Gỡ “điểm nghẽn” vốn cho logistics bằng chính sách hỗ trợ lãi suất

Doanh nghiệp logistics cần nguồn vốn lớn để đầu tư kho, bãi, cảng. Ảnh: Q.K

Doanh nghiệp cần vốn nghìn tỷ đồng

Ngày 15/4, tại hội nghị triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất cho các dự án logistics, Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) đã đưa ra nhiều thông tin cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn – một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hội đồng thành viên HFIC cho biết, theo định hướng từ Nghị quyết số 98/2023/QH15, logistics đã được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên phát triển của thành phố. Theo đó, doanh nghiệp vay vốn đầu tư sẽ được ngân sách hỗ trợ một phần lãi suất, với hạn mức tối đa 200 tỷ đồng cho mỗi dự án; phần vốn vay vượt mức vẫn được cấp tín dụng nhưng không thuộc diện hỗ trợ.

Không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích mở rộng kho bãi, trung tâm trung chuyển, chính sách còn hướng tới đầu tư chiều sâu. Các hạng mục như tự động hóa kho, ứng dụng công nghệ số, tiết kiệm năng lượng hay chuyển đổi phương tiện vận tải sang năng lượng sạch có thể được hưởng mức hỗ trợ lãi suất cao hơn, tùy theo nhóm chính sách.

Theo đánh giá của HFIC, cơ chế này đóng vai trò như “vốn mồi” – khi ngân sách chỉ hỗ trợ một phần chi phí lãi vay nhưng có thể kích hoạt nguồn vốn xã hội lớn hơn nhiều lần, qua đó thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng.

Thực tế, nhu cầu đầu tư trong ngành là rất lớn. Đại diện nhiều doanh nghiệp cho biết đang có kế hoạch mở rộng kho bãi, nâng cấp công nghệ giao vận, phát triển cảng, hệ thống kho lạnh… với quy mô vốn lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là chi phí đầu tư ban đầu, đặc biệt là chi phí đất đai và khả năng tiếp cận vốn vay.

Đại diện Công ty Cảng Tân Cảng - Hiệp Phước cho biết, nhu cầu vốn trong ngành logistics rất lớn, nhiều dự án có tổng mức đầu tư lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Doanh nghiệp đang có kế hoạch mở rộng hoạt động và chuyển đổi mô hình khai thác theo hướng xanh hơn, song vẫn gặp một số vướng mắc khi tiếp cận chính sách.

Bà Kiều Ngọc Phương, Phó Tổng giám đốc Công ty Tân Thanh Container, đặt ra các câu hỏi liên quan đến số lượng dự án được tham gia và yêu cầu tài sản bảo đảm. Đây là những vấn đề thực tế khi doanh nghiệp muốn mở rộng đầu tư trong bối cảnh nhu cầu vốn ngày càng lớn.

Linh hoạt cơ chế, mở rộng khả năng tiếp cận vốn

Bên cạnh kỳ vọng, doanh nghiệp cũng đặt ra nhiều băn khoăn liên quan đến điều kiện tiếp cận chính sách. Các vấn đề như yêu cầu tài sản bảo đảm, số lượng dự án được tham gia hay khả năng tiếp cận đối với doanh nghiệp có yếu tố vốn nước ngoài vẫn là những điểm cần làm rõ.

Giải đáp các nội dung này, ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng Giám đốc HFIC cho biết, cần phân biệt rõ giữa cơ chế cho vay và chính sách hỗ trợ lãi suất. HFIC thực hiện chức năng cho vay trung và dài hạn, trong khi ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ một phần lãi suất trên khoản vay nếu dự án đáp ứng các tiêu chí theo quy định.

Theo đó, chính sách hỗ trợ lãi suất chỉ áp dụng đối với các dự án triển khai trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và không áp dụng cho các khoản đầu tư mang tính chất bất động sản. Tuy nhiên, các dự án đầu tư vào nhà máy, thiết bị, công nghệ – đặc biệt là các hạng mục phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số – vẫn được xem xét cho vay và có thể được hỗ trợ lãi suất nếu đáp ứng điều kiện.

Lãi suất cho vay được áp dụng theo cơ chế thả nổi, dựa trên lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước, cộng biên độ theo mức độ rủi ro của dự án. Trên nền lãi suất này, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ 50% mức lãi suất đối với lĩnh vực logistics.

Một điểm đáng chú ý là HFIC không áp dụng cách tiếp cận cứng nhắc như nhiều tổ chức tín dụng khác. Việc thẩm định được thực hiện trên cơ sở đánh giá tổng thể dự án, bao gồm năng lực tài chính, khả năng quản trị, hiệu quả đầu tư và khả năng trả nợ, thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp.

Hệ thống kho chứa hàng lớn của doanh nghiệp. Ảnh: T.H

Đối với tài sản bảo đảm, mức yêu cầu dao động từ 70–100% giá trị khoản vay, tùy thuộc vào tính thanh khoản của tài sản và hiệu quả dự án. Trong một số trường hợp có dòng tiền tốt, việc đánh giá có thể linh hoạt hơn, giúp doanh nghiệp giảm áp lực về tài sản.

Không chỉ dừng lại ở vai trò cho vay, HFIC còn có thể tham gia góp vốn vào các dự án, mở ra thêm lựa chọn về cấu trúc tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt với các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Song song đó, HFIC cũng phối hợp với các ngân hàng thương mại để hình thành cơ chế tài chính đồng bộ: HFIC cung cấp vốn trung và dài hạn, trong khi ngân hàng hỗ trợ vốn lưu động. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn toàn diện hơn, từ đó đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.

Trong bối cảnh logistics được xem là “huyết mạch” của nền kinh tế, chính sách hỗ trợ lãi suất của HFIC được kỳ vọng sẽ tạo cú "hích" quan trọng, góp phần tháo gỡ nút thắt vốn, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho TP. Hồ Chí Minh trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.