Đổi mới kinh tế tập thể để thích ứng mô hình tăng trưởng mới

Toàn cảnh Hội nghị góp ý cho Dự thảo Báo cáo chính trị.

Dấu mốc khởi đầu chặng đường mới

Phát biểu tại Hội nghị, bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam nhấn mạnh, Đại hội lần thứ VII của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam không chỉ tổng kết nhiệm kỳ mà phải mở ra giai đoạn phát triển mới. Bà cho rằng tư duy, thể chế và phương thức hành động của toàn hệ thống cần được nâng lên tầm cao mới, đáp ứng kỳ vọng của hàng chục nghìn hợp tác xã, tổ hợp tác và hàng triệu thành viên trên cả nước.

Theo bà Cao Xuân Thu Vân, dự thảo Báo cáo chính trị đã phản ánh khá toàn diện bức tranh phát triển khu vực kinh tế tập thể trong nhiệm kỳ qua. Bức tranh có nhiều điểm sáng, thể hiện sự phục hồi, thích ứng sau dịch bệnh và biến động kinh tế, nhưng cũng tồn tại những khoảng trầm cần nhìn nhận thẳng thắn. Khu vực này từng bước thoát khỏi trì trệ, cho thấy sức sống và khả năng chống chịu trước các cú sốc lớn.

Đến cuối nhiệm kỳ, cả nước có hơn 35 nghìn hợp tác xã, 164 liên hiệp hợp tác xã, khu vực kinh tế tập thể đóng góp gần 5% GDP và tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2 triệu lao động. Tuy nhiên, nếu so với quốc tế, tỷ trọng đóng góp này vẫn thấp. Ở nhiều nước phát triển, kinh tế hợp tác đóng góp từ 10 đến 20% GDP, trong khi tỷ lệ người dân Việt Nam tham gia còn hạn chế.

Bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phát biểu tại Hội nghị.

Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cho rằng quy mô và chất lượng phát triển chưa tương xứng tiềm năng, dù có lịch sử gần 80 năm. Phần lớn hợp tác xã còn nhỏ, liên kết chuỗi giá trị lỏng lẻo. Những điểm nghẽn về đất đai, tín dụng, khoa học công nghệ chưa được tháo gỡ căn bản; chuyển đổi số và chuyển đổi xanh còn chậm, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và khả năng mở rộng thị trường.

Bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh đại hội sắp tới là dấu mốc quan trọng, khởi đầu chặng đường mới giàu khát vọng. Với tinh thần đoàn kết, đổi mới và phát triển, các đại biểu được kỳ vọng đóng góp ý kiến sâu sắc, giúp hoàn thiện báo cáo chính trị và điều lệ. Những ý kiến này sẽ là cơ sở quan trọng để định hướng hoạt động toàn hệ thống trong thời gian tới, bảo đảm đại hội thực sự kết tinh trí tuệ tập thể.

Vai trò hỗ trợ ngày càng rõ nét

Dự thảo Báo cáo chính trị nhiệm kỳ 2026-2031 đánh giá toàn diện sự phát triển của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trong bối cảnh chịu tác động từ dịch bệnh, thiên tai và biến động kinh tế toàn cầu. Khu vực này vẫn duy trì đà tăng trưởng, từng bước phục hồi và thích ứng. Những hạn chế kéo dài dần được khắc phục, tạo nền tảng để kinh tế hợp tác tiếp tục khẳng định vai trò trong ổn định sản xuất, việc làm và đóng góp cho nền kinh tế.

Hiệu quả hoạt động của hợp tác xã có chuyển biến tích cực với doanh thu bình quân hơn 4,5 tỷ đồng mỗi đơn vị, thu nhập bình quân tăng đáng kể. Trong nông nghiệp, trên 2.000 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, nhiều đơn vị giữ vai trò chủ thể sản phẩm OCOP. Ở lĩnh vực phi nông nghiệp, quỹ tín dụng nhân dân hoạt động ổn định, các hợp tác xã thương mại, dịch vụ từng bước tiếp cận quản trị hiện đại và gắn kết thị trường.

Hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò đại diện và hỗ trợ. Liên minh tham gia xây dựng thể chế, đóng góp quan trọng vào Luật Hợp tác xã năm 2023; tư vấn pháp lý cho hàng chục nghìn lượt đơn vị, đào tạo hơn 100.000 cán bộ, hỗ trợ vốn quy mô lớn. Tuy nhiên, quy mô nhiều hợp tác xã còn nhỏ, liên kết chuỗi yếu, năng lực tư vấn một số nơi hạn chế, bộ máy cơ sở chưa ổn định.

Giai đoạn 2026-2031, định hướng phát triển kinh tế tập thể theo hướng bền vững, hiệu quả và hội nhập, lấy hợp tác xã và thành viên làm trung tâm. Mục tiêu đến năm 2030 có 45.000 hợp tác xã, 340 liên hiệp hợp tác xã, thu hút tối thiểu 10% dân số tham gia; 5.000 đơn vị ứng dụng công nghệ cao. Ba đột phá gồm đổi mới phương thức hoạt động, xây dựng Cổng hợp tác xã số và thúc đẩy hội nhập sâu rộng.