Xây dựng ngành Tài chính liêm chính, minh bạch

Hải quan khu vực VI hỗ trợ nhân dân nhu yếu phẩm để ổn định cuộc sống sau mưa lũ tại Lạng Sơn vào tháng 8/2026. Ảnh: Hải quan khu vực VI

Đảng ủy Bộ Tài chính vừa ban hành Chương trình hành động số 16-CTr/ĐU của Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ Tài chính triển khai thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 1/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.

“Không có vùng cấm, không có ngoại lệ”

Theo đó, Chương trình hành động nhằm cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết số 04-NQ/TW; Kế hoạch số 03-KH/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị; Chương trình hành động số 13-CTr/ĐU ngày 29/6/2026 của Đảng ủy Chính phủ triển khai thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW.

Đồng thời, khẳng định sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của cấp ủy các cấp đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Tài chính; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; xây dựng Đảng bộ Bộ Tài chính trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và tổ chức.

Chương trình góp phần phòng ngừa từ sớm, từ xa các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ; củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và ngành Tài chính; phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số” liên tục trong những năm tới; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại.

Quan điểm chỉ đạo là việc tổ chức thực hiện Chương trình hành động phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của cấp ủy đảng các cấp; bảo đảm vai trò trung tâm của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phát huy trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu.

Việc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải đặt lợi ích của tập thể cơ quan, tổ chức, của quốc gia - dân tộc, của nhân dân lên trên hết và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, gắn với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước; bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của nhà nước, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp và người dân; chủ động nhận diện, dự báo, cảnh báo, xử lý vi phạm từ sớm, từ xa, nhất là những lĩnh vực then chốt, trọng yếu, lĩnh vực mới tiềm ẩn nguy cơ cao.

Quá trình triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và trong hoạt động của tổ chức đảng; xây dựng cơ chế để “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo tinh thần Nghị quyết.

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng; công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh, nhân văn, thuyết phục các tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Hoàn thiện thể chế, xây dựng văn hóa liêm chính

Về nhiệm vụ, giải pháp, Đảng ủy Bộ Tài chính lãnh đạo toàn diện, trực tiếp công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong toàn Đảng bộ thông qua việc ban hành nghị quyết, chương trình, quy định; định hướng chính trị, tư tưởng; lãnh đạo công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật đảng.

Cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu phải trực tiếp lãnh đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong phạm vi phụ trách; coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải gắn với kết quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Chương trình yêu cầu kiểm soát quyền lực trong Đảng, nhất là trong công tác cán bộ, kiểm tra, giám sát, tham mưu ban hành chính sách; kiên quyết phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, “lợi ích nhóm”, tiêu cực trong thực thi nhiệm vụ.

Cùng với đó, chú trọng xây dựng văn hóa liêm chính trong Đảng; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý trong toàn ngành; xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh, liêm chính, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Đảng ủy Bộ và cấp ủy các tổ chức đảng trực thuộc tập trung chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm thể chế tài chính, ngân sách thực sự trở thành công cụ quan trọng để phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo môi trường minh bạch, lành mạnh cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đó, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tài chính, ngân sách theo hướng đồng bộ, chặt chẽ, minh bạch; kịp thời phát hiện, sửa đổi, bổ sung các quy định còn chồng chéo, sơ hở, dễ bị lợi dụng để tham nhũng, tiêu cực; kiên quyết loại bỏ cơ chế “xin - cho”, lợi ích cục bộ, “lợi ích nhóm” trong xây dựng và thực thi chính sách.

Đồng thời, rà soát những vướng mắc, bất cập trong cơ chế, chính sách tài chính, ngân sách liên quan đến xử lý các vi phạm pháp luật về thuế, đất đai, kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đề xuất các cơ chế đặc thù, vượt trội, đủ mạnh, bảo đảm vừa xử lý dứt điểm các sai phạm tồn đọng, kéo dài, vừa khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Phát huy vai trò của báo chí, truyền thông ngành Tài chính

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực trong toàn Đảng bộ gắn với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; rà soát, hoàn thiện quy chế làm việc, quy trình nội bộ theo hướng phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, công khai, minh bạch trong các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Trong thực thi nhiệm vụ gắn với phân cấp, phân quyền, thực hiện nghiêm các quy định về trách nhiệm nêu gương, về những điều đảng viên không được làm; phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa và gắn trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu với kết quả thực hiện trong phạm vi quản lý.

Chương trình cũng đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; đổi mới công tác đánh giá, quy hoạch, sử dụng cán bộ theo hướng dân chủ, công khai, công tâm, khách quan, gắn với kết quả, sản phẩm cụ thể theo vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp quản lý, giám sát cán bộ gắn với kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; kịp thời thay thế, cho từ chức đối với cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp hoặc có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; công khai, minh bạch, số hóa quy trình quản lý; kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán và phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Chương trình xác định chủ động phòng ngừa, nhận diện, phát hiện vi phạm từ sớm, từ xa, kiên quyết ngăn chặn, không để hình thành “nhóm lợi ích” nhằm trục lợi; tăng cường tự kiểm tra, giám sát trong nội bộ ngay từ chi bộ, từ cơ sở đảng.

Cùng với đó, Chương trình yêu cầu tạo chuyển biến về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn Đảng bộ; rà soát, hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, chế độ chi tiêu phù hợp với thực tiễn; tham mưu chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các công trình, dự án tồn đọng, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí và trong xử lý tài sản, các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, tổ chức bộ máy.

Công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được đổi mới theo hướng chủ động, kịp thời, hiện đại, có trọng tâm, trọng điểm; tạo sự đồng thuận và thống nhất cao trong toàn ngành về quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước.

Đồng thời, phát huy vai trò của báo chí, truyền thông ngành Tài chính trong phát hiện, phản ánh, đấu tranh với các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tuyên truyền gương người tốt, việc tốt, các mô hình hiệu quả; thực hiện tốt cơ chế bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích.