Tháo điểm nghẽn, đưa vốn vào các dự án trọng điểm

Địa phương cần công khai, cập nhật danh mục dự án trọng điểm với thông tin về chủ đầu tư, quy mô, tiến độ, nhu cầu và cơ cấu vốn. Ảnh: Thu Hòa

Mới có 2 dự án trọng điểm được giải ngân

Theo ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) nhu cầu đầu tư phục vụ phát triển vùng Đông Nam bộ giai đoạn 2026-2030 rất lớn. Trong tổng số 35 công trình, dự án quy mô lớn trên cả nước được áp dụng cơ chế loại trừ hoặc cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng thương mại tham gia tài trợ, riêng Đông Nam Bộ có 15 dự án.

Đến cuối tháng 9/2026, dư nợ tín dụng Đông Nam Bộ đạt gần 6,8 triệu tỷ đồng, tăng 10,93% so với cuối năm 2025. Đáng chú ý, 15 công trình, dự án trọng điểm có tổng nhu cầu vốn vay khoảng 757 nghìn tỷ đồng, nhưng đến ngày 30/9 các ngân hàng mới giải ngân 39.322 tỷ đồng cho 2 dự án.

Nguyên nhân, nhiều dự án gặp khó khăn về thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng và phương án tài chính. Nếu tiến độ xây dựng, nguồn thu hoặc phương án hoàn vốn chưa rõ, ngân hàng khó xác định lịch giải ngân và đánh giá khả năng trả nợ.

Vì vậy, ông Nguyễn Xuân Bắc đề xuất địa phương công khai, cập nhật danh mục dự án trọng điểm với thông tin về chủ đầu tư, quy mô, tiến độ, nhu cầu và cơ cấu vốn; đồng thời khuyến khích các ngân hàng trao đổi sớm với chủ đầu tư, nghiên cứu cho vay hợp vốn đối với dự án lớn.

Để tạo thuận lợi giải ngân vốn vay cho các dự án, Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, Quốc hội đang xem xét dự án Luật Đất đai sửa đổi, trong đó có các nội dung liên quan đến định giá đất và giải phóng mặt bằng. Sau khi luật được thông qua, TP. Hồ Chí Minh sẽ ban hành quy định về bồi thường, giải phóng mặt bằng và bảng giá đất mới phù hợp với pháp luật và tình hình thực tiễn.

TP. Hồ Chí Minh sẽ công khai danh mục các dự án trọng tâm, trọng điểm cần kêu gọi đầu tư. Mô hình kết nối 3 nhà gồm Nhà nước, ngân hàng và doanh nghiệp sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số. Đối với các dự án còn vướng mắc, doanh nghiệp có thể phản ánh thông qua các hiệp hội để tổng hợp kiến nghị gửi UBND TP. Hồ Chí Minh xem xét, tháo gỡ.

Không chỉ các dự án trong điểm, về việc vay vốn của các doanh nghiệp, ông Đặng Văn Điềm, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp Đồng Nai phản ánh, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa có đơn hàng, phương án kinh doanh nhưng gặp khó khi tài sản bảo đảm hạn chế. Ông kiến nghị ngân hàng chú trọng hơn đến dòng tiền, hợp đồng đầu ra và hiệu quả phương án sản xuất khi đánh giá khoản vay, qua đó mở thêm cơ hội tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp có hoạt động thực chất. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần chuẩn hóa hồ sơ, chứng minh nguồn thu và khả năng trả nợ khi thực hiện hồ sơ vay vốn.

Tương tự, ông Trịnh Văn Hải, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tây Ninh nhận định, doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhu cầu vay khoảng 20-30 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp lớn cần từ 200 - 2.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc tiếp cận tín dụng còn gặp khó khăn do vướng mắc về pháp lý đất đai, tài sản bảo đảm, hồ sơ nhà xưởng và tính minh bạch của thông tin tài chính.

Đa dạng huy động nguồn vốn

Ngoài nguồn vốn vay từ các ngân hàng, cũng còn nhiều kênh để doanh nghiệp huy động vốn cho các công trình. Đề cập giải pháp phát triển thị trường vốn, bà Nguyễn Thị Việt Hà, đại diện Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh cho biết, Đông Nam Bộ tập trung gần 350.000 doanh nghiệp, chiếm hơn 40% số doanh nghiệp cả nước, nhưng chỉ có hơn 170 doanh nghiệp niêm yết trên HoSE. Theo bà Hà, thị trường chứng khoán còn dư địa bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn thông qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu và những công cụ huy động phù hợp.

Để tận dụng kênh vốn này, doanh nghiệp cần nâng cao quản trị, minh bạch thông tin và chuẩn bị điều kiện tiếp cận nhà đầu tư. Đồng thời đề xuất, xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp phát triển xanh, bền vững; nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị.

Doanh nghiệp sản xuất thông qua nhiều kênh để huy động nguồn vốn. Ảnh: Thu Hòa

Ông Lê Như Thạch, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho biết, tín dụng ngân hàng hiện chiếm khoảng 83% tổng nguồn tài trợ của nền kinh tế, trong khi trái phiếu chiếm khoảng 13% và vốn cổ phần khoảng 4%. Tốc độ tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động vốn kéo dài có thể gây áp lực thanh khoản và tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống tài chính.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp nhưng chỉ tiếp cận được khoảng 20% tín dụng ngân hàng. Lãi suất cho vay phổ biến ở mức 10-12%/năm, trong khi 93,5% khoản vay yêu cầu tài sản bảo đảm.

Từ thực tế này, ông Lê Như Thạch kiến nghị, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường vốn cổ phần và các quỹ đầu tư hạ tầng, đồng thời chú trọng khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc phân bổ nguồn lực cần gắn với nâng cao năng suất, chất lượng đầu tư và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, nguồn vốn ngân sách dự kiến cân đối cho đầu tư kết cấu hạ tầng TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 975.000 tỷ đồng, chỉ đáp ứng khoảng 31% nhu cầu hơn 3,17 triệu tỷ đồng.

Khoảng 2,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng giai đoạn 2026-2030 chưa được ngân sách đáp ứng đang đặt ra yêu cầu đa dạng hóa các kênh huy động vốn để đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của TP. Hồ Chí Minh như mở rộng giao thông công cộng, tăng kết nối vùng, giảm ùn tắc, ngập nước và cải thiện hệ thống xử lý nước thải. Một trong những giải pháp huy động vốn cho những dự án này đang được TP. Hồ Chí Minh triển khai thông qua phát hành trái phiếu quốc tế...