Quy hoạch mới mở không gian phát triển cho đô thị Bắc Ninh đến năm 2075

Mục tiêu tổng quát của Quy hoạch là cụ thể hóa định hướng phát triển Bắc Ninh trở thành đô thị loại I và thành phố trực thuộc Trung ương. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh.

Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 1389/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.

Phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030

Theo Quy hoạch, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh với 99 đơn vị hành chính cấp xã. Phía Bắc giáp tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Lạng Sơn; phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên, thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh; phía Đông giáp tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Lạng Sơn; phía Tây giáp thành phố Hà Nội và tỉnh Thái Nguyên.

Mục tiêu tổng quát của Quy hoạch là cụ thể hóa định hướng phát triển Bắc Ninh trở thành đô thị loại I và thành phố trực thuộc Trung ương; xây dựng hệ thống đô thị - nông thôn đồng bộ, hiện đại với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hạ tầng giao thông đa phương thức.

Bắc Ninh được định hướng trở thành hình mẫu đô thị xanh, thông minh, văn minh, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, có sức cạnh tranh hàng đầu trong nước và khu vực. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực phát triển, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Đồng thời, tỉnh tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm công nghiệp điện tử của cả nước, lấy công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo làm trọng tâm, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu; nâng cao chất lượng sống của người dân, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và làm cơ sở pháp lý cho công tác quản lý phát triển đô thị, đầu tư xây dựng.

Theo Quy hoạch, đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu đạt các tiêu chí đô thị loại I và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Địa phương được định hướng trở thành cực tăng trưởng của miền Bắc và cả nước; là hình mẫu về thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc; đồng thời là trung tâm công nghiệp điện tử hàng đầu cả nước và khu vực với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch và trí tuệ nhân tạo.

Hệ thống hạ tầng logistics đa phương thức sẽ được hoàn thiện nhằm kết nối hiệu quả với các trung tâm đô thị lớn.

Đến năm 2040, Bắc Ninh hướng tới xây dựng nền kinh tế cân bằng giữa công nghiệp công nghệ cao với dịch vụ và logistics hiện đại; khẳng định vị thế là cực tăng trưởng quốc gia với hệ thống đô thị xanh, thông minh, hiện đại, vận hành trên nền tảng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện.

Đến năm 2050, Bắc Ninh phấn đấu trở thành thành phố đáng sống đạt đẳng cấp khu vực châu Á; phát triển nền kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; tăng trưởng kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, hướng tới phát thải ròng bằng “0”, đồng thời lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Kinh Bắc.

Tầm nhìn đến năm 2075, Bắc Ninh trở thành đô thị lớn, phát triển bền vững, có khả năng đáp ứng quy mô dân số trên 10 triệu người với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, hiện đại.

Phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm

Theo Quy hoạch, Bắc Ninh phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm gắn với đặc điểm không gian tự nhiên, gồm 3 phân vùng phát triển, 4 hành lang phát triển và 6 cụm trung tâm động lực.

Ba phân vùng phát triển gồm vùng công nghiệp - đô thị trung tâm; vùng thương mại, dịch vụ, logistics phía Nam; và vùng nông nghiệp, lâm nghiệp phía Đông.

Trong đó, vùng công nghiệp - đô thị trung tâm là động lực phát triển chủ yếu về giáo dục, đào tạo, công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn và dịch vụ cấp vùng.

Vùng phía Nam được định hướng phát triển đô thị hàng không, thương mại quốc tế và logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Vùng phía Đông tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa, lâm nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch tín ngưỡng và bảo tồn thiên nhiên.

Bốn hành lang phát triển được hình thành dọc các tuyến giao thông chiến lược, kết nối với hệ thống vành đai vùng Thủ đô Hà Nội, tạo mạng lưới liên kết giữa Bắc Ninh với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn và các địa phương trong vùng.

Quy hoạch cũng xác định 6 cụm trung tâm động lực phát triển gồm: Kinh Bắc - Bắc Giang - Quế Võ; Yên Phong - Hiệp Hòa; Gia Thuận; Từ Sơn - Tiên Du; Lạng Giang - Lục Nam; và Lục Ngạn - Sơn Động.

Về công nghiệp, Quy hoạch định hướng phát triển khoảng 25.000 ha khu công nghiệp, chuyển dịch từ mô hình gia công, lắp ráp sang các ngành công nghệ cao như bán dẫn, vi mạch, trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, công nghiệp hàng không và nghiên cứu - phát triển (R&D).

Các khu công nghiệp hiện hữu từng bước chuyển đổi thành khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ thế hệ mới.

Hệ thống cụm công nghiệp với quy mô khoảng 6.000-6.500 ha sẽ được phát triển theo hướng xanh, ưu tiên công nghiệp hỗ trợ, cơ khí chính xác và chế biến sâu nông sản.

Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, Bắc Ninh phát triển đồng thời thương mại truyền thống và thương mại điện tử; xây dựng các trung tâm thương mại, siêu thị, chợ đầu mối nông sản tại các đô thị hạt nhân và chợ đầu mối cấp vùng tại phường Tiền Phong.

Địa phương cũng định hướng hình thành ba cực logistics lớn gồm Quế Võ (logistics đường thủy và cảng cạn), Gia Bình (logistics hàng không) và Kép (logistics đường sắt liên vận quốc tế), đồng thời phát triển mạng lưới ICD vệ tinh phục vụ các vùng công nghiệp.

Đáng chú ý, Quy hoạch nghiên cứu phát triển Khu thương mại tự do gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và phát triển hệ thống thương mại cửa khẩu, cảng cạn ICD kết nối tuyến đường sắt liên vận quốc tế tại Ga Kép - Đồng Đăng.

Trong lĩnh vực du lịch, Bắc Ninh hướng tới trở thành điểm đến văn hóa - lịch sử hàng đầu khu vực miền Bắc, lấy công nghiệp văn hóa và du lịch sáng tạo làm động lực phát triển, đồng thời đa dạng hóa các loại hình du lịch sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp và MICE.

Các không gian du lịch trọng điểm gồm khu du lịch văn hóa - lịch sử Tây Yên Tử, không gian du lịch văn hóa Kinh Bắc, khu du lịch sinh thái Lục Ngạn - Sơn Động và các khu du lịch sinh thái, lịch sử cách mạng Tân Yên - Yên Thế.

Đối với nông, lâm, ngư nghiệp, Quy hoạch tập trung phát triển các vùng chuyên canh cây ăn quả, nhất là vải thiều Lục Ngạn; mở rộng nông nghiệp công nghệ cao, hình thành các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô lớn; phát triển lâm nghiệp bền vững gắn với kinh tế rừng và du lịch sinh thái; đồng thời phát triển nuôi trồng thủy sản nước ngọt và nông nghiệp đô thị tại các vùng ven đô.