Bộ Tài chính huy động nguồn lực cho chuyển đổi xanh

Lễ Khai trương Sàn giao dịch carbon trong nước ngày 29/6 tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).

Ngày 24/8, Đảng ủy Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Chương trình hành động số 31-CTr/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 208/NQ-CP ngày 4/8/2026 của Chính phủ về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho môi trường

Theo Kế hoạch, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu được xác định là một động lực phát triển mới, gắn với nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc có trách nhiệm tổ chức quán triệt, tuyên truyền, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng bộ Bộ Tài chính.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính là huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Đảng ủy Bộ Tài chính đặt mục tiêu theo dõi, đôn đốc để tỷ lệ chi sự nghiệp bảo vệ môi trường trong tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm đạt tối thiểu 2% trong giai đoạn 2026 - 2030.

Vụ Ngân sách nhà nước được giao theo dõi, tổng hợp việc thực hiện chỉ tiêu này. Việc bố trí nguồn lực tại các bộ, ngành, cơ quan trung ương và địa phương sẽ được giám sát thường xuyên, qua đó kịp thời đề xuất giải pháp bảo đảm tiến độ và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Cùng với nguồn lực ngân sách, Bộ Tài chính sẽ rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đối với các dự án đầu tư xanh, tuần hoàn, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nội dung rà soát trải rộng từ thuế, phí, lệ phí đến tín dụng xanh, trái phiếu xanh, hỗ trợ lãi suất, miễn giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và mua sắm công xanh.

Kế hoạch cũng đặt ra nhiệm vụ huy động và triển khai hiệu quả nguồn vốn quốc tế, vốn vay ODA, viện trợ không hoàn lại; đồng thời sửa đổi, bổ sung các cơ chế nhằm tạo thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư và vốn vay ưu đãi phục vụ các dự án môi trường, khí hậu.

Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2%/năm từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn tại ngân hàng thương mại để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn, đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị.

Một nhiệm vụ khác là phối hợp rà soát cơ chế thúc đẩy trái phiếu xanh và xây dựng phương thức tiếp cận, huy động, quản lý, sử dụng hiệu quả các quỹ và cơ chế tài chính khí hậu. Đây là cơ sở để mở rộng nguồn vốn dài hạn cho quá trình chuyển đổi xanh, giảm bớt áp lực lên ngân sách nhà nước.

Gắn trách nhiệm với từng cơ quan, đơn vị

Kế hoạch hành động phân công cụ thể đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn và sản phẩm đầu ra đối với từng nhiệm vụ. Trong đó, Bộ Tài chính sẽ theo dõi chỉ tiêu tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái trên cả nước đạt tối thiểu 10%; phối hợp phát triển khu công nghiệp sinh thái và hoàn thiện cơ chế cộng sinh công nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đảng ủy Bộ Tài chính cũng giao nhiệm vụ xây dựng, triển khai Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiêu biểu, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cao và các ngành công nghiệp mới nổi.

Trong lĩnh vực quản lý nhà nước, Bộ Tài chính sẽ phối hợp xây dựng hệ thống quản lý khí nhà kính; hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định hoạt động giảm phát thải; đồng thời tham gia xây dựng tiêu chuẩn tín chỉ các-bon trong nước. Cơ chế kiểm soát nhập khẩu công nghệ, thiết bị không đáp ứng yêu cầu về hiệu suất, an toàn, tiêu hao năng lượng và bảo vệ môi trường cũng sẽ được rà soát, hoàn thiện.

Các đơn vị trực thuộc Bộ có trách nhiệm lồng ghép yêu cầu bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án và dự án thuộc phạm vi quản lý. Việc tích hợp phải hạn chế trùng lặp, chồng chéo và phát huy hiệu quả nguồn lực đã được bố trí.

Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện quá trình triển khai; phối hợp với Lãnh đạo Bộ kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện. Các tổ chức chính trị - xã hội thuộc Bộ sẽ đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động tuyên truyền, phong trào thi đua, vận động cán bộ, đảng viên và người lao động thực hành lối sống xanh, tiêu dùng xanh và bền vững.