Nông nghiệp tăng trưởng tích cực, củng cố mục tiêu phát triển xanh

Nông nghiệp 6 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng vững chắc, tạo đà bứt phá xuất khẩu và phát triển xanh.

Sáu tháng đầu năm 2026, ngành nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế khi duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Từ sản xuất lúa gạo, cây ăn quả, chăn nuôi đến lâm nghiệp và thủy sản đều ghi nhận những tín hiệu tích cực, phản ánh hiệu quả của quá trình tái cơ cấu theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Những kết quả này không chỉ bảo đảm an ninh lương thực trong nước mà còn tạo thêm dư địa mở rộng xuất khẩu, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt hai con số trong năm 2026.

Theo Cục Thống kê, điểm sáng nổi bật của ngành sáu tháng đầu năm phải kể tới lĩnh vực trồng trọt với sản xuất lúa tiếp tục duy trì hiệu quả. Mặc dù diện tích gieo cấy lúa đông xuân cả nước giảm 37,7 nghìn ha, còn 2,932 triệu ha do quá trình chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị cao hơn hoặc phục vụ phát triển công nghiệp, đô thị và dịch vụ, song năng suất lại tăng đáng kể. Năng suất bình quân đạt 69,8 tạ/ha, tăng 1,2 tạ/ha so với vụ trước, giúp sản lượng lúa đông xuân ước đạt gần 20,5 triệu tấn, tăng hơn 88 nghìn tấn so với năm 2025. Điều này cho thấy quá trình tái cơ cấu sản xuất đang đi đúng hướng và phát huy hiệu quả khi tăng trưởng không còn phụ thuộc vào mở rộng diện tích mà dựa trên cải thiện năng suất, ứng dụng kỹ thuật và chất lượng giống.

Đối với vụ hè thu, đến ngày 20/6, cả nước đã xuống giống hơn 1,71 triệu ha, tương đương 95,7% cùng kỳ năm 2025. Tiến độ gieo cấy chậm hơn do nắng nóng kéo dài và nguồn nước tưới hạn chế tại một số địa phương, song nhìn chung sản xuất vẫn được kiểm soát tốt. Đây là giai đoạn quan trọng quyết định năng suất cuối vụ, do đó việc theo dõi sát diễn biến thời tiết, sâu bệnh và chủ động điều tiết nguồn nước sẽ có ý nghĩa quyết định đối với sản lượng lúa trong những tháng cuối năm.

Điểm nổi bật trong nông nghiệp là việc triển khai thực hiện Đề án phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long. Thông qua triển khai Đề án đang tạo chuyển biến rõ nét trong trong sản xuất nông nghiệp. Đến nay, toàn bộ các địa phương trong vùng đã triển khai kế hoạch thực hiện, với diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững đạt hơn 379 nghìn ha, vượt hơn 110% kế hoạch đề ra. Không chỉ giúp nông dân tăng lợi nhuận từ 1,5-9,3 triệu đồng mỗi ha mỗi vụ, mô hình còn góp phần giảm phát thải khoảng 3-4 tấn CO₂ tương đương trên mỗi ha, điều này đã đóng góp vào quá trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh và nâng cao vị thế hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Sản lượng một số cây trồng chủ yếu sáu tháng năm 2026.

Cùng với cây lúa, nhóm cây lâu năm tiếp tục là động lực tăng trưởng mới của ngành nông nghiệp. Xu hướng mở rộng diện tích các loại cây ăn quả và cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao diễn ra mạnh mẽ, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường xuất khẩu. Theo Cục Thống kê, hiện tổng diện tích cây lâu năm cả nước đạt gần 3,85 triệu ha, tăng 22,5 nghìn ha so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, diện tích cà phê, sầu riêng, dừa, mít và dứa đều tăng khá.

Không chỉ vậy, quá trình tái cơ cấu nông nghiệp trong mở rộng vùng nguyên liệu, công tác quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói tiếp tục được đẩy mạnh nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Đến nay, cả nước đã có 9.811 mã số vùng trồng và 1.525 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu nhiều loại trái cây sang các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp nông sản Việt Nam nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị phần xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Sáu tháng đầu năm 2026, nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi, áp dụng giống mới và kỹ thuật canh tác tiên tiến, sản lượng nhiều loại cây ăn quả tiếp tục tăng trưởng. Sầu riêng đạt hơn 603 nghìn tấn, tăng 12,7%; mít đạt 512 nghìn tấn, tăng 10,3%; dứa tăng 8%; xoài tăng 3,8%; thanh long tăng 3%. Các cây công nghiệp chủ lực như hồ tiêu, điều, cao su, chè và dừa cũng ghi nhận mức tăng tích cực, tiếp tục đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu nông sản.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, xu hướng chuyển dịch sang mô hình sản xuất quy mô lớn và an toàn sinh học ngày càng rõ nét. Đàn lợn tiếp tục tăng trưởng ổn định nhờ sự mở rộng của các doanh nghiệp và trang trại quy mô lớn, trong khi chăn nuôi gia cầm phát triển tốt nhờ chu kỳ sản xuất ngắn và khả năng quay vòng vốn nhanh. Ngược lại, đàn trâu và bò tiếp tục giảm do hiệu quả kinh tế thấp, chi phí thức ăn cao và diện tích chăn thả tự nhiên bị thu hẹp.

Tuy nhiên, ngành chăn nuôi cũng đối mặt với một số thách thức khi nguồn cung trứng gà tăng mạnh khiến giá giảm và tiêu thụ gặp khó khăn. Điều này đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phát triển chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, tăng cường dự báo thị trường và mở rộng xuất khẩu qua đó hạn chế tình trạng cung vượt cầu.

Ở lĩnh vực lâm nghiệp, sản lượng gỗ khai thác tiếp tục tăng nhờ nhu cầu chế biến và xuất khẩu duy trì tích cực. Sáu tháng đầu năm, sản lượng gỗ khai thác ước đạt gần 11,8 triệu m³, tăng 4,5% so với cùng kỳ, cho thấy ngành chế biến gỗ vẫn duy trì sức cạnh tranh tốt trên thị trường quốc tế dù diện tích rừng trồng mới giảm nhẹ.

Thủy sản tiếp tục là điểm sáng của toàn ngành khi nuôi trồng trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu nhờ ứng dụng công nghệ cao và nhu cầu tiêu thụ ổn định tại nhiều thị trường xuất khẩu. Sáu tháng đầu năm 2026, sản lượng thủy sản nuôi trồng đạt gần 3 triệu tấn, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng cá tra là mặt hàng xuất khẩu chủ lực có mức đạt hơn 935 nghìn tấn, tăng 5%, nhờ giá thương phẩm ổn định và nhu cầu từ các thị trường nhập khẩu tiếp tục duy trì ở mức tích cực.

Nhìn tổng thể, kết quả sản xuất nông nghiệp sáu tháng đầu năm 2026 phản ánh quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành đang đi đúng hướng. Từ việc nâng cao năng suất cây trồng, phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn, mở rộng sản xuất theo hướng xanh đến thúc đẩy ứng dụng công nghệ và tăng cường truy xuất nguồn gốc, nông nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng. Đây chính là nền tảng quan trọng để ngành tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam và đóng góp tích cực vào tái cơ cấu ngành nông nghiệp, hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026.