Chỉ hơn 10% môi giới bất động sản có chứng chỉ hành nghề

Quang cảnh Hội thảo.

Cần thiết nâng chuẩn dịch vụ môi giới bất động sản

Con số hơn 10% môi giới bất động sản có chứng chỉ hành nghề là thông tin đáng chú ý được đại diện Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) thông tin tại Hội thảo góp ý Bộ tiêu chuẩn Hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam (VREB) do VARS tổ chức ngày 28/3.

Tại Việt Nam, cùng với sự phát triển của thị trường bất động sản trong hơn hai thập kỷ qua, lực lượng môi giới bất động sản đã gia tăng mạnh mẽ cả về số lượng và phạm vi hoạt động.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hoạt động môi giới vẫn còn tồn tại một số hạn chế như trình độ chuyên môn chưa đồng đều, tính chuyên nghiệp chưa cao và thiếu các chuẩn mực nghề nghiệp thống nhất để định hướng và đánh giá hoạt động của các tổ chức, cá nhân hành nghề.

Khai mạc Hội thảo, ông Trần Đức Diễn, Phó Chủ tịch VARS nhấn mạnh, hiện nay chúng ta đã có các quy định pháp luật về điều kiện hành nghề, nhưng vẫn thiếu một hệ thống tiêu chuẩn đủ rõ ràng để định nghĩa một môi giới chuyên nghiệp, đánh giá năng lực hành nghề một cách khách quan, tạo cơ sở để thị trường nhận diện và tin tưởng. Do đó, việc xây dựng bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam - VREB là một bước đi mang tính nền tảng.

Theo ông Nguyễn Mạnh Quỳnh, Phó Tổng Thư ký VARS, hiện nay thị trường có khoảng 300.000 người tham gia hoạt động môi giới bất động sản dưới nhiều hình thức khác nhau, theo ước tính của các tổ chức nghề nghiệp trong lĩnh vực bất động sản.

Bên cạnh đó, theo thống kê của VARS, năm 2025, thị trường hiện có khoảng 2.000 doanh nghiệp môi giới/sàn giao dịch bất động sản đang hoạt động, tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, TP. Đà Nẵng, TP. Hải Phòng, Khánh Hòa, TP. Cần Thơ và một số địa phương có thị trường bất động sản phát triển mạnh.

Tuy nhiên, số lượng môi giới có chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật còn khá hạn chế. Theo thống kê của Bộ Xây dựng và VARS, hiện nay chỉ khoảng hơn 40.000 môi giới được cấp chứng chỉ hành nghề, tương đương khoảng hơn 10% tổng số người đang tham gia hoạt động môi giới bất động sản trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, ông Quỳnh nhấn mạnh, việc nghiên cứu và xây dựng VREB là cần thiết nhằm thiết lập các chuẩn mực nghề nghiệp chung, nâng cao chất lượng dịch vụ môi giới và tăng cường tính minh bạch của thị trường.

“Bộ tiêu chuẩn được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn thị trường bất động sản Việt Nam, đồng thời tham khảo kinh nghiệm và chuẩn mực quốc tế, hướng tới việc hình thành hệ thống tiêu chuẩn đánh giá đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản và cá nhân môi giới bất động sản”, ông Nguyễn Mạnh Quỳnh cho biết.

10 nhóm tiêu chuẩn cho sàn môi giới

Theo kết quả khảo sát của nhóm nghiên cứu đối với hơn 100 doanh nghiệp môi giới và sàn giao dịch bất động sản tại nhiều địa phương trên cả nước, 95% đơn vị được hỏi đánh giá hệ thống tiêu chuẩn nghề nghiệp VREB là cần thiết hoặc rất cần thiết, trong đó tỷ lệ đánh giá “rất cần thiết” chiếm phần lớn.

Kết quả này cho thấy thị trường đang có nhu cầu rõ rệt về một bộ tiêu chuẩn chung nhằm định hướng và chuẩn hóa hoạt động môi giới, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng tính minh bạch và củng cố uy tín của nghề môi giới bất động sản trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về tính chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật.

