 |
| Năm 2026, tổng kế hoạch vốn bố trí cho các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải và các công trình trọng điểm quốc gia lĩnh vực đường sắt lên tới 223.113 tỷ đồng. |
Nguồn lực lớn cho các công trình mang tính chiến lược
Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nguồn lực dành cho các dự án hạ tầng chiến lược đang được ưu tiên ở mức cao.
Theo Bộ Tài chính, năm 2026, tổng kế hoạch vốn bố trí cho các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải và các công trình trọng điểm quốc gia lĩnh vực đường sắt lên tới 223.113 tỷ đồng, tương đương khoảng 22% tổng kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước cả nước.
Đến ngày 28/5/2026, nhóm dự án này đã giải ngân gần 49.853 tỷ đồng, đạt 22,3% kế hoạch vốn được giao, cao hơn mức giải ngân bình quân chung của cả nước là 21,6%. Kết quả này cho thấy các công trình trọng điểm tiếp tục là khu vực hấp thụ vốn đầu tư công tích cực, đóng vai trò quan trọng trong việc đưa nguồn lực ngân sách vào nền kinh tế.
Từ đầu năm đến nay, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ liên tục có các cuộc họp chuyên đề, kiểm tra hiện trường và làm việc với các địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án lớn. Nhiều công trình trọng điểm như cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng, Đồng Đăng - Trà Lĩnh hay các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc được đặc biệt quan tâm, đôn đốc triển khai.
Không chỉ tạo việc làm, kích thích sản xuất và tiêu dùng trong ngắn hạn, các dự án hạ tầng quy mô lớn còn được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối vùng, giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong dài hạn.
Trong bức tranh chung của giải ngân đầu tư công, nhiều địa phương có các dự án hạ tầng trọng điểm đang đạt kết quả tích cực, cao hơn mức bình quân của cả nước như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Tây Ninh, Cà Mau hay Gia Lai. Đây là những tín hiệu cho thấy sự chuyển động đồng đều hơn của dòng vốn đầu tư công tại nhiều khu vực trên cả nước.
Tháo gỡ vướng mắc để tăng tốc các dự án quy mô lớn
Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiệm vụ giải ngân trong những tháng cuối năm vẫn còn rất lớn khi khối lượng vốn còn phải thực hiện lên tới khoảng 794 nghìn tỷ đồng. Điều này đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương tiếp tục duy trì quyết tâm cao và tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình triển khai dự án.
Một trong những nội dung được quan tâm hiện nay là tiến độ triển khai các dự án đường sắt quốc gia quy mô lớn. Theo Bộ Tài chính, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được bố trí khoảng 101 nghìn tỷ đồng trong năm 2026. Đây đều là các dự án có ý nghĩa chiến lược, tạo nền tảng cho sự phát triển hệ thống giao thông hiện đại trong tương lai.
Do đang trong giai đoạn triển khai các công việc chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, khảo sát, thiết kế và hoàn thiện các thủ tục liên quan, tiến độ giải ngân của hai dự án hiện chưa cao. Tuy nhiên, đây là những bước đi nền tảng có ý nghĩa quyết định đối với khả năng triển khai đồng bộ các hạng mục lớn trong thời gian tới.
Cùng với các dự án đường sắt, nhiều công trình trọng điểm hiện vẫn gặp những khó khăn chung liên quan đến nguồn vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và biến động chi phí đầu vào. Tại một số địa phương, nguồn cung cát, đất đắp, đá xây dựng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thi công; trong khi quá trình bồi thường, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật ở một số dự án vẫn cần thêm thời gian để hoàn thành.
Nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục rà soát từng dự án, từng khâu thực hiện để xử lý kịp thời các khó khăn phát sinh; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công.
Với nguồn lực hơn 223 nghìn tỷ đồng đã được bố trí cho các công trình trọng điểm quốc gia, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là giải ngân đúng kế hoạch mà còn phải bảo đảm chất lượng, hiệu quả đầu tư và khả năng phát huy tác động lan tỏa đối với nền kinh tế. Dòng vốn quan trọng này nhanh chóng chảy vào thực tiễn sẽ tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, góp phần tạo thêm dư địa cho tăng trưởng và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.
