Khơi thông dự án tồn đọng: Biến “điểm nghẽn” thành động lực tăng trưởng

Đến hết quý I/2026, cả nước có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với diện tích khoảng 198,4 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,3 triệu tỷ đồng. Ảnh: internet

Chủ động tham mưu gỡ các “điểm nghẽn”

Bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị và các Nghị quyết của Chính phủ, Bộ Tài chính đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư tồn đọng, kéo dài.

Thời gian qua, Bộ đã tăng cường đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương và địa phương chủ động xử lý các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền. Đồng thời, tham mưu hoàn thiện hồ sơ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trình Bộ Chính trị xem xét để làm cơ sở xây dựng Nghị quyết của Quốc hội cũng như ban hành các văn bản chỉ đạo điều hành kịp thời.

Một trong những kết quả đáng chú ý là việc tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP ngày 7/4/2026 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn cho 101 dự án đầu tư theo hình thức BT chuyển tiếp tại 17 địa phương. Nghị quyết này đã góp phần khơi thông khoảng 86 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư cùng khoảng 2.000 ha đất đang bị tồn đọng nhiều năm.

Đặc biệt, trong vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo của Chính phủ về giải quyết các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án tồn đọng (Ban Chỉ đạo 751), Bộ Tài chính đã chủ trì xây dựng nhiều báo cáo chuyên đề, tổ chức làm việc với các địa phương để hướng dẫn triển khai các nghị quyết liên quan. Bộ cũng đã làm việc với toàn bộ các địa phương có dự án đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 170/2024/QH15 nhằm hướng dẫn cập nhật hồ sơ, đồng thời có văn bản đôn đốc triển khai kịp thời.

Theo thống kê đến hết quý I/2026, cả nước có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với diện tích khoảng 198,4 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,3 triệu tỷ đồng. Đến nay, đã giải quyết được 1.022 dự án; đồng thời đã có phương án xử lý đối với 2.610 dự án, đất đai khác. Hiện vẫn còn 857 dự án với quy mô hơn 53.635 ha, tổng mức đầu tư gần 695 nghìn tỷ đồng cần tiếp tục rà soát và đề xuất giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới.

Để tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, ngày 13/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 24-KL/TW về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài. Tiếp đó, ngày 24/4/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật đất đai xảy ra trước thời điểm Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Mới đây, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 29/2026/QH16. Theo Bộ Tài chính, hiện các bộ, ngành, địa phương đang tiếp tục rà soát, tổng hợp, xử lý và cập nhật thông tin lên Hệ thống 751 để phục vụ công tác theo dõi, điều hành.

Khơi thông nguồn lực nhưng không hợp thức hóa sai phạm

Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng thông tin, hiện cả nước có khoảng 200.000 ha đất cùng hàng loạt dự án đầu tư, đất đai dang dở với tổng giá trị khoảng 3,3 triệu tỷ đồng. Quy mô này gấp khoảng 3 lần tổng vốn đầu tư công dự kiến giải ngân trong năm 2026.

Theo Bộ trưởng, khối lượng dự án tồn đọng được là nguồn lực chưa được khai thác với giá trị rất lớn, có thể tạo dư địa quan trọng cho phát triển kinh tế trong giai đoạn tới. “Đây là điểm nghẽn, nhưng cũng là nguồn lực, động lực cho tăng trưởng thời gian tới”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Liên quan đến nội dung này, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng, nếu giải quyết tốt các dự án tồn đọng sẽ tạo ra nguồn lực rất lớn cho nền kinh tế, bởi trong thời gian dài nhiều nguồn lực đã bị lãng phí do dự án chậm triển khai hoặc vướng mắc pháp lý.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ Chính trị đã giao người đứng đầu cấp ủy địa phương - Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực tiếp chỉ đạo xử lý các dự án tồn đọng, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc để tháo gỡ các điểm nghẽn.

Tinh thần xuyên suốt được nhấn mạnh là tháo gỡ để đưa dự án vào sản xuất, kinh doanh, giải phóng nguồn lực cho phát triển nhưng không hợp thức hóa các sai phạm. Các tổ chức, cá nhân có vi phạm vẫn phải được xem xét, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, việc xử lý các dự án tồn đọng không chỉ giúp giảm lãng phí nguồn lực đất đai, vốn đầu tư mà còn mở ra dư địa lớn cho phát triển hạ tầng, bất động sản, sản xuất kinh doanh và thu hút đầu tư trong thời gian tới.