Kiểm soát chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường thực phẩm an toàn

Kiểm soát chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp tăng thị phần về thực phẩm an toàn. Ảnh: Quang Định

Kiểm soát từ chuỗi cung ứng

Ngày 25/8, tại hội thảo “Một suất ăn an toàn bắt đầu từ đâu?”, do Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh và Hội Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh tổ chức, các đại biểu đã chia sẻ nhiều giải pháp thúc đẩy phối hợp giữa các chủ thể trong kiểm soát an toàn thực phẩm.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, Chương trình Kiểm soát chất lượng hàng hóa trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh (gọi tắt Tick xanh trách nhiệm) được xây dựng từ yêu cầu tăng cường an toàn thực phẩm và hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Theo ông Phương, việc chỉ tập trung kiểm tra, phát hiện và xử lý thực phẩm không bảo đảm chất lượng là chưa đủ. Cơ quan quản lý cần đồng thời công nhận, giới thiệu những doanh nghiệp, cơ sở sản xuất có trách nhiệm, minh bạch nguồn gốc và tuân thủ quy trình kiểm soát chất lượng.

Khi người tiêu dùng nhận biết và ưu tiên lựa chọn, các đơn vị hoạt động nghiêm túc sẽ có đầu ra ổn định, qua đó có thêm động lực duy trì chất lượng.

Chương trình ghi nhận chuyển biến rõ hơn khi mô hình Tick xanh trách nhiệm được đưa vào thí điểm tại bếp ăn trường học. Đây là thị trường có nhu cầu lớn, đồng thời đòi hỏi tiêu chuẩn an toàn cao do liên quan trực tiếp đến sức khỏe học sinh. Việc mở thêm đầu ra đã khuyến khích nhiều nhà cung cấp đăng ký tham gia và đầu tư để đáp ứng các điều kiện.

Tuy nhiên, phạm vi thí điểm hiện mới triển khai tại chưa đến 10 phường, xã. Theo ông Phương, nếu được nhân rộng ra 168 phường, xã với khoảng 3.500 bếp ăn trường học trên toàn TP. Hồ Chí Minh, chương trình có thể tạo thị trường lớn cho thực phẩm an toàn. Từ trường học, mô hình cũng có thể được nghiên cứu mở rộng đến bếp ăn bệnh viện, khu chế xuất, khu công nghiệp và nơi làm việc của công nhân.

Việc mở rộng, theo ông Phương, phải bảo đảm công bằng, công khai, không tạo lợi thế riêng cho bất kỳ nhà cung cấp nào. Những doanh nghiệp đang cung ứng thực phẩm nhưng chưa có Tích xanh cần được hướng dẫn, tạo cơ hội đăng ký và đáp ứng tiêu chí.

Quy chế tham gia, quy trình đánh giá, kiểm tra và xử lý vi phạm phải rõ ràng để các chủ thể tiếp cận bình đẳng, cạnh tranh bằng chất lượng và trách nhiệm.

Sở Công Thương tại địa phương sẽ tiếp tục phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, hệ thống phân phối và các đơn vị liên quan để hoàn thiện quy chế, tăng cường giám sát và truyền thông. Công nghệ cũng cần được ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc, công bố thông tin, giúp nhà trường và người tiêu dùng kiểm tra sản phẩm thuận tiện hơn.

“Mục tiêu là giúp doanh nghiệp có trách nhiệm mở rộng thị trường, nhà trường tiếp cận nguồn cung minh bạch, còn học sinh và người tiêu dùng được sử dụng thực phẩm an toàn”, ông Phương nhấn mạnh.

Mỗi mắt xích cùng chịu trách nhiệm

Từ góc độ doanh nghiệp sản xuất, bà Lê Thị Ngọc Điệp, đại diện GREENFEED Việt Nam, cho biết doanh nghiệp giới thiệu các sản phẩm thịt heo mát và thịt gà được sản xuất, chế biến theo quy trình kiểm soát gắt gao. Quy trình giết mổ được thực hiện theo các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe áp dụng tại nhà máy.

Đáng chú ý, yêu cầu từ các kênh phân phối ngày càng cụ thể hơn. “Từ năm nay, kênh trường học bắt đầu đặt thêm các yêu cầu liên quan đến những tiêu chuẩn này”, bà Điệp cho biết.

Sản phẩm của doanh nghiệp tham gia Tick xanh được giao dịch qua sàn giao dịch hàng hóa. Ảnh: Thu Hòa

Theo các doanh nghiệp, dù tạo thêm áp lực trong quá trình sản xuất, việc được nhận diện thông qua chương trình Tick xanh không chỉ giúp mở rộng thị trường mà còn tạo cơ hội kết nối với các hệ thống phân phối. Do đó, doanh nghiệp kỳ vọng các hoạt động giới thiệu, kết nối sẽ giúp sản phẩm tiếp cận thêm nhiều đối tác.

Là một trong những đơn vị phân phối tiên phong tham gia Tick xanh trách nhiệm từ năm 2024, Saigon Co.op đã có 1.396 sản phẩm của 107 nhà cung cấp tham gia chương trình.

Ông Nguyễn Ngọc Thắng, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, an toàn của mỗi suất ăn không thể chỉ được kiểm soát tại bếp, mà phải được xây dựng từ một chuỗi cung ứng an toàn, minh bạch và có trách nhiệm. Đây cũng là giá trị Saigon Co.op nhìn thấy ở Tick xanh trách nhiệm.

Tương tự, đại diện SATRA cho biết đang xây dựng hệ sinh thái gồm các doanh nghiệp thành viên và đơn vị sản xuất, hình thành chuỗi cung ứng đầu vào cho hệ thống bán lẻ. Cách làm này không chỉ bảo đảm nguồn cung mà còn giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Việc kết nối các chủ thể trong chuỗi, từ nhà cung cấp đến hệ thống phân phối và bếp ăn, được kỳ vọng tạo thêm cơ chế để kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và xử lý rủi ro. Qua đó, an toàn thực phẩm không chỉ được kiểm tra ở điểm cuối mà trở thành trách nhiệm xuyên suốt chuỗi cung ứng.