 |
| Nguồn: VCBS. Thiết kế được hỗ trợ bởi AI. |
Khơi thông nguồn lực cho giai đoạn phát triển mới
Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tạo ra tốc độ tăng trưởng cao hơn, mà quan trọng hơn là hình thành những động lực đủ mạnh để duy trì tăng trưởng trong dài hạn. Bởi vậy, câu chuyện khơi thông nguồn lực đang được đặt trong một không gian rộng hơn, từ thể chế, khoa học – công nghệ, hội nhập đến phát huy vai trò của các khu vực kinh tế.
Theo Báo cáo triển vọng kinh tế 2026 của Chứng khoán Vietcombank (VCBS), các định hướng phát triển hiện nay hội tụ quanh 6 trụ cột chính sách trọng tâm, gồm phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; phát triển kinh tế tư nhân; đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; đột phá khoa học – công nghệ và chuyển đổi số; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; phát triển kinh tế nhà nước.
Sáu trụ cột phản ánh những định hướng lớn đang được triển khai đồng bộ, từ phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, kinh tế tư nhân và kinh tế nhà nước đến đột phá khoa học – công nghệ, hoàn thiện thể chế và mở rộng hội nhập quốc tế theo các Nghị quyết số 10-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW, Nghị quyết số 79-NQ/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 59-NQ/TW. Việc triển khai đồng bộ các chính sách này không chỉ tạo dư địa phát triển cho từng khu vực kinh tế mà còn tăng cường sự kết nối giữa các động lực, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Trong bức tranh đó, kinh tế tư nhân được đặt vào vị trí ngày càng quan trọng, với mục tiêu tăng trưởng bình quân 10 – 12% đến năm 2030, tạo 84 – 85% việc làm của cả nước. Tầm nhìn đến năm 2045, khu vực này đóng góp khoảng 60% GDP và có khoảng 3 triệu doanh nghiệp hoạt động.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, trọng tâm được đặt vào cải cách thể chế, bảo đảm quyền bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, đồng thời thúc đẩy hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân có năng lực cạnh tranh.
Cùng với nguồn lực trong nước, khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò quan trọng nhưng trọng tâm ngày càng chuyển sang nâng cao chất lượng dòng vốn. Mục tiêu đến năm 2030 là thu hút 200 – 300 tỷ USD vốn FDI đăng ký và 150 – 200 tỷ USD vốn thực hiện, ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh hóa sản xuất và tăng cường liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Trong khi đó, kinh tế nhà nước tiếp tục được định hướng phát huy vai trò trong những ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược. Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là 100% doanh nghiệp nhà nước quản trị hiện đại trên nền tảng số và có 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Nhìn tổng thể, sáu trụ cột không hướng tới phát triển riêng từng khu vực kinh tế mà tạo nền tảng để các động lực tăng trưởng bổ trợ lẫn nhau, mở rộng dư địa phát triển và nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Đưa nguồn lực thành năng lực tăng trưởng
Nếu các trụ cột chính sách tạo nền tảng để khơi thông nguồn lực, đầu tư công là một trong những kênh trực tiếp chuyển nguồn lực thành kết cấu hạ tầng và mở rộng không gian phát triển.
Số liệu VCBS tổng hợp cho thấy, giải ngân đầu tư công ước đạt 335.600 tỷ đồng, bằng 31,2% kế hoạch năm và tăng 12,7% so với cùng kỳ. Với khối lượng vốn còn lại cần giải ngân, tiến độ được kỳ vọng tăng tốc trong nửa cuối năm 2026, qua đó tiếp tục tạo động lực cho tăng trưởng.
Đáng chú ý, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đạt hơn 1,013 triệu tỷ đồng, trong khi kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 lên tới 8,22 triệu tỷ đồng. Quy mô nguồn lực này cho thấy đầu tư hạ tầng không chỉ phục vụ tăng trưởng trước mắt mà còn gắn với việc chuẩn bị năng lực phát triển trong dài hạn.
