 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở. Ảnh: VPQH |
Bổ sung nhiều chính sách mới về các loại hình nhà ở
Chiều 29/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở. Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển nhà ở, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Theo Bộ trưởng, dự thảo luật được xây dựng trên các quan điểm luật hóa những chính sách đã được thực tiễn kiểm chứng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính; đồng thời chỉ quy định những nội dung mang tính nguyên tắc, giao Chính phủ hướng dẫn các vấn đề cụ thể.
Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) gồm 13 chương, 145 điều, giảm 53 điều so với Luật Nhà ở năm 2023.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung quy định về 4 loại hình nhà ở gồm: Nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, cùng các cơ chế, chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình nhằm thể chế hóa chủ trương mới của Đảng về phát triển nhà ở.
Đáng chú ý, dự thảo dành riêng 1 chương quy định về phát triển nhà ở cho thuê với các nội dung từ đối tượng thuê, hình thức phát triển bằng nguồn vốn nhà nước và ngoài nhà nước, điều kiện dự án, chính sách ưu đãi dành cho chủ đầu tư, cơ chế xác định giá thuê đến công tác quản lý loại hình nhà ở này.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung loại hình nhà ở thương mại giá phù hợp cùng các chính sách ưu đãi và quy định về đối tượng được mua nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.
Đối với nhà ở xã hội, dự thảo Luật luật hóa các nội dung của Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội về phát triển, quản lý nhà ở xã hội; đồng thời bổ sung hình thức hợp đồng BT trong cải tạo, xây dựng lại chung cư để huy động thêm nguồn lực cho lĩnh vực này.
 |
| Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại phiên họp. Ảnh: VPQH |
Trong quản lý nhà chung cư, dự thảo bổ sung cơ chế thuê đơn vị chuyên nghiệp thực hiện một số nhiệm vụ của ban quản trị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực cho ban quản trị chung cư.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, dự thảo cũng sửa đổi nhiều quy định liên quan đến sở hữu nhà ở, phát triển nhà ở xã hội, nhà tái định cư, nhà ở riêng lẻ, tài chính phát triển nhà ở và giao dịch nhà ở để bảo đảm thống nhất với các luật mới ban hành cũng như phù hợp với thực tiễn.
Đáng chú ý, dự thảo lược bỏ 7 hành vi bị nghiêm cấm không còn phù hợp hoặc trùng lặp với các luật khác; đồng thời bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Về cải cách thủ tục hành chính, dự thảo rà soát, phân cấp mạnh cho địa phương khi có tới 20 trong tổng số 21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương; đồng thời cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục nhằm rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Phát triển thị trường nhà ở an toàn, lành mạnh, bền vững
Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở và nhận định các nhóm chính sách của dự thảo cơ bản đã thể chế hóa chủ trương của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm sự thống nhất với các dự án luật có liên quan; đồng thời cần tổng kết đầy đủ việc thực hiện các chính sách thí điểm về nhà ở xã hội trước khi luật hóa.
Đối với một số chính sách mới, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục đánh giá tác động kỹ lưỡng, gồm quy định về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài; sở hữu nhà chung cư có thời hạn; nhà có mục đích lưu trú; nhà ở cho cán bộ, công chức thuộc ngành kiểm sát và tòa án.
Cơ quan thẩm tra cũng bày tỏ băn khoăn về việc đưa loại hình “nhà có mục đích lưu trú” vào Luật Nhà ở, cho rằng đây về bản chất là bất động sản kinh doanh dịch vụ lưu trú, không phải nhà ở theo đúng bản chất phục vụ nhu cầu sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân, nên đề nghị cân nhắc không quy định trong luật.
Đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, cơ quan thẩm tra cho rằng cần làm rõ tiêu chí xác định thế nào là “giá phù hợp” và phân biệt rõ với nhà ở xã hội cũng như nhà ở thương mại thông thường để bảo đảm tính minh bạch của chính sách.
Ngoài ra, Thường trực Ủy ban cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế quản lý nhà ở cho thuê, làm rõ khái niệm “nhà ở chính sách”, tăng cường kiểm soát hoạt động của ban quản trị chung cư, bảo vệ quyền lợi người mua nhà và ngăn chặn tình trạng đầu cơ đối với nhà ở chính sách, nhà ở cho thuê, nhà ở thương mại giá phù hợp.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu quan điểm cơ quan thẩm tra. Ảnh: VPQH |
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với mục tiêu, quan điểm và các nội dung lớn của dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Chính phủ cần tiếp tục rà soát các quy định của dự thảo để làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất và đồng bộ với các luật có liên quan như Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) và các dự án luật khác được trình cùng kỳ họp. Đồng thời, dự thảo cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, tháo gỡ các điểm nghẽn nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, phát triển thị trường nhà ở an toàn, lành mạnh và bền vững, mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, làm rõ cơ chế, chính sách đối với từng loại hình nhà ở theo định hướng mới, bảo đảm phân định rõ từng loại hình; rà soát các chính sách ưu đãi để tránh dàn trải, đồng thời thiết kế cơ chế kiểm soát phù hợp nhằm bảo đảm đúng đối tượng được thụ hưởng.
Đối với các chính sách mới, nhất là những nội dung chưa có chủ trương, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đánh giá toàn diện về sự cần thiết, nguồn lực thực hiện và tính khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trong đó có các đề xuất liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài; sở hữu nhà chung cư có thời hạn; nhà có mục đích lưu trú; hay chính sách nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức thuộc ngành kiểm sát và tòa án. Trường hợp chưa kịp xin chủ trương thì cần có báo cáo giải trình, luận giải đầy đủ để Quốc hội cho ý kiến trong quá trình xem xét dự án Luật.
