Tăng trưởng tích cực, tạo nền tảng cho mục tiêu 2 con số

Tuy nhiên, phía trước là áp lực không nhỏ khi mục tiêu tăng trưởng hai con số cho cả năm đòi hỏi các động lực phải được kích hoạt mạnh mẽ và đồng bộ hơn trong các quý tiếp theo.

Giữ nhịp tăng trưởng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu

Thông tin tại Họp báo công bố số liệu kinh tế - xã hội quý I/2026 diễn ra sáng 4/4/2026, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn và thách thức.

Theo đó, tình hình thế giới trong quý I/2026 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường khi xung đột tại Trung Đông gia tăng, gây biến động mạnh về giá năng lượng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng áp lực lạm phát. Đồng thời, những bất ổn về chính sách thương mại và tác động của biến đổi khí hậu cũng tạo thêm sức ép đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) chủ trì Họp báo công bố số liệu kinh tế - xã hội quý I/2026.

Dù vậy, kinh tế thế giới vẫn được dự báo duy trì đà tăng trưởng từ năm 2025, với động lực đến từ đầu tư trực tiếp nước ngoài và xu hướng phát triển mạnh mẽ của công nghệ sản xuất. Các tổ chức quốc tế như IMF, Liên hợp quốc và Ngân hàng Thế giới đều điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026, với mức lần lượt là 3,3%, 2,7% và 2,6%.

Trong khu vực, tăng trưởng của các nền kinh tế ASEAN được dự báo duy trì ổn định. Philippines dự kiến đạt 5,3–5,7%; Indonesia 4,8-5,1%; Malaysia khoảng 4,0-4,3%; Singapore 1,8-2,1% và Thái Lan từ 1,6-2,0%. Trong bức tranh đó, Việt Nam được đánh giá có mức tăng trưởng cao trong khu vực, với dự báo dao động từ 6,0-7,6%.

Ở trong nước, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, đồng thời diễn ra nhiều sự kiện chính trị quan trọng. Ngay từ đầu năm, Chính phủ và các bộ, ngành đã chủ động theo dõi sát tình hình, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng.

Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước.

Theo đó, Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I/2026 ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng của cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,60% vào tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 8,92%, đóng góp 44,08%; khu vực dịch vụ tăng 8,18%, đóng góp 50,32%.

Cơ cấu này cho thấy nền kinh tế tiếp tục duy trì được sự cân đối giữa các khu vực, trong đó dịch vụ và công nghiệp vẫn là hai trụ cột chính của tăng trưởng.

Công nghiệp, dịch vụ và tiêu dùng tiếp tục là động lực chính

Số liệu cũng cho thấy, trong ba khu vực của nền kinh tế, công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ đạo. Giá trị tăng thêm toàn ngành công nghiệp quý I/2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ năm trước, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,73% và đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng chung.

Ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,54%, trong khi ngành xây dựng tăng 8,36%, phản ánh tác động tích cực từ việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và triển khai các dự án hạ tầng lớn.

Ở khu vực dịch vụ, nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng mạnh trong dịp Tết Nguyên đán, cùng với sự phục hồi của du lịch quốc tế, đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng. Ngành bán buôn, bán lẻ tăng 9,62%; vận tải kho bãi tăng 8,95%; dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 7,49%.

Các ngành dịch vụ công cũng ghi nhận mức tăng khá, như giáo dục và đào tạo tăng 8,25%; y tế và hoạt động trợ giúp xã hội tăng 6,90%, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Xét theo sử dụng GDP, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,45%, phản ánh sức cầu trong nước được cải thiện; tích lũy tài sản tăng 7,18%; xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 19,85%, trong khi nhập khẩu tăng 24,27%, cho thấy nhu cầu nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất đang gia tăng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của cơ quan thống kê, kết quả tăng trưởng quý I thấp hơn kịch bản đề ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP nhưng trong bối cảnh thế giới đầy bất ổn với nhiều cú sốc lớn, nhiều nền kinh suy giảm tăng trưởng thì kết quả này vẫn là điểm sáng trên bản đồ tăng trưởng thế giới.

Tăng trưởng không đạt mục tiêu là do cộng hưởng giữa các áp lực bên ngoài và năng lực hấp thu nội tại còn hạn chế. Cụ thể, các rào cản thương mại mới và biến động tỷ giá, lãi suất toàn cầu đã đẩy chi phí đầu vào lên cao, trực tiếp làm hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu; trong khi đó, khu vực tư nhân chưa kịp hấp thụ vốn hiệu quả và các dự án đầu tư công trọng điểm đang ở giai đoạn khởi động, chưa tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ lên giá trị gia tăng (VA) toàn nền kinh tế.

Kích hoạt đồng bộ các động lực để đạt mục tiêu hai con số

Trước yêu cầu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê) cho rằng, đây là mục tiêu đầy thách thức nhưng không phải không có cơ sở nếu các động lực tăng trưởng được triển khai đồng bộ.

Một trong những động lực quan trọng là ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất. Trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào biến động, công nghệ giúp doanh nghiệp sản xuất chuyển từ chuyển dịch từ mô hình sản xuất dựa vào lao động sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ, trực tiếp cải thiện chỉ số năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) và tạo ra dư địa tăng trưởng mới từ các mô hình kinh doanh số.

Bên cạnh đó, dư địa trong các ngành công nghiệp xuất khẩu nếu khai thác tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA). Dư địa không chỉ nằm ở khối lượng đơn hàng mà còn ở khả năng dịch chuyển lên phân khúc cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Tận dụng các FTA và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, các ngành mũi nhọn như điện tử, linh kiện và dệt may xanh sẽ đóng vai trò "đầu kéo" ngoại tệ, giúp ổn định cán cân thanh toán và thúc đẩy sản xuất công nghiệp (IIP) duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê).

Đồng thời, đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực quan trọng, với các dự án hạ tầng quy mô lớn như sân bay Long Thành, hệ thống đường cao tốc, đường vành đai. Việc đẩy mạnh giải ngân không chỉ tạo việc làm mà còn giúp giảm chi phí logistics, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tiêu dùng nội địa dự báo sẽ cải thiện nhờ cải cách tiền lương. Sức mua của thị trường gần 100 triệu dân sẽ được kích hoạt mạnh mẽ nhờ chính sách tăng lương cơ sở 8% từ ngày 1/7/2026. Khoản thu nhập tăng thêm này sẽ chuyển hóa trực tiếp thành cầu tiêu dùng cuối cùng, tạo động lực cho các ngành dịch vụ, lưu trú, ăn uống và thương mại điện tử phát triển, đảm bảo vòng xoáy kinh tế nội địa không bị đình trệ khi xuất khẩu gặp khó khăn, thách thức.

"Đặc biệt, chính sách tài khóa linh hoạt song hành với chính sách tiền tệ sẽ là công cụ quản trị rủi ro hiệu quả. Việc chủ động sử dụng các công cụ thuế xăng dầu và Quỹ bình ổn giá là "van an toàn" ngăn chặn lạm phát chi phí đẩy. Bằng cách kiềm chế đà tăng của giá năng lượng, Chính phủ trực tiếp hỗ trợ biên lợi nhuận cho doanh nghiệp vận tải và sản xuất, ngăn chặn tác động dây chuyền lên mặt bằng giá cả sinh hoạt, từ đó bảo vệ sức mua của người dân và sự ổn định vĩ mô", bà Nguyễn Thị Mai Hạnh nhấn mạnh.