Nguồn vốn đang được hướng tới nhiều dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, các tuyến vành đai, sân bay Gia Bình, sân bay Long Thành và Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Các công trình quy mô lớn khi được triển khai không chỉ bổ sung động lực đầu tư mà còn mở rộng năng lực kết nối của nền kinh tế. Khi các tuyến giao thông và đầu mối logistics ngày càng đồng bộ, việc lưu chuyển hàng hóa, lao động và dòng vốn giữa các địa phương, vùng kinh tế thuận lợi hơn. Qua đó, đầu tư công có thể tạo hiệu ứng lan tỏa thông qua giảm chi phí cho doanh nghiệp, thu hút thêm đầu tư và mở rộng không gian cho sản xuất, kinh doanh.
Cùng với đầu tư công, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là một động lực đáng chú ý trong nửa cuối năm 2026, với sự hỗ trợ của dòng vốn FDI vào các dự án công nghệ cao, vi mạch bán dẫn và chuỗi nhà máy thông minh. Khi hạ tầng được cải thiện đồng thời với thu hút dòng vốn có hàm lượng công nghệ cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, năng lực sản xuất và giá trị gia tăng của nền kinh tế cũng có thêm điều kiện để nâng lên.
Điểm đáng chú ý ở đây là sự kết nối ngày càng rõ hơn giữa nguồn lực đầu tư và năng lực tăng trưởng dài hạn. Hạ tầng tạo không gian cho sản xuất; dòng vốn công nghệ cao bổ sung năng lực mới; doanh nghiệp trong nước có thêm cơ hội tham gia các chuỗi cung ứng. Khi những mắt xích này cùng được thúc đẩy, hiệu quả đầu tư có điều kiện lan tỏa rộng hơn thay vì chỉ thể hiện qua quy mô vốn đưa vào nền kinh tế.
 |
| Tăng trưởng kinh tế từ nền tảng sản xuất hiện đại. Thiết kế được hỗ trợ bởi AI. |
Tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng cao và bền vững
Những chuyển động trên đang tạo thêm cơ sở để kinh tế Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao. VCBS dự báo GDP năm 2026 có thể tăng khoảng 9 – 10%, với các động lực chính đến từ đầu tư công, công nghiệp chế biến, chế tạo, FDI và khu vực dịch vụ.
GDP quý II/2026 tăng 8,18% so với cùng kỳ, tiếp nối đà tăng trưởng trong những tháng đầu năm. Kết quả này tạo thêm nền tảng để các động lực từ đầu tư, sản xuất và dịch vụ tiếp tục phát huy trong nửa cuối năm.
Duy trì đà tăng trưởng cao đồng thời đòi hỏi tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. VCBS dự báo lạm phát bình quân năm 2026 khoảng 4,6 – 5,0%, trong khi VND có thể giảm giá khoảng 3%. Chính sách tiền tệ được kỳ vọng tiếp tục điều hành linh hoạt, duy trì mặt bằng lãi suất cho vay hợp lý, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đồng thời hướng dòng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên.
Trong bức tranh đó, điều đáng chú ý là các động lực tăng trưởng không vận hành riêng lẻ. Nguồn lực đầu tư công được chuyển vào hạ tầng; hạ tầng tốt hơn mở thêm không gian cho đầu tư và sản xuất; dòng vốn FDI ngày càng hướng tới công nghệ cao; kinh tế tư nhân được tạo điều kiện phát triển; khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trở thành những yếu tố hỗ trợ nâng cao năng suất. Sự cộng hưởng này tạo thêm cơ sở để tăng trưởng không chỉ cao hơn về tốc độ mà còn được củng cố về chất lượng.
Ở góc nhìn dài hạn, điều quan trọng không chỉ nằm ở kết quả tăng trưởng của từng quý hay từng năm. Hạ tầng ngày càng đồng bộ giúp tăng kết nối và mở rộng không gian kinh tế; môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển; khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo mở thêm khả năng nâng cao năng suất, giá trị gia tăng. Đây là những nền tảng quan trọng để củng cố năng lực tăng trưởng trong một chu kỳ dài hơn.
Tăng trưởng cao, vì thế, không phải đích đến tự thân. Giá trị của tăng trưởng nằm ở khả năng chuyển hóa nguồn lực thành năng lực phát triển, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân.
Những trụ cột đang được củng cố vì vậy không chỉ tạo thêm động lực để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026, mà quan trọng hơn là bồi đắp nội lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên vươn mình.
