 |
| Bộ Tài chính đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế nhằm bảo đảm mô hình chính quyền 3 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả. |
Chủ động kiện toàn tổ chức, đáp ứng yêu cầu mô hình mới
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tổ chức, vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, Đảng ủy Bộ Tài chính đã chủ động ban hành nhiều nghị quyết, quyết định và văn bản chỉ đạo nhằm kịp thời triển khai các nhiệm vụ được giao. Theo đó, Đảng ủy Bộ đã ban hành 13 nghị quyết, quyết định, kế hoạch và văn bản chỉ đạo để phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị thuộc Bộ; đồng thời ban hành 2 công điện cùng nhiều văn bản đôn đốc, quán triệt các địa phương thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ theo yêu cầu.
Song song với công tác chỉ đạo, Bộ Tài chính cũng chủ động rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW. Cụ thể, Đảng ủy Bộ Tài chính đã có Công văn số 241-CV/ĐUBTC-TCCB ngày 29/4/2025 gửi Ban Tổ chức Trung ương, Đảng ủy Chính phủ và Bộ Nội vụ báo cáo phương án rà soát, sắp xếp, tổ chức và cơ cấu lại hoạt động của Bộ Tài chính.
Trên cơ sở báo cáo này, Ban Chỉ đạo Trung ương đã ban hành Kết luận số 160-KL/TW ngày 31/5/2025 thống nhất với đề xuất của Bộ Tài chính về phương án sắp xếp đầu mối các đơn vị ngành dọc tại địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để Bộ triển khai đồng bộ việc sắp xếp tổ chức, bảo đảm phù hợp với thời điểm chính quyền địa phương 2 cấp chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025.
Theo Bộ Tài chính, việc tổ chức lại bộ máy trong thời gian ngắn, với quy mô lớn và phạm vi rộng vừa tạo điều kiện nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, vừa đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và năng lực tổ chức thực hiện của toàn ngành. Trong quá trình đó, Bộ vừa phải bảo đảm tiến độ sắp xếp tổ chức, vừa duy trì hoạt động thông suốt của các lĩnh vực quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư, thuế, hải quan, dự trữ quốc gia và các nhiệm vụ quản lý nhà nước khác.
Đến nay, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã được triển khai đúng lộ trình, hiệu quả, tạo tiền đề quan trọng để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.
113 văn bản quy phạm pháp luật tạo hành lang pháp lý đồng bộ
Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, Bộ Tài chính xác định hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm mô hình chính quyền 3 cấp và chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thống nhất, hiệu quả ngay từ khi triển khai.
Từ ngày 1/6/2025 đến ngày 31/5/2026, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 113 văn bản quy phạm pháp luật, qua đó tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Điểm nhấn trong quá trình hoàn thiện thể chế là việc Bộ đã trình Chính phủ ban hành 5 nghị định về phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền. Bao gồm Nghị định số 125/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính; Nghị định số 122/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý thuế; Nghị định số 126/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực dự trữ quốc gia; Nghị định số 127/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tài sản công và Nghị định số 130/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực thống kê.
Các nghị định đã cụ thể hóa toàn diện việc phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền trong lĩnh vực tài chính. Trong đó, thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã được xác định rõ ràng, bảo đảm thực hiện phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Đồng thời, các quy định cũng thiết lập cơ chế chuyển tiếp nhiệm vụ từ cấp huyện xuống cấp xã khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần bảo đảm tính liên tục, thống nhất của hoạt động quản lý nhà nước trong quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức.
Việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện phân cấp, phân quyền mà còn góp phần bảo đảm sự đồng bộ giữa các quy định pháp luật, hạn chế chồng chéo, tạo điều kiện để các địa phương chủ động triển khai nhiệm vụ theo thẩm quyền.
Để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, Bộ Tài chính cũng tăng cường công tác hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Trên cơ sở thường xuyên cập nhật các phản ánh phát sinh từ địa phương, Bộ đã ban hành 248 công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố nhằm hướng dẫn thực hiện các nội dung thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ trước, trong và sau khi vận hành mô hình chính quyền mới. Đồng thời, Bộ cũng ban hành nhiều văn bản hướng dẫn đối với các cơ quan, đơn vị ngành dọc tại địa phương để bảo đảm việc tổ chức thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước.
Việc kết hợp đồng bộ giữa sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và tăng cường hướng dẫn thực hiện đã tạo nền tảng quan trọng để ngành Tài chính triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trong mô hình tổ chức mới. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm bảo đảm hoạt động của bộ máy hành chính thông suốt khi thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính trong thời gian tới.
