 |
| Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về công ty đại chúng theo quy định mới của Luật Chứng khoán. |
Hoàn thiện khung pháp lý về đăng ký và hủy tư cách công ty đại chúng
Thông tư số 80/2026/TT-BTC được xây dựng trên cơ sở Luật Chứng khoán đã được sửa đổi, bổ sung năm 2024 và Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với công ty đại chúng trong giai đoạn mới.
Thông tư bổ sung quy định về phương thức nộp hồ sơ theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số. Theo đó, hồ sơ đăng ký công ty đại chúng, hồ sơ báo cáo hủy tư cách công ty đại chúng có thể được nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến theo hướng dẫn của Bộ Tài chính. Đặc biệt, khi sử dụng tài khoản định danh điện tử, thông tin danh tính điện tử và dữ liệu tích hợp trên căn cước điện tử có giá trị pháp lý tương đương việc xuất trình giấy tờ truyền thống trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Thông tư cũng làm rõ căn cứ xác định thời điểm công ty không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng. Đối với điều kiện về cơ cấu cổ đông, thời điểm được xác định là ngày đăng ký cuối cùng trong danh sách cổ đông do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam lập hoặc ngày công ty tự lập danh sách cổ đông đối với trường hợp chưa đăng ký chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam. Đối với điều kiện về vốn, thời điểm được xác định là ngày tổ chức kiểm toán được chấp thuận ký báo cáo kiểm toán báo cáo tài chính năm gần nhất hoặc ký văn bản xác nhận về vốn chủ sở hữu.
Bên cạnh đó, Thông tư quy định vốn chủ sở hữu được xác định theo báo cáo tài chính lập theo chế độ kế toán doanh nghiệp. Đối với công ty mẹ trong mô hình công ty mẹ - công ty con, chỉ tiêu vốn chủ sở hữu được xác định đồng thời trên cả báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ và báo cáo tài chính hợp nhất.
Một nội dung khác được sửa đổi là hồ sơ đăng ký công ty đại chúng. Theo đó, doanh nghiệp chỉ phải nộp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ pháp lý tương đương trong trường hợp cơ quan quản lý không thể khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp hoặc các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, qua đó góp phần đơn giản hóa thành phần hồ sơ.
Bổ sung quy trình xử lý khi doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng
Thông tư số 80/2026/TT-BTC sửa đổi toàn diện các quy định về trình tự, thủ tục hủy tư cách công ty đại chúng, làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý trong từng giai đoạn.
Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng, doanh nghiệp phải gửi báo cáo cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kèm theo các tài liệu chứng minh, đồng thời công bố thông tin trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp và Sở Giao dịch Chứng khoán nơi cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. Trong khoảng thời gian này, dù không còn đáp ứng điều kiện, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công ty đại chúng cho đến khi có thông báo chính thức về việc hủy tư cách.
Nếu sau một năm doanh nghiệp vẫn không khắc phục được điều kiện, công ty phải thực hiện thủ tục đề nghị hủy tư cách công ty đại chúng. Trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ xem xét, ban hành thông báo hủy tư cách công ty đại chúng, đồng thời gửi thông báo tới Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán liên quan và công bố thông tin theo quy định. Sau khi nhận thông báo, doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện thủ tục hủy niêm yết hoặc hủy đăng ký giao dịch theo quy định của pháp luật.
Thông tư cũng bổ sung cơ chế để doanh nghiệp tiếp tục được duy trì tư cách công ty đại chúng nếu đã khắc phục các điều kiện trong thời hạn một năm. Khi đó, doanh nghiệp phải gửi báo cáo theo mẫu mới, kèm theo các tài liệu chứng minh việc đáp ứng lại điều kiện về vốn hoặc cơ cấu cổ đông và thực hiện công bố thông tin theo quy định.
Song song với các quy định về thủ tục, Bộ Tài chính cũng ban hành đồng thời nhiều mẫu biểu mới phục vụ việc triển khai Thông tư, gồm mẫu Báo cáo về vốn điều lệ đã góp, mẫu báo cáo doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng, mẫu báo cáo tiếp tục đáp ứng điều kiện công ty đại chúng, mẫu thông báo không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng và mẫu danh sách cổ đông. Các mẫu biểu này góp phần chuẩn hóa hồ sơ, tăng tính thống nhất trong quá trình quản lý, giám sát và xử lý thủ tục hành chính đối với công ty đại chúng.
Thông tư số 80/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026, thay thế, bổ sung các quy định tương ứng tại Thông tư số 19/2025/TT-BTC, qua đó tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý công ty đại chúng theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp với các quy định pháp luật mới.
