Bộ Tài chính đẩy mạnh định danh và xác thực điện tử, kiến tạo nền tài chính số hiện đại

Bộ Tài chính đang tập trung hiện đại hóa quản lý tài chính bằng định danh điện tử.

Hoàn thiện nền tảng pháp lý cho tài chính số

Việc triển khai các giải pháp định danh và xác thực điện tử đã mang lại những chuyển biến rõ nét trong hoạt động của ngành tài chính. Từ cải cách thủ tục hành chính đến mở rộng dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số đang góp phần xây dựng ngành tài chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Người dân, doanh nghiệp được hưởng lợi nhờ giảm thời gian, chi phí giao dịch, đồng thời tiếp cận các dịch vụ công thuận tiện thông qua môi trường điện tử an toàn.

Song song với công tác triển khai kỹ thuật, Bộ Tài chính đặc biệt chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về định danh và xác thực điện tử bằng nhiều hình thức linh hoạt. Các hoạt động truyền thông được gắn với sự tham gia trực tiếp của người dân và doanh nghiệp trong các lĩnh vực thuế, bảo hiểm xã hội, đấu thầu và đăng ký kinh doanh. Qua đó, nhận thức của xã hội về vai trò của định danh điện tử trong cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được nâng cao.

Bộ Tài chính cũng chủ động nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin nhằm bảo đảm khả năng kết nối, khai thác dữ liệu từ hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia cũng như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp các hệ thống của ngành tài chính sẵn sàng tích hợp với ứng dụng định danh quốc gia VNeID, đồng thời tăng cường khả năng chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước trong tiến trình xây dựng Chính phủ số.

Trong lĩnh vực thuế, Bộ Tài chính đã nâng cấp các ứng dụng của ngành như eTax Mobile, Thuế điện tử và iCanhan để người dân có thể đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử VNeID. Đến nay đã có hơn 66,8 triệu lượt đăng nhập bằng VNeID trên hệ thống thuế điện tử dành cho cá nhân. Đối với tổ chức, doanh nghiệp, đã có hơn 230 nghìn lượt người nộp thuế đăng nhập bằng tài khoản định danh tổ chức, cho thấy mức độ tiếp cận và sử dụng ngày càng phổ biến.

Đáng chú ý, giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền được Bộ Tài chính triển khai từ ngày 1/4/2023 đã góp phần chống thất thu thuế hiệu quả trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống. Đến nay, hơn 246.700 doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đã đăng ký sử dụng thành công. Số lượng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đạt khoảng 2,63 tỷ hóa đơn, với tổng số thuế thu được trên hóa đơn vượt 1.900 tỷ đồng, tạo chuyển biến tích cực trong quản lý thu ngân sách.

Trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, Bộ Tài chính đã triển khai tích hợp sổ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại lên ứng dụng VNeID. Tính đến nay, đã có hơn 647 triệu lượt dữ liệu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế được gửi lên hệ thống của BHXH Việt Nam. Trong đó, hơn 254 triệu lượt tra cứu thành công đã được liên thông sang Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ tích hợp trên ứng dụng VNeID, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Ngoài ra, dữ liệu giấy khám sức khỏe lái xe, giấy chứng sinh và giấy báo tử cũng được liên thông từ các cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc để phục vụ dịch vụ công trực tuyến. Đã có hơn 9,9 triệu dữ liệu giấy khám sức khỏe, hơn 3,2 triệu dữ liệu giấy chứng sinh và hàng chục nghìn dữ liệu giấy báo tử được kết nối thành công. Việc liên thông thủ tục khai sinh, khai tử, cấp thẻ bảo hiểm y tế và giải quyết chế độ an sinh xã hội đã giúp hàng triệu hồ sơ được xử lý nhanh chóng, chính xác.

Số hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính

Trong lĩnh vực hải quan, Bộ Tài chính đang xây dựng hệ thống đăng ký người sử dụng ứng dụng xác thực định danh điện tử qua VNeID nhằm phục vụ cán bộ hải quan, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các đơn vị liên quan. Hệ thống này sẽ cho phép xác thực thông tin công dân thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời hỗ trợ đăng nhập bằng tài khoản nội bộ hoặc tài khoản VNeID, góp phần nâng cao tính bảo mật và minh bạch trong thực hiện thủ tục hải quan.

Ở lĩnh vực đầu tư và quản lý doanh nghiệp, Bộ Tài chính đã triển khai kết nối, đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm làm sạch và xác thực dữ liệu đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Đến nay đã thực hiện hàng trăm nghìn giao dịch dữ liệu đăng ký doanh nghiệp và hàng nghìn giao dịch dữ liệu đăng ký hợp tác xã, hộ kinh doanh. Đặc biệt, 100% người dân và doanh nghiệp hiện có thể sử dụng tài khoản VNeID để thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp trực tuyến.

Trong lĩnh vực quản lý giá, nhiều giấy tờ thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính như giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, thẻ thẩm định viên về giá hay các chứng chỉ đào tạo chuyên ngành đã được thực hiện trả kết quả dưới dạng điện tử trên hệ thống một cửa. Đây là bước tiến quan trọng trong việc số hóa hồ sơ hành chính, giảm bớt giấy tờ truyền thống và tạo thuận lợi cho cá nhân, tổ chức khi thực hiện các thủ tục liên quan.

Bên cạnh đó, việc thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trong chi trả an sinh xã hội cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Từ tháng 1/2023 đến nay, 100% tỉnh, thành phố đã triển khai chi trả không dùng tiền mặt cho các đối tượng bảo trợ xã hội và người có công. Hàng triệu người đã được nhận trợ cấp thông qua tài khoản ngân hàng với tổng kinh phí chi trả lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và thuận tiện trong thực hiện chính sách xã hội.

Hiện nay, nhiều hệ thống của Bộ Tài chính đang tiếp tục được xây dựng và hoàn thiện để kết nối với hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia như Hệ thống thông tin ngân sách và kế toán nhà nước số, hệ thống quản lý thủ tục hành chính của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hay hệ thống quản lý cấp chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu. Các dự án này được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tích hợp dữ liệu, đồng bộ giấy tờ điện tử và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong thời gian tới.

Việc ứng dụng định danh và xác thực điện tử thông qua VNeID tại Bộ Tài chính đã và đang góp phần nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, hạn chế gian lận hồ sơ, chống thất thu thuế và tăng cường kết nối dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước. Quan trọng hơn, quá trình này đang từng bước hình thành môi trường làm việc minh bạch, hiện đại, giảm tiếp xúc trực tiếp và thúc đẩy tự động hóa trong xử lý thủ tục hành chính. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng ngành tài chính số, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng hiệu quả hơn.