Khung pháp lý và giải pháp công nghệ cho mô hình kinh tế tuần hoàn hướng đến phát triển bền vững

Hội thảo nhằm thúc đẩy đối thoại học thuật, trao đổi chuyên môn giữa các nhà nghiên cứu, chuyên gia pháp lý, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.

Hội thảo thu hút nhiều đại biểu, diễn giả.

Hội thảo thu hút được sự quan tâm, tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý, luật sư, nhà khoa học cũng như học viên, sinh viên trên cả nước với 183 bài tham luận bao gồm cả tiếng Anh và tiếng Việt. Các tham luận, góc nhìn của nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã góp phần đánh giá, nhìn nhận về quy định, hệ thống các định chế pháp luật về chính sách, công nghệ và đổi mới sáng tạo, hướng đến một nền kinh tế phát triển bền vững.

Hiện nay, vấn đề chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng bền vững ở mọi lĩnh vực đang trở thành yêu cầu tất yếu, việc hoàn thiện khung pháp lý và tìm kiếm các giải pháp công nghệ phù hợp cũng ngày càng cấp thiết. Đây cũng là nền tảng để giới học thuật, nhà quản lý và doanh nghiệp cùng đối thoại, chia sẻ và đề xuất hướng đi hiệu quả cho nền kinh tế.

TS. Ngô Minh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh chia sẻ: “Hội thảo chọn trọng tâm là kinh tế tuần hoàn – một xu thế không thể đảo ngược trong kỷ nguyên phát triển bền vững. Việc xây dựng một khung pháp lý vững chắc đi kèm với các giải pháp công nghệ tiên tiến là “chìa khóa” để doanh nghiệp Việt Nam chuyển mình từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang mô hình bền vững và có sức cạnh tranh toàn cầu. Hội thảo là nỗ lực trong việc kết nối các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tạo ra những sáng kiến thực tiễn, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu Net Zero của quốc gia, với quá trình chuyển giao tri thức, đào tạo thế hệ nhân lực trẻ có tư duy công lý và am hiểu công nghệ...”.

TS. Phan Bảo Giang, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh đã lý giải kinh tế tuần hoàn dưới góc độ pháp luật bảo vệ môi trường, đồng thời đưa ra các dẫn chứng từ doanh nghiệp đang triển khai mô hình này. Những phân tích cho thấy tính cấp thiết của việc hoàn thiện hệ thống pháp lý nhằm tạo hành lang thuận lợi cho doanh nghiệp chuyển đổi, cũng như thúc đẩy các hoạt động gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Từ đó, nhiều giải pháp về chính sách và pháp luật được gợi mở, tạo nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

Viện dẫn Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, TS. Phan Bảo Giang cho rằng kinh tế tuần hoàn là mô hình mà ở đó thiết kế, sản xuất, tiêu dùng và dịch vụ cùng hướng tới giảm khai thác nguyên liệu, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế phát sinh chất thải và giảm tác động xấu đến môi trường. Cách hiểu này rất gần với tư duy quốc tế là loại bỏ chất thải ngay từ thiết kế. Nói cách khác, kinh tế tuần hoàn không chỉ nói về “xử lý cái bỏ đi”, mà nói về cách giữ giá trị ở lại trong nền kinh tế càng lâu càng tốt. Vì vậy, đây không chỉ là chuyện của Luật Bảo vệ môi trường mà còn là chuyện của Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp đồng, pháp luật về sở hữu và sở hữu trí tuệ, pháp luật tuân thủ, công bố thông tin và chính sách công.

Tại sự kiện, UEF đã thực hiện ký kết Biên bản ghi nhớ với các đơn vị ở các lĩnh vực khác nhau gồm: Công ty luật, Trung tâm trọng tài, doanh nghiệp, văn phòng công chứng...

Tại hội thảo, các phiên thảo luận chuyên đề diễn ra sôi nổi với nhiều góc nhìn đa dạng, tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Phiên thứ nhất các tham luận xoay quanh việc hoàn thiện thể chế pháp lý cho kinh tế tuần hoàn, từ kinh nghiệm quốc tế về nền kinh tế Halal, xây dựng khung pháp lý cho tín chỉ carbon số hóa đến cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong giám sát hoạt động kinh tế tuần hoàn. Những nội dung này góp phần làm rõ vai trò của pháp luật trong việc định hướng và điều tiết mô hình phát triển mới.

Phiên thứ hai tập trung vào trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất và các công cụ kinh tế - tài chính, với các nghiên cứu về trái phiếu xanh, cơ chế quản lý chất thải điện tử hay giải quyết tranh chấp trong các dự án kinh tế tuần hoàn. Đây là nhóm vấn đề có ý nghĩa thực tiễn cao, gắn trực tiếp với hoạt động của doanh nghiệp.

Trong phiên thứ ba, mở rộng thảo luận sang khía cạnh công nghệ và chuyển đổi số, với các nghiên cứu về giao dịch hàng hóa tái chế có truy xuất nguồn gốc, quyền sửa chữa thiết bị điện tử, hay ứng dụng “hộ chiếu số” trong quản lý vòng đời sản phẩm. Những chủ đề này phản ánh xu hướng kết hợp giữa công nghệ và pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả triển khai kinh tế tuần hoàn.

Các phiên thảo luận ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi sâu sắc, góp phần làm rõ những bất cập hiện tại và đề xuất giải pháp khả thi cho bối cảnh Việt Nam.

Tại sự kiện, UEF cũng đã thực hiện ký kết Biên bản ghi nhớ với các đơn vị ở các lĩnh vực khác nhau gồm: Công ty luật, Trung tâm trọng tài, doanh nghiệp, văn phòng công chứng...