"Sàng lọc" doanh nghiệp, siết kỷ cương thẩm định giá ngay từ đầu năm 2026

Công tác quản lý, giám sát thẩm định viên về giá cũng được yêu cầu siết chặt. Ảnh minh hoạ: AI

Tâm điểm của đợt chấn chỉnh lần này là kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thẩm định giá tại 23 doanh nghiệp theo các quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Theo thông báo của Bộ Tài chính, qua kiểm tra, cơ quan quản lý đánh giá các doanh nghiệp về cơ bản đã tuân thủ quy định về quản lý hoạt động thẩm định giá và Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam; ý thức chấp hành pháp luật có chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn những sai sót cần được chấn chỉnh nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.

Một số doanh nghiệp bị phát hiện vi phạm như lưu trữ hồ sơ thẩm định giá không đầy đủ, thực hiện chưa đúng quy trình thẩm định giá, không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp và không trích lập quỹ dự phòng rủi ro nghề nghiệp theo quy định. Các trường hợp này đều bị lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính.

Bên cạnh các vi phạm hành chính, cơ quan quản lý cũng chỉ rõ những hạn chế về chuyên môn. Có hồ sơ phân tích thông tin thị trường còn sơ sài, thiếu những nội dung cơ bản trong Báo cáo thẩm định giá và Chứng thư thẩm định giá, ảnh hưởng đến chất lượng và độ tin cậy của kết quả thẩm định.

Song song với hoạt động kiểm tra, Bộ Tài chính đã ban hành các quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, điều chỉnh thông tin thẩm định viên về giá theo quy định.

Gần đây nhất, Bộ Tài chính quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá đối với Công ty Cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Tây Nam Bộ (SIAC). Công ty cổ phần Thẩm định giá và Dịch vụ tài sản Toàn Cầu cũng bị thông báo không đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá, không được phát hành chứng thư và báo cáo thẩm định giá.

Một số doanh nghiệp khác bị yêu cầu không ký kết hợp đồng dịch vụ mới do không duy trì đủ số lượng tối thiểu thẩm định viên về giá như Công ty TNHH Kiểm toán Thăng Long, Công ty cổ phần Thẩm định giá VINALAND. Trong khi đó, Chi nhánh Thái Sơn – Công ty Cổ phần Định giá HFC bị xác định không đủ điều kiện hoạt động, không được phát hành chứng thư và báo cáo thẩm định giá.

Cùng với việc xử lý tổ chức, Bộ Tài chính cũng triển khai rà soát, công bố và điều chỉnh danh sách thẩm định viên hành nghề tại các doanh nghiệp trên cả nước. Cuối tháng 1 và tháng 2/2026, cơ quan này đã ban hành 2 thông báo điều chỉnh thông tin thẩm định viên về giá năm 2026 tại các doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá.

Hàng loạt thông báo được ban hành nhằm cập nhật biến động nhân sự, bảo đảm chỉ những cá nhân đáp ứng đầy đủ điều kiện mới được hành nghề. Những trường hợp không còn đủ điều kiện hoặc không đáp ứng yêu cầu của pháp luật đều bị chấm dứt tư cách hành nghề theo quy định.

Trước thực trạng nêu trên, công văn của Bộ Tài chính gửi các Tổng giám đốc, Giám đốc các doanh nghiệp thẩm định giá mới đây đã yêu cầu phải nghiêm túc rút kinh nghiệm, đối chiếu với tình hình hoạt động của đơn vị để kịp thời chấn chỉnh. Các doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật văn bản quy phạm pháp luật, đặc biệt là hệ thống quy định theo Luật Giá 2023 có hiệu lực từ ngày 1/7/2024, bảo đảm tuân thủ đầy đủ Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh việc thực hiện nghiêm phạm vi công việc thẩm định giá, nhất là khâu thu thập thông tin về tài sản và các dữ liệu phục vụ quá trình thẩm định. Hồ sơ phải có đầy đủ biên bản khảo sát thực trạng, phiếu thu thập thông tin; thông tin sử dụng phải ghi rõ nguồn, bảo đảm khách quan, trung thực trước khi áp dụng phương pháp định giá để ước tính giá trị tài sản.

Báo cáo thẩm định giá và Chứng thư thẩm định giá phải được phát hành đầy đủ nội dung theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về hồ sơ thẩm định giá ban hành kèm Thông tư số 38/2014/TT-BTC. Việc lưu trữ hồ sơ phải thực hiện đúng quy định, tránh thiếu sót, thất lạc hoặc không bảo đảm giá trị pháp lý.

Ngoài yêu cầu tuân thủ chuyên môn, Bộ Tài chính đặt trọng tâm vào kiểm soát chất lượng nội bộ. Doanh nghiệp phải xây dựng và tổ chức thực hiện cơ chế kiểm soát chất lượng Báo cáo thẩm định giá trước khi phát hành Chứng thư; thường xuyên rà soát, đánh giá hoạt động để kịp thời phát hiện, khắc phục sai sót.

Công tác quản lý, giám sát thẩm định viên về giá cũng được yêu cầu siết chặt. Doanh nghiệp phải đôn đốc, kiểm tra việc tham dự các lớp cập nhật kiến thức theo quy định, bảo đảm thẩm định viên tuân thủ pháp luật trong quá trình hành nghề. Đồng thời, chế độ báo cáo về hoạt động thẩm định giá gửi Bộ Tài chính, cụ thể là Cục Quản lý giá, phải thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn.

Động thái chấn chỉnh ngay từ 2 tháng đầu năm 2026 cho thấy yêu cầu tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực thẩm định giá là nghĩa vụ bắt buộc. Doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện, không kiểm soát được chất lượng hoặc xem nhẹ chuẩn mực nghề nghiệp sẽ phải chịu chế tài tương ứng. Thị trường vì vậy đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh, hướng tới hoạt động chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững hơn.