Chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Chủ trương đúng đắn, mang tính chiến lược

Phát biểu kết luận Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp sáng 1/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, sau một buổi sáng làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm, hội nghị đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình đề ra. Nhiều ý kiến phát biểu sâu sắc, thẳng thắn sẽ tiếp tục được nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư đặc biệt biểu dương các ý kiến từ cơ sở, nhất là của các phường, xã trực tiếp vận hành mô hình mới. Theo Tổng Bí thư, qua những chia sẻ từ thực tiễn có thể thấy tinh thần chỉ đạo của Trung ương đã được quán triệt sâu rộng đến cơ sở và đang được cụ thể hóa bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dẫn chứng phường Dương Nội (TP. Hà Nội) đã giải quyết tốt nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình đô thị hóa; phường Hải Châu (TP. Đà Nẵng) vận hành hiệu quả trên địa bàn có quy mô lớn; xã Vân Sơn (Phú Thọ) chủ động ứng dụng chuyển đổi số, phục vụ địa phương miền núi có diện tích rộng nhưng mỗi tháng vẫn đón khoảng 10.000 lượt khách du lịch; hay xã Đức Trọng (Lâm Đồng) đã có nhiều nỗ lực trong điều kiện địa bàn rộng, đông dân, đặc thù vùng Tây Nguyên.

Khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn, cần thiết và mang tính chiến lược, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, khó, tác động đến hầu hết các cơ quan, cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sau 1 năm triển khai, đất nước đã đi qua giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu. Nhiệm vụ tiếp theo là chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định tinh thần nhất quán là tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới.

Khái quát kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu 5 điểm nổi bật:

Thứ nhất, bộ máy của hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương được kiện toàn theo hướng tinh gọn, đồng bộ hơn; nhiều đầu mối trung gian được cắt giảm; chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan từng bước được rà soát, điều chỉnh và làm rõ hơn. Việc tổ chức lại các cơ quan Đảng, cơ quan hành pháp, cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và đơn vị sự nghiệp công lập được triển khai với quyết tâm chính trị cao, cơ bản bảo đảm tiến độ và yêu cầu đề ra.

Thứ hai, công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật; phân cấp, phân quyền; cải cách thủ tục hành chính; cải thiện môi trường kinh doanh; chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu được đẩy mạnh. Nhiều cơ chế, quy trình, phương thức giao việc, đánh giá kết quả và giám sát mới đang từng bước hình thành.

Thứ ba, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu vận hành ổn định. Các hoạt động quản lý nhà nước, cung ứng dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh, hoạt động của tư pháp, trật tự an toàn xã hội được duy trì liên tục, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý; cấp tỉnh và cấp xã từng bước thích ứng với chức năng, nhiệm vụ và phương thức vận hành mới.

Thứ tư, công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có nhiều đổi mới. Các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị chủ động ban hành quy chế làm việc, quy trình phối hợp, phân công trách nhiệm, hỗ trợ cơ sở giải quyết các vấn đề phát sinh; việc bố trí, sắp xếp, đánh giá cán bộ có nhiều đổi mới, chú trọng năng lực, trình độ gắn với vị trí việc làm, quản trị gắn với dữ liệu, tiến độ, chất lượng, kết quả công việc.

Thứ năm, công tác tuyên truyền, quán triệt, giáo dục chính trị tư tưởng được triển khai bài bản, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động chịu tác động của quá trình sắp xếp nhìn chung ổn định tư tưởng, cán bộ chấp hành sự phân công của tổ chức, nhân dân đồng thuận và ủng hộ chủ trương lớn của Đảng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, kết quả trên góp phần quan trọng tạo nền tảng để tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội với kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm 2026. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, những thành quả đó đạt được trong bối cảnh đất nước vừa sắp xếp tổ chức bộ máy, vừa triển khai nhiều nhiệm vụ chính trị quan trọng, cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình mới.

“Tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới”

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý không được chủ quan, bởi kết quả mới chỉ là bước đầu. Cuộc cải cách vẫn còn nhiều việc phải tiếp tục thực hiện với quyết tâm cao hơn, cách làm khoa học hơn và tinh thần đổi mới mạnh mẽ hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ 7 nhóm hạn chế lớn cần tập trung khắc phục, trong đó nổi bật là thể chế ở một số lĩnh vực còn thiếu đồng bộ; việc phân cấp, phân quyền có nơi chưa đi đôi với nguồn lực; pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương vẫn còn chồng chéo; năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu mới; hạ tầng số, dữ liệu còn phân tán; việc xử lý tài sản công dôi dư còn chậm; phương thức lãnh đạo, kiểm tra, giám sát sau phân cấp cần tiếp tục đổi mới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đến thời điểm này, điểm nghẽn lớn nhất không còn nằm ở thể chế mà chính là khâu tổ chức thực hiện. “Trách nhiệm chính là con người, là cán bộ, là người đứng đầu. Trong bộ máy không chấp nhận một cán bộ không dám suy nghĩ, không dám làm, không dám đổi mới hoặc nói không đi đôi với làm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Định hướng giai đoạn tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật đảm bảo thống nhất, rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho tổ chức thực hiện ở cả 3 cấp. Việc sửa luật phải xuất phát từ điểm nghẽn thực tế“, ”không để chồng chéo, trùng lắp, khoảng trống hoặc tình trạng nhiều cơ quan cùng tham gia nhưng không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm cuối cùng.

Cùng với đó, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Đặc biệt, “phải đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của Đảng nhưng không làm thay, không buông lỏng, không can thiệp hành chính, không cần thiết vào chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội”; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của tổ chức Đảng ở cơ sở, xây dựng tổ chức Đảng thực sự là hạt nhân chính trị, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Quang cảnh Hội nghị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp. Theo đó, cấp tỉnh tập trung vai trò chiến lược, quy hoạch, điều phối, phân bổ nguồn lực, tổ chức không gian phát triển, kiểm tra, giám sát và liên kết vùng. Cấp xã, tổ chức như tuyến đầu quản trị công, tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, đồng thời phát hiện sớm các vấn đề về an sinh, trật tự, đất đai, xây dựng, môi trường, dịch vụ công, các rủi ro phát sinh tại địa bàn.

Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phân cấp không đồng nghĩa với “khoán trắng” cho cơ sở. Khi đã giao nhiệm vụ cho cấp xã thì cấp tỉnh phải có trách nhiệm đồng hành, cử cán bộ chuyên môn hỗ trợ, “cầm tay chỉ việc”, nhất là trong các lĩnh vực đang là điểm nghẽn như đầu tư, đất đai và tài chính. Việc phân bổ biên chế, nguồn lực cũng phải căn cứ quy mô dân số, diện tích, mức độ đô thị hóa, đặc điểm vùng miền và khối lượng công việc thực tế, không áp dụng cào bằng.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phân cấp, phân quyền phải được thực hiện một cách thực chất, gắn với việc chuyển giao đầy đủ thẩm quyền, nguồn lực, nhân lực, dữ liệu và công cụ quản lý.

“Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cho cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, chuyển nguồn lực, chuyển dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán và trách nhiệm giải trình để bảo đảm quyền lực được kiểm soát hiệu quả”, Tổng Bí thư nhấn mạnh thêm.

Dành nhiều thời gian nói về công tác cán bộ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, bởi năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, nhất là ở cấp xã, sẽ là thước đo thành công của mô hình tổ chức mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khẩn trương đánh giá năng lực, sở trường và kinh nghiệm để bố trí đúng người, đúng việc; tăng cường cán bộ có chuyên môn sâu về đất đai, quy hoạch, đầu tư, tài chính, công nghệ thông tin, thanh tra, tư pháp, giáo dục, y tế cho cơ sở; đồng thời tiếp tục đổi mới công tác đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ theo nguyên tắc “có vào, có ra, có lên, có xuống”, xử lý nghiêm cán bộ suy thoái, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hoặc lợi dụng quá trình đổi mới để vi phạm pháp luật, trục lợi.

Nhấn mạnh cuộc cải cách tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là công việc rất lớn, rất khó, đòi hỏi phải được tiến hành kiên trì, bài bản và khoa học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định tinh thần nhất quán là tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp, phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp.

“Với sự đồng lòng, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện và vận hành hiệu quả, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo, phục vụ nhân dân”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tin tưởng.