Giá vàng điều chỉnh sâu, lộ rõ nhu cầu “đặt lại trật tự” thị trường

Thị trường vàng trong nước ghi nhận diễn biến giảm sâu ở cả vàng miếng và vàng nhẫn.

Áp lực từ quốc tế kéo giá vàng giảm sâu

Trong phiên giao dịch ngày 19/3/2026, thị trường vàng trong nước ghi nhận diễn biến giảm sâu ở cả vàng miếng và vàng nhẫn, phản ánh áp lực điều chỉnh mạnh từ thị trường quốc tế sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed.

Mở đầu phiên giao dịch ngày 19/3/2026, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp niêm yết quanh mức 175,4-178,4 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra), giảm 4,6 triệu đồng/lượng so với phiên trước. Đà giảm chưa dừng lại khi trong phiên chiều cùng ngày, giá tiếp tục mất thêm khoảng 1,4 triệu đồng/lượng, nâng tổng mức giảm lên 6 triệu đồng mỗi lượng.

Ở phân khúc vàng nhẫn, xu hướng điều chỉnh diễn ra tương tự. Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải niêm yết vàng miếng quanh 175,4-178,4 triệu đồng/lượng, trong khi Phú Quý giao dịch ở vùng 175-178 triệu đồng/lượng. So với đỉnh gần 190,9 triệu đồng/lượng thiết lập tuần trước, người mua ở vùng giá cao đang ghi nhận mức lỗ xấp xỉ 17 triệu đồng/lượng.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay đã giảm mạnh xuống khoảng 4.735 USD/ounce, mất khoảng 270 USD/ounce chỉ trong 24 giờ. Quy đổi theo tỷ giá niêm yết, giá vàng thế giới tương đương khoảng 153 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá trong nước tới hơn 20 triệu đồng/lượng.

Diễn biến này diễn ra ngay sau khi Fed quyết định giữ nguyên lãi suất, đồng thời phát đi thông điệp thận trọng trước các rủi ro từ xung đột địa chính trị và biến động giá năng lượng. Theo giới phân tích, việc đồng USD duy trì sức mạnh cùng với tâm lý chốt lời sau giai đoạn tăng nóng là những yếu tố chính gây áp lực lên giá vàng trong ngắn hạn.

Diễn biến giảm này khiến nhu cầu mua vàng trong nước tăng cao, thậm chí xuất hiện tình trạng khan hàng cục bộ tại một số doanh nghiệp. Điều này cho thấy thị trường vàng trong nước vẫn chịu tác động lớn từ tâm lý và hành vi giao dịch mang tính ngắn hạn.

Sàn giao dịch vàng và hạ tầng số

Trong bối cảnh như trên, câu chuyện về việc xây dựng một thị trường vàng có tổ chức, minh bạch và vận hành theo chuẩn mực ngày càng được đặt ra rõ nét hơn.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Trưởng bộ môn Thị trường tài chính, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nhận định, định hướng vận hành sàn giao dịch vàng có thể xem là bước đi mang tính “đặt lại trật tự” đối với thị trường.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cho biết, thị trường vàng Việt Nam lâu nay vận hành khá phân mảnh, thiếu chuẩn mực và khó kiểm soát đầy đủ. Giao dịch chủ yếu diễn ra qua các kênh phi tập trung, khiến giá cả chịu tác động mạnh từ tâm lý đám đông và chênh lệch lớn so với thế giới. Việc đưa vàng vào một không gian giao dịch có tổ chức sẽ giúp hình thành cơ chế giá minh bạch hơn, đồng thời cho phép cơ quan quản lý giám sát theo thời gian thực.

Theo ông Huân, khi các giao dịch được tập trung, niêm yết công khai và khớp lệnh theo cơ chế thị trường, thị trường sẽ hình thành mức giá tham chiếu đáng tin cậy hơn. Điều này không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp có cơ sở ra quyết định, mà còn giúp cơ quan quản lý nắm bắt chính xác cung - cầu và các dấu hiệu bất thường.

