Địa phương được trao quyền mạnh hơn trong xử lý trụ sở và tài sản công

Bộ Tài chính đề nghị các địa phương chủ động căn cứ quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn tại địa phương để quyết định phương án quản lý, sử dụng, khai thác và xử lý tài sản công. Ảnh Thuỳ Linh.

Theo Bộ Tài chính, trong thời gian qua, hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công đã được hoàn thiện đáng kể để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Riêng trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành 16 nghị định, Thủ tướng Chính phủ ban hành 1 quyết định và Bộ Tài chính ban hành 12 thông tư theo thẩm quyền. Các văn bản này tập trung phục vụ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp, đồng thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình quản lý, sử dụng tài sản công.

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công; đồng thời xây dựng, bổ sung các văn bản về quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng. Việc hoàn thiện này nhằm đáp ứng yêu cầu của mô hình tổ chức bộ máy mới, gắn với mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thúc đẩy chuyển đổi số trong giai đoạn tới.

Liên quan đến việc xử lý tài sản công, đặc biệt là trụ sở dôi dư sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Bộ Tài chính nhấn mạnh hệ thống pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ về thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử lý. Theo đó, việc quản lý, khai thác và xử lý tài sản công đã được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương.

Các địa phương được chủ động quyết định phương án xử lý tài sản công thuộc phạm vi quản lý, phù hợp với thực trạng và nhu cầu sử dụng. Các hình thức xử lý có thể bao gồm chuyển đổi công năng sử dụng, thu hồi, điều chuyển, chuyển giao về địa phương quản lý, hoặc thực hiện bán, thanh lý tài sản…

Đối với trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp khi thực hiện điều chuyển, trong trường hợp diện tích lớn hơn tiêu chuẩn, định mức, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét phân bổ phần diện tích dôi dư cho các cơ quan, đơn vị khác có nhu cầu phù hợp. Trong thời gian chưa bố trí được đơn vị tiếp nhận, cơ quan đang quản lý hoặc đơn vị tiếp nhận có trách nhiệm bảo quản, bảo vệ tài sản, tránh thất thoát, lãng phí.

Trường hợp không có đơn vị phù hợp để tiếp nhận phần diện tích dôi dư, cơ quan có thẩm quyền có thể giao lại cho đơn vị đang quản lý tiếp tục sử dụng, bảo đảm tiết kiệm và hiệu quả.

Bộ Tài chính cũng cho biết, theo quy định tại Nghị định số 03/2025/NĐ-CP ngày 1/1/2025 (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 286/2025/NĐ-CP), đối với nhà, đất trong các trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia tách, giải thể hoặc chấm dứt hoạt động theo quyết định của cấp có thẩm quyền thì không phải thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo quy định của nghị định này.

Cùng với đó, các kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính đều thống nhất nguyên tắc xử lý trụ sở, nhà đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính theo hướng ưu tiên chuyển đổi công năng. Theo đó, các cơ sở này được khuyến khích sử dụng cho mục đích y tế, giáo dục hoặc các công trình phục vụ cộng đồng như thư viện, công viên, thiết chế văn hóa, thể thao; đồng thời có thể thu hồi để giao cho các tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà hoặc tổ chức phát triển quỹ đất của địa phương quản lý, khai thác theo quy định. Việc điều chuyển, chuyển đổi công năng phải gắn với yêu cầu cập nhật, điều chỉnh kịp thời các quy hoạch liên quan như quy hoạch tỉnh, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương chủ động căn cứ quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn tại địa phương để quyết định phương án quản lý, sử dụng, khai thác và xử lý tài sản công, bao gồm cả tài sản dôi dư, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, phòng ngừa thất thoát, lãng phí.