Nới điều kiện vốn, dòng tiền tìm lại cổ phiếu ngân hàng

Cổ phiếu ngân hàng thu hút dòng tiền sau nới vốn. Ảnh: ST.

Cổ phiếu ngân hàng được tiếp sức từ cú nới vốn

Nhóm cổ phiếu ngân hàng đang trở lại tâm điểm sau một thời gian giao dịch khá lặng. Điều thị trường nhìn thấy lần này không đơn thuần là một thay đổi về chính sách, mà là việc một điểm nghẽn quan trọng của ngành ngân hàng đang được nới ra

Áp lực ấy không mới. Trong những năm gần đây, khi trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn liên tục bị kéo xuống, bài toán cân đối nguồn vốn ngày càng trở nên chật chội hơn với nhiều ngân hàng, nhất là những nhà băng có dư nợ lớn ở mảng mua nhà, cho vay bán lẻ có tài sản bảo đảm hoặc tài trợ các dự án đầu tư dài hơi. Tín dụng vẫn phải tăng, nhưng càng đi về phía trung và dài hạn, áp lực huy động vốn càng lớn hơn. Không ít ngân hàng vì thế buộc phải tăng tỷ trọng vốn kỳ hạn dài với chi phí cao hơn, hoặc chấp nhận thu hẹp dư địa ở những mảng cho vay có biên lợi nhuận tốt.

Bối cảnh của lần điều chỉnh này cũng đáng chú ý. Theo Mirae Asset, cuối năm 2025 dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã lên khoảng 18,4 triệu tỷ đồng; trong đó cho vay trung – dài hạn tăng 26–27%, cao hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 14% của cho vay ngắn hạn. Khi tín dụng dài hạn đi lên nhanh hơn huy động, áp lực lên nguồn vốn kỳ hạn dài của ngân hàng cũng trở nên rõ hơn.

Trong bối cảnh đó, việc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN được xem là một bước nới đáng chú ý. Quy định mới nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn từ 30% lên 40%, đồng thời điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi theo hướng giảm áp lực cho một số ngân hàng nắm lượng lớn tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Nói ngắn gọn, thay đổi lần này giúp hệ thống có thêm dư địa cho vay dài hạn, đồng thời bớt căng hơn trong bài toán huy động vốn kỳ hạn dài – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí vốn và biên lãi.

Điều đáng chú ý là đây không chỉ là một động tác nới kỹ thuật, mà còn là bước đảo chiều so với lộ trình siết dần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn được duy trì suốt từ năm 2019 đến nay, cho thấy ưu tiên chính sách đang nghiêng nhiều hơn về hỗ trợ tăng trưởng tín dụng dài hạn.

Nhóm được hưởng lợi rõ nhất là các ngân hàng quốc doanh, gồm VCB, BID và CTG. Theo Mirae Asset, đây là nhóm hưởng lợi kép khi vừa được nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung – dài hạn, vừa được hỗ trợ thêm từ thay đổi trong cách tính LDR nhờ nắm lượng lớn tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Với nhóm này, tác động không chỉ nằm ở việc thêm “room” cho tín dụng, mà còn ở chỗ áp lực thanh khoản trên sổ sách được giảm bớt, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tăng trưởng trong giai đoạn nhu cầu vốn trung – dài hạn vẫn ở mức cao.

Ở khối ngân hàng tư nhân, mức độ hưởng lợi sẽ phân hóa theo cấu trúc nguồn vốn và danh mục cho vay. TCB và MBB là hai cái tên được nhắc đến nhiều hơn nhờ lợi thế CASA cao, tức có sẵn nền vốn rẻ để tận dụng khi trần vốn được nới. Trong khi đó, với VPB, HDB hay TPB, điểm đáng chú ý lại nằm ở cơ cấu tín dụng nghiêng nhiều về mua nhà, tiêu dùng và bán lẻ – những mảng đòi hỏi nguồn vốn trung – dài hạn lớn hơn. Khi áp lực kỳ hạn dịu bớt, dư địa tăng trưởng ở các mảng này cũng có thêm cơ sở để được nhìn nhận lại.

Từ góc nhìn thị trường, đó là lý do cổ phiếu ngân hàng đang bước vào một vòng định giá mới. Câu chuyện không chỉ nằm ở khả năng tăng trưởng tín dụng, mà còn mở sang triển vọng chi phí vốn bớt căng, biên lãi ổn định hơn và tăng trưởng lợi nhuận có thêm dư địa. Mức độ hưởng lợi chắc chắn sẽ không đồng đều giữa các ngân hàng, nhưng sau nhiều quý bị ghìm bởi bài toán thanh khoản và kỳ hạn, nhóm ngân hàng rõ ràng đang có thêm một lực đẩy đủ mạnh để hút lại sự chú ý của dòng tiền.

Dòng tiền không chỉ nhìn vào ngân hàng

Tác động của cú nới vốn lần này không dừng ở nhóm ngân hàng. Khi khả năng cung ứng tín dụng trung – dài hạn của hệ thống được cải thiện, thị trường cũng bắt đầu nhìn sang những nhóm cổ phiếu vốn nhạy cảm với chi phí vốn và khả năng tiếp cận dòng tiền dài hạn.

Trong báo cáo của Mirae Asset, bất động sản nhà ở và thương mại là nhóm được xếp vào diện hưởng lợi cao. Cơ chế tác động khá rõ: chủ đầu tư có thêm cơ hội tiếp cận vốn trung – dài hạn, trong khi mặt bằng lãi vay mua nhà nếu bớt áp lực cũng có thể hỗ trợ sức cầu ở phía người mua. Bất động sản khu công nghiệp cũng nằm trong nhóm nhạy cảm lớn, bởi đây là lĩnh vực cần nguồn vốn dài hạn cho phát triển quỹ đất, hạ tầng và mở rộng dự án.

Từ bất động sản, hiệu ứng có thể lan sang các nhóm hạ tầng – BOT, thép và vật liệu xây dựng, vốn đều là những lĩnh vực gắn với chu kỳ đầu tư dài và nhu cầu vốn lớn. Với các doanh nghiệp ở những nhóm này, chi phí lãi vay và khả năng tiếp cận nguồn tín dụng dài hạn có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án, dòng tiền và biên lợi nhuận. Khi áp lực huy động vốn dài hạn của hệ thống ngân hàng dịu bớt, thị trường có cơ sở để kỳ vọng các nhóm cổ phiếu thâm dụng vốn sẽ được hưởng lợi theo.

Tuy vậy, nếu đặt trong tương quan với toàn thị trường, ngân hàng vẫn là nhóm phản ứng đầu tiên và rõ nhất. Lý do là tác động của Thông tư số 25/2026/TT-NHNN đi thẳng vào bảng cân đối và khả năng vận hành vốn của các nhà băng, trong khi với các nhóm ngoài ngân hàng, hiệu ứng sẽ đi theo một vòng lớn hơn: từ nới điều kiện vốn của hệ thống, đến mở rộng tín dụng, rồi mới lan sang khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp và sức cầu thực của thị trường. Nói cách khác, với bất động sản, hạ tầng hay vật liệu xây dựng, cơ hội có thể đã mở ra, nhưng để chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận còn cần thêm thời gian và điều kiện.

Bởi vậy, nếu nhìn từ góc độ dòng tiền, cổ phiếu ngân hàng vẫn là nơi thị trường phản ứng nhanh nhất với thay đổi chính sách lần này. Không chỉ vì đây là nhóm hưởng lợi trực tiếp, mà còn bởi tác động của việc nới điều kiện vốn lên tăng trưởng tín dụng, chi phí vốn và biên lãi là tương đối rõ. Phần còn lại của thị trường có thể hưởng lợi theo, nhưng mức độ phản ánh vào giá cổ phiếu nhiều khả năng sẽ chậm hơn và phân hóa mạnh hơn.

Nhìn rộng hơn, Thông tư số 25/2026/TT-NHNN cho thấy nhà điều hành đang chấp nhận nới một phần kỷ luật kỳ hạn trong ngắn hạn để hỗ trợ chu kỳ tín dụng trung – dài hạn của nền kinh tế. Trên thị trường chứng khoán, đó là tín hiệu đủ mạnh để dòng tiền nhìn lại trước hết nhóm ngân hàng, sau đó mới đến các cổ phiếu thâm dụng vốn phụ thuộc nhiều vào khả năng tiếp cận nguồn vay dài hạn.