TP. Hồ Chí Minh: Mạnh tay truy quét hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ

Lô hàng bugi nhập khẩu khai sai xuất xứ, có dấu hiệu giả thương hiệu đang được Hải quan khu vực II xác minh làm rõ. Ảnh: T.B

Dừng thông quan nhiều lô hàng vi phạm

Theo ông Đàm Mạnh Hiếu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực II, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa và hàng giả có chiều hướng phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn, nhất là trong bối cảnh xu hướng thương mại điện tử ngày càng tăng.

Theo đó, một số doanh nghiệp có thể lợi dụng chính sách thông thoáng để thực hiện hành vi vi phạm; nhất là vấn đề hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, cũng như uy tín của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo ông Hiếu, ngày 30/4/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026 về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại các nước đối tác thương mại của Hoa Kỳ. Trong báo cáo này, Việt Nam được xác định là “Quốc gia nước ngoài ưu tiên”, tức mức xếp loại cảnh báo cao nhất theo cơ chế Đặc biệt 301 (đây cũng là lần đầu tiên sau 13 năm, Hoa Kỳ áp đặt mức cảnh báo cao nhất này với một đối tác, trước đó là Ukraine trong báo cáo năm 2013). Điều náy có thể dẫn tới việc Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ xem xét khởi xướng điều tra theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Động thái này là tín hiệu cảnh báo quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch, tuân thủ và dữ liệu chuỗi cung ứng ngày càng khắt khe.

Trước tình hình này, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 yêu cầu các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc. Theo đó, từ ngày 7-30/5/2026, các lực lượng chức năng sẽ mở đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm,với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Mục tiêu là tạo chuyển biến rõ rệt trong thực thi pháp luật, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và nâng cao uy tín quốc gia trong hội nhập quốc tế.

Trong đợt cao điểm lần này, Bộ Tài chính đã chỉ đạo lực lượng hải quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới; chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa khi có căn cứ rõ ràng là hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ; bảo đảm số vụ việc tạm dừng thủ tục thông quan và bị xử lý tăng ít nhất 20% so với tháng 5/2025.

Thực hiện chỉ đạo, Chi cục Hải quan khu vực II đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều biện pháp kiểm soát, tăng cường kiểm tra giám sát tại các cửa khẩu, cảng biển trọng điểm, và liên tiếp phát hiện, ngăn chặn nhiều vụ vi phạm.

Điển hình, Đội Kiểm soát Hải quan – Chi cục Hải quan khu vực II đã kịp thời phát hiện hơn 9.300 linh kiện giả mạo các thương hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam trong một lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc qua cảng Cát Lái. Ngày 11/5/2026, Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã thông báo kết quả giám định lô hàng nhập khẩu do Đội Kiểm soát Hải quan trưng cầu giám định, xác định hơn 9.300 sản phẩm là hàng giả mạo các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam.

Mới đây, ngày 20/5, Đội Kiểm soát Hải quan phối hợp Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 kiểm tra thực tế lô hàng nhập khẩu của Công ty TNHH A.H., phát hiện có 1.600 sản phẩm bugi NGK khai sai xuất xứ, có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nhiều địa chỉ kinh doanh vào “tầm ngắm”

Không chỉ thực hiện quyết liệt tại cửa khẩu, tại thị trường nội địa, lực lượng chức năng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh đã ra quân, tăng cường kiểm tra tại các địa bàn trọng điểm.

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, đối với nhóm mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng (thực phẩm, thực phẩm chức năng, phụ gia thực phẩm, thuốc tân dược, dược liệu, mỹ phẩm) đơn vị đã kiểm tra 649 vụ việc, phát hiện 621 vụ vi phạm. Đã xử phạt với số tiền khoảng 6,2 tỷ đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm, đồng thời chuyển cơ quan điều tra 1 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sản xuất hàng giả là thực phẩm.

Với nhóm mặt hàng giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đã kiểm tra 147 vụ, tạm giữ lượng hàng giả mạo nhãn hiệu trị giá hơn 4,6 tỷ đồng; chuyển cơ quan điều tra 2 vụ việc có dấu hiệu tội phạm về kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với số lượng hàng hóa 2.935 đơn vị sản phẩm, tổng trị giá hơn 3,8 tỷ đồng.

Mới đây, Đội quản lý thị trường số 4 phối hợp với Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao – Công an TP. Hồ Chí Minh và Công an phường Nhiêu Lộc tiến hành kiểm tra điểm kinh doanh tại phường Nhiêu Lộc, TP. Hồ Chí Minh, phát hiện chứa trữ số lượng lớn hàng giả, để tiêu thụ sỉ và lẻ trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành lân cận.

Điểm kinh doanh tại phường Nhiêu Lộc, TP. Hồ Chí Minh chứa trữ số lượng lớn hàng giả, tiêu thụ sỉ và lẻ trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành lân cận.

Đường dây do một nhóm đối tượng tổ chức, điều hành, có mạng lưới giao dịch rộng khắp, sử dụng mạng xã hội, website thương mại điện tử và các nền tảng quản lý bán hàng trực tuyến để quảng cáo, nhận đơn, giao hàng và thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng bên giao hàng trung gian để vận chuyển, nhằm né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Tại thời điểm kiểm tra Đoàn kiểm tra phát hiện và tạm giữ 105 đôi giày có xuất xứ Việt Nam và Trung Quốc, có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam, chưa qua sử dụng, không có hóa đơn chứng từ, không có nhãn hàng hóa theo quy định, trên sản phẩm không có tài liệu liên quan đến chất lượng của hàng hóa kèm theo, có tổng trị giá ước tính lên tới 500 triệu đồng.

Trước đó, Đội Quản lý thị trường số 3 phối hợp với Công an phường Long Trường (TP. Hồ Chí Minh) kiểm tra tại trụ sở Công ty TNHH Thale Group, do Lưu Phát Thuận sinh năm 1991, cư trú tại TP. Hồ Chí Minh là đại diện pháp luật.

Kết quả điều tra xác định, từ khoảng tháng 6/2023 đến khi bị phát hiện, Lưu Phát Thuận kinh doanh, mua bán các mặt hàng giày dép giả mạo nhãn hiệu Nike, Adidas, Converse… thông qua các nền tảng thương mại điện tử Shopee và mạng xã hội, nhằm thu lợi bất chính hơn 3,5 tỷ đồng.

Ngày 22/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Lưu Phát Thuận về hành vi “Xâm phạm sở hữu công nghiệp” theo Điều 226 Bộ luật Hình sự.

Theo ông Huy, trong thời gian tới, đơn vị tiếp tục tăng cường chống hàng gian hàng giả. Theo đó, yêu cầu lãnh đạo Đội Quản lý thị trường phải đi đầu, làm gương và phải duy trì nghiêm kỷ luật, kỷ cương trong đơn vị. Tăng cường kiểm tra trên khâu lưu thông, nhất là hàng hóa từ biên giới cảng biển, cảng hàng không vào nội địa, các điểm kinh doanh, kho bãi, trung tâm thương mại, chợ đầu mối, cơ sở sản xuất, làng nghề...