Từ góc độ cung - cầu, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cho rằng, khi có kênh giao dịch chính quy, dòng cầu sẽ dịch chuyển từ tích trữ cảm tính sang giao dịch có quy tắc, có thanh khoản và có khả năng phòng ngừa rủi ro. Qua đó, các cú sốc giá mang tính cục bộ có thể được hạn chế, giúp thị trường vận hành gần hơn với các yếu tố nền tảng. Quan trọng hơn, sàn giao dịch vàng còn tạo điều kiện để quản lý rủi ro theo chuẩn thị trường, thông qua các cơ chế như ký quỹ, giới hạn vị thế, thanh toán bù trừ và giám sát liên tục. Điều này giúp “đóng khung” rủi ro trong phạm vi thị trường vàng, tránh lan sang hệ thống tài chính - ngân hàng.

Mô hình “Vàng như một dịch vụ” sẽ hoạt động như một nền tảng mở, kết nối hoạt động lưu ký vàng vật chất với các hệ thống số. Ảnh minh hoạ: H.D

Ở góc nhìn quốc tế, theo báo cáo mới công bố của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), xu hướng hiện nay không chỉ dừng lại ở việc tổ chức thị trường vật chất, mà còn tiến tới xây dựng một hạ tầng chung cho vàng trong môi trường số. WGC cho biết đã phối hợp với Boston Consulting Group xây dựng Sách trắng về vàng kỹ thuật số, trong đó đề xuất mô hình “vàng như một dịch vụ”.

Theo báo cáo này, mô hình trên hướng tới việc kết nối giữa lưu ký vàng vật chất với các hệ thống số để phát hành và quản lý các sản phẩm được bảo chứng bằng vàng. Thông qua việc chuẩn hóa các quy trình như lưu ký, đối soát, tuân thủ và quy đổi, nền tảng này nhằm giảm độ phức tạp trong vận hành và nâng cao tính đồng nhất của thị trường.

WGC nhận định rằng dù vàng đã được số hóa ở nhiều khâu như giao dịch và lưu trữ dữ liệu, nhưng vẫn tồn tại các rào cản mang tính cấu trúc khiến vàng kỹ thuật số chưa thể phát triển ở quy mô lớn. Các sản phẩm còn thiếu tiêu chuẩn chung, tính hoán đổi thấp và khó tích hợp với hệ thống tài chính hiện đại.

Theo WGC, việc xây dựng một hạ tầng chung có thể giúp giải quyết những vấn đề này, qua đó nâng cao khả năng giao dịch, tăng tính thanh khoản và củng cố niềm tin thông qua cơ chế kiểm toán, xác nhận tài sản bảo chứng rõ ràng.

Ông David Tait, Tổng Giám đốc điều hành WGC cho biết, ngành dịch vụ tài chính đang trải qua quá trình chuyển đổi số sâu rộng, vì vậy, vàng cũng cần thay đổi để duy trì vai trò trong hệ thống tài chính toàn cầu. Một hạ tầng chung có thể giúp vàng trở nên dễ tiếp cận hơn, dễ giao dịch hơn và được tích hợp tốt hơn vào các hệ thống tài chính hiện đại.

Trong khi đó, ông Matthias Tauber, Giám đốc Điều hành kiêm Đối tác Cấp cao tại BCG cho rằng, vấn đề hiện nay không còn là liệu vàng có được số hóa hay không, mà là làm thế nào để vàng tham gia vào hệ thống tài chính hiện đại mà vẫn đảm bảo tính toàn vẹn của tài sản vật chất.

Tuy nhiên, khác với bối cảnh quốc tế, thị trường vàng Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi, với trọng tâm trước mắt là xây dựng một thị trường có tổ chức, minh bạch và có khả năng kiểm soát. Trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh như hiện nay, việc hoàn thiện hạ tầng giao dịch, nâng cao năng lực giám sát và từng bước chuẩn hóa thị trường được xem là yêu cầu cấp thiết, tạo nền tảng để Việt Nam từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, trong đó có những xu hướng mới như số hóa và liên thông thị trường vàng.