Dấu ấn đại dự án gần 30.000 tỷ đồng ở nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

Quần thể không gian văn hóa - lịch sử quy mô 11 ha ngay tại nơi ghi dấu sự kiện ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh: NĐT

Dự án do UBND TP. Hồ Chí Minh cùng Tập đoàn Sun Group chính thức khởi công hôm 1/7. Đây là một trong những dự án chỉnh trang đô thị ven sông lớn nhất từ trước đến nay của Thành phố, vừa mang ý nghĩa đặc biệt về lịch sử, vừa kỳ vọng tạo nên diện mạo mới cho trung tâm TP. Hồ Chí Minh.

Được triển khai ngay tại nơi ghi dấu sự kiện ngày 5/6/1911, khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước, dự án không chỉ hướng đến mục tiêu phát triển hạ tầng mà còn kiến tạo một không gian văn hóa, lịch sử và cộng đồng mang tầm vóc khu vực.

Theo quyết định chủ trương đầu tư của HĐND TP. Hồ Chí Minh, dự án có quy mô 73,3 ha, gồm 5 dự án thành phần. Công ty TNHH Dịch vụ du lịch Bến Nhà Rồng - Tập đoàn Sun Group là nhà đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Dự án được triển khai từ năm 2026 và dự kiến hoàn thành vào giữa năm 2029.

Không gian được định vị như một “bảo tàng mở” về Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi lịch sử được kể lại bằng kiến trúc, cảnh quan, ánh sáng, mặt nước và các công trình biểu tượng. Ảnh: NĐT

Điểm nhấn của toàn bộ dự án là Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng rộng khoảng 9,6 ha, được kết nối đồng bộ với dự án cải tạo khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh rộng khoảng 1,4 ha để hình thành quần thể văn hóa ngay tại địa điểm gắn với bước ngoặt lịch sử của dân tộc.

Theo thiết kế, công viên được xây dựng theo ý tưởng “9 chương - 9 dòng nước”, tái hiện những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua ngôn ngữ kiến trúc, cảnh quan và trải nghiệm không gian. Không gian được định vị như một “bảo tàng mở” về Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi lịch sử được kể bằng mặt nước, cây xanh, ánh sáng và các công trình biểu tượng thay vì những phòng trưng bày khép kín.

Trong hành trình đó, “Dòng nước cội nguồn” gợi nhớ quê hương Làng Sen; “Dòng nước đi vào đại dương” tái hiện thời khắc Người rời Bến Nhà Rồng; “Dòng nước thống nhất” được thể hiện bằng Quảng trường Độc lập hình ngôi sao; còn “Dòng nước trường tồn” nổi bật với cột sáng vô cực bao quanh bởi 79 đài phun nước, tượng trưng cho 79 mùa xuân của Bác.

Ý tưởng “9 chương - 9 dòng nước”, tái hiện những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: NĐT

Bên cạnh công viên trung tâm, khu vực Khánh Hội sẽ được chỉnh trang theo định hướng bảo tồn và phát huy giá trị di sản công nghiệp. Những công trình kho cảng có giá trị kiến trúc đặc trưng sẽ được bảo tồn và cải tạo theo phương pháp “Vỏ cũ - Lõi mới”, chuyển đổi thành các không gian triển lãm, trưng bày, sáng tạo, thương mại và dịch vụ.

Theo định hướng này, khu cảng Khánh Hội sẽ từng bước được hồi sinh thành điểm nhấn văn hóa - thương mại mới bên sông Sài Gòn, nơi lịch sử cảng thị vẫn được lưu giữ nhưng hòa vào đời sống đô thị hiện đại. Các quảng trường, công viên, tuyến phố đi bộ và hệ thống công trình phụ trợ sẽ mở rộng khả năng tiếp cận bờ sông cho người dân và du khách, đưa sông Sài Gòn trở thành không gian sinh hoạt, văn hóa và cảnh quan đặc trưng của TP. Hồ Chí Minh.

Khu vực Bến Nhà Rồng hiện hữu. Ảnh: Phạm Thọ

Một trong những điểm nhấn đặc biệt của dự án là phục dựng nguyên mẫu tàu Amiral Latouche-Tréville - con tàu gắn với sự kiện ngày 5/6/1911. Con tàu được đóng theo đúng thiết kế nguyên bản của Pháp và đưa về Việt Nam, thay vì sử dụng các kết cấu mô phỏng, nhằm bảo đảm tính xác thực lịch sử và tôn trọng nguyên bản của công trình; góp phần tái hiện chân thực dấu mốc mở đầu hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Song song với chỉnh trang cảnh quan, dự án còn dành nguồn lực lớn để giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng giao thông ở cửa ngõ phía Nam thành phố.

Theo đó, đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 8-10 làn xe. Cầu Tân Thuận 1 được xây mới với quy mô 6 làn, trong khi cầu Tân Thuận 2 được mở rộng lên 8 làn xe. Đây là những công trình được kỳ vọng giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài trên trục kết nối trung tâm TP. Hồ Chí Minh với khu Nam.

Đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 8-10 làn xe. Ảnh: NĐT

Ngoài ra, dự án còn mở rộng đường dẫn từ cầu Tân Thuận 2 đến đường Nguyễn Văn Linh, mở rộng đường Huỳnh Tấn Phát đoạn từ cầu Tân Thuận 1 đến đường Lưu Trọng Lư. Một cầu đi bộ bắc qua sông từ khu Cảng Nhà Rồng - Khánh Hội sang Bến Bạch Đằng cũng sẽ được xây dựng, cùng hệ thống bãi đỗ xe, cầu tàu, nhà đón khách du lịch và trạm biến áp.

Ở phía Bến Bạch Đằng, dự án sẽ tiếp tục đầu tư hệ thống cây xanh công cộng, mở rộng bờ sông, nâng cấp kè, sàn cập tàu, sàn ngắm cảnh và các công trình phụ trợ. Một phần đường Tôn Đức Thắng sẽ được ngầm hóa, đồng thời xây dựng bãi đỗ xe ngầm và trung tâm thương mại ngầm nhằm đáp ứng nhu cầu giao thông và dịch vụ khu vực trung tâm. Toàn bộ không gian trên mặt đất được ưu tiên cho cây xanh và hoạt động cộng đồng.

Các cầu cảng cũ cũng sẽ được tái thiết thành không gian ngắm cảnh, tổ chức sự kiện và biểu diễn nghệ thuật. Hệ thống công viên, quảng trường cùng các công trình dịch vụ, thể thao và giải trí được bố trí liên hoàn dọc tuyến ven sông, hình thành một không gian công cộng quy mô lớn ngay giữa trung tâm thành phố.

Phát biểu tại Lễ khởi công ngày 1/7, Chủ tịch Hội đồng quản trị Sun Group Đặng Minh Trường cho rằng giá trị lớn nhất của Bến Nhà Rồng - Khánh Hội không nằm ở những công trình hiện hữu mà ở ký ức lịch sử và tinh thần dân tộc được hun đúc trên mảnh đất này.

Theo ông Trường, Sun Group không đặt mục tiêu tạo nên một biểu tượng mới để thay thế những giá trị vốn có, mà lựa chọn triết lý gìn giữ và tiếp nối lịch sử thông qua việc tôn trọng di sản, hồi sinh cảnh quan và bồi đắp những giá trị mới để di sản hiện diện sống động trong đời sống hôm nay.

Trục văn hóa - lịch sử Bến Nhà Rồng - Khánh Hội - Bến Bạch Đằng sau khi hoàn thành sẽ trở thành không gian văn hóa - lịch sử - du lịch tầm cỡ khu vực; kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Ảnh: NĐT

“Khi hoàn thành, quần thể Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Bến Bạch Đằng sẽ trở thành điểm nhấn kiến trúc xanh, hiện đại, giàu bản sắc bên sông Sài Gòn. Không nhiều nơi mà quá khứ và tương lai gặp nhau rõ nét như tại Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, nơi từng khởi nguồn khát vọng độc lập của dân tộc. Hôm nay lại mở đầu cho hành trình kiến tạo không gian văn hóa và cộng đồng của Thành phố”, ông Đặng Minh Trường chia sẻ.