Theo dự thảo, Bộ tiêu chuẩn dành cho doanh nghiệp môi giới bất động sản có 10 nhóm tiêu chuẩn, gồm: pháp lý; đạo đức nghề nghiệp; tổ chức và quản trị; quy trình và nghiệp vụ môi giới; tài chính và năng lực kinh doanh; nguồn nhân lực; cơ sở hạ tầng; công nghệ và truyền thông; chăm sóc khách hàng; trách nhiệm xã hội.

Trong khi đó, Bộ tiêu chuẩn dành cho cá nhân môi giới gồm 6 nhóm tiêu chuẩn, tập trung vào các yếu tố cốt lõi của năng lực hành nghề: pháp lý và tuân thủ; đạo đức nghề nghiệp; năng lực hành nghề thực tế; kiến thức chuyên môn; kỹ năng môi giới; chất lượng dịch vụ và phát triển nghề nghiệp.

Hệ thống tiêu chuẩn được thiết kế theo 3 cấp độ đánh giá: mức tiêu chuẩn cơ bản (VREB Basic); mức tiêu chuẩn nâng cao (VREB Advanced); mức tiêu chuẩn chuyên nghiệp (VREB Professional). Cách tiếp cận này giúp các doanh nghiệp và cá nhân môi giới có lộ trình nâng cao năng lực hành nghề theo từng cấp độ.

Ông Lê Đăng Khoa, Giám đốc Ban đối ngoại và hợp tác quốc tế, Thiên khôi Group cho rằng, việc xây dựng và triển khai Bộ tiêu chuẩn hành nghề môi giới bất động sản Việt Nam là một bước đi rất quan trọng nhằm từng bước chuẩn hóa hoạt động môi giới bất động sản, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời tăng cường tính minh bạch của thị trường.

Trong thời gian tới, hệ thống tiêu chuẩn này hoàn toàn có thể trở thành nền tảng cho việc hình thành một hệ thống quản lý nghề môi giới bất động sản theo hướng chuyên nghiệp, bền vững và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà phát biểu tại Hội thảo.

Góp ý cho bộ tiêu chuẩn VREB về việc điều chỉnh mức độ và ngưỡng tiêu chí đánh giá doanh nghiệp môi giới bất động sản, từ góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Phó trưởng Ban Pháp chế VARS cho rằng, một số tiêu chí hiện nay đang đặt ở mức tương đối thấp và cần được xem xét nâng cao để bảo đảm tính phân loại rõ ràng giữa các mức độ như cơ bản, nâng cao và chuyên nghiệp.

Ví dụ, về tiêu chí liên quan đến nghĩa vụ thuế, hiện nay, có những tiêu chí tính theo số ngày chậm nộp thuế, ví dụ 30 ngày, 60 ngày hoặc 90 ngày, ông Hà cho rằng cách tính này chưa thực sự phù hợp, nên chuyển sang cách đánh giá theo chu kỳ năm, bởi nghĩa vụ thuế là nghĩa vụ tài chính mang tính dài hạn. Ví dụ, một tiêu chí hợp lý hơn có thể là: trong một năm, doanh nghiệp hoặc cá nhân thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, không bị cơ quan thuế xử lý vi phạm.

Ở góc độ khác, ông Nguyễn Văn Lợi, Trưởng Ban điều hành VARS tại Hải Dương góp ý, bộ tiêu chuẩn đối với môi giới cá nhân, thay vì 6 tiêu chí như dự thảo thì chỉ cần tập trung vào ba tiêu chí cốt lõi, gồm: tuân thủ pháp luật; hiệu quả công việc; đạo đức nghề nghiệp (tiêu chuẩn này chiếm trọng số cao nhất). Điều này giúp bộ tiêu chuẩn thực sự phát huy giá trị, tạo ra sự khác biệt rõ ràng trên thị trường và góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp của nghề môi giới bất động sản.