Công nghệ số trở thành động lực tăng trưởng mới của Việt Nam

Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - Châu Á 2026.

Động lực mới từ kinh tế số và AI

Chia sẻ tại Diễn đàn, bà Nguyễn Thị Thu Giang, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc dưới tác động của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, tự động hóa và các nền tảng số thế hệ mới. Những thay đổi này không chỉ tạo ra ngành nghề mới mà còn định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của các quốc gia.

Theo bà Giang, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tìm kiếm động lực tăng trưởng mới để duy trì tốc độ phát triển nhanh và bền vững. Trong khi các mô hình tăng trưởng truyền thống dần chạm ngưỡng hiệu quả, công nghệ số nổi lên như lời giải quan trọng cho bài toán nâng cao năng suất lao động, đổi mới mô hình quản trị và thúc đẩy kinh tế tri thức. Đây cũng là nền tảng giúp Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong tương lai.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, Việt Nam hiện còn nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp cận trí tuệ nhân tạo cao nhất khu vực. Tỷ lệ người dùng tương tác với AI hằng ngày thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á. Điều này phản ánh tốc độ thích nghi công nghệ nhanh của người dân, đồng thời mở ra dư địa lớn cho việc phát triển các dịch vụ số, thương mại điện tử, tài chính số và các mô hình kinh doanh dựa trên dữ liệu trong thời gian tới.

Theo đánh giá của các chuyên gia, hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đang thay đổi mạnh mẽ. Nếu trước đây phần lớn doanh nghiệp chủ yếu làm gia công phần mềm hoặc cung cấp dịch vụ giá rẻ, thì hiện nay nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu xây dựng nền tảng số, phát triển hệ sinh thái công nghệ riêng và từng bước làm chủ các công nghệ lõi. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quá trình nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trên thị trường khu vực.

Trong chiến lược phát triển quốc gia đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu thúc đẩy đồng thời ba trụ cột gồm chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Với chính phủ số, Việt Nam hướng tới số hóa toàn bộ dịch vụ công, lấy dữ liệu làm trung tâm trong quản trị và điều hành. Mục tiêu này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước mà còn tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong tiếp cận dịch vụ công.

Chuyển đổi số bước vào giai đoạn tạo giá trị thực

Ở lĩnh vực kinh tế số, Việt Nam kỳ vọng đến năm 2030 khu vực này sẽ đóng góp khoảng 30% GDP, gần gấp đôi hiện nay. Để đạt mục tiêu đó, nhiều chuyên gia cho rằng cần thúc đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng dữ liệu, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và công nghệ AI. Đồng thời, Việt Nam cần xây dựng môi trường pháp lý linh hoạt hơn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ số hiện đại.

Ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ, IBM Việt Nam chia sẻ tại Diễn đàn.

Đối với xã hội số, trọng tâm được đặt vào việc nâng cao kỹ năng số cho người dân, thúc đẩy khả năng tiếp cận công nghệ và xây dựng văn hóa ứng xử trên môi trường mạng. Các chuyên gia nhận định chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi người dân trở thành trung tâm của quá trình chuyển đổi và được hưởng lợi trực tiếp từ các nền tảng công nghệ trong học tập, lao động, y tế và các dịch vụ thiết yếu hằng ngày.

Nhận định tại Diễn đàn, ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ, IBM Việt Nam, cho rằng mục tiêu tăng trưởng mới của Việt Nam vừa là thách thức, vừa mở ra cơ hội lớn cho cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. Theo ông Hiền, hạ tầng số và kinh tế số hiện không còn đóng vai trò hỗ trợ mà đã trở thành động lực phát triển mới của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị và phát triển doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo đại diện IBM Việt Nam, một trong những rào cản lớn hiện nay là dữ liệu còn phân tán và thiếu liên thông giữa các cơ quan, tổ chức. Nhiều hệ thống dữ liệu vẫn hoạt động riêng lẻ, gây khó khăn cho việc khai thác thông tin phục vụ điều hành và ra quyết định. Nếu không giải quyết được bài toán kết nối dữ liệu, chuyển đổi số sẽ khó tạo ra thay đổi thực chất trong hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ cho người dân.

Ông Ngô Thanh Hiền cho rằng Việt Nam cần nhanh chóng xây dựng kiến trúc dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành và doanh nghiệp. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng AI vào hệ thống dịch vụ công nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng phục vụ người dân. Theo ông, chuyển đổi số hiện nay không còn dừng ở việc đưa thủ tục lên môi trường trực tuyến mà phải hướng tới xây dựng các hệ thống thông minh, có khả năng phân tích và dự báo hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, chuyển đổi số đang trở thành cuộc đua về dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quốc gia nào làm chủ được hạ tầng số và trí tuệ nhân tạo sẽ có lợi thế lớn trong việc nâng cao năng suất, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Với Việt Nam, đây vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội quan trọng để tạo bước bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.