Tháo gỡ hơn 3.200 dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực cho phát triển

Hơn 3.200 dự án tồn đọng, kéo dài đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc. Ảnh minh hoạ: chinhphu.vn

Gần 4.000 dự án đã được xử lý hoặc có phương án tháo gỡ

Thời gian qua, để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài, các bộ, cơ quan trung ương đã ban hành nhiều hướng dẫn và tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành 5 nghị quyết; tham mưu Chính phủ ban hành 5 nghị quyết và 4 nghị định nhằm tạo cơ sở pháp lý, cơ chế, chính sách cho quá trình xử lý.

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách được cấp có thẩm quyền ban hành, Hệ thống 751 đã được nâng cấp, bổ sung, hoàn thiện để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cập nhật, tổng hợp việc phân loại, xử lý khó khăn, vướng mắc của các dự án tồn đọng, kéo dài. Thông tin, số liệu trên Hệ thống 751 là căn cứ để tổng hợp báo cáo, đề xuất phương án xử lý, tháo gỡ.

Theo yêu cầu tại Nghị quyết số 262/NQ-CP ngày 5/9/2026 của Chính phủ, Hệ thống 751 cũng đã bổ sung thông tin về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính vào ngân sách nhà nước của các dự án. Đặc biệt, Công điện số 58/CĐ-TTg ngày 22/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương cập nhật, rà soát, tổng hợp, phân loại và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài, hướng tới giải quyết dứt điểm các dự án, giải phóng nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Theo số liệu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cập nhật đến ngày 24/9/2026 trên Hệ thống 751, cả nước có 4.955 dự án khó khăn, vướng mắc, với tổng diện tích sử dụng đất 213.087 ha và tổng mức đầu tư 3.676.435 tỷ đồng. Các dự án được phân loại thành 6 nhóm để xác định hướng xử lý và thẩm quyền giải quyết.

Trong đó, 2.510 dự án thuộc nhóm đã được tháo gỡ, không còn khó khăn, vướng mắc; 909 dự án thuộc nhóm áp dụng chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 29/2026/QH16; 34 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội; 122 dự án thuộc thẩm quyền xử lý của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, ngành; 1.252 dự án thuộc thẩm quyền tự xử lý của bộ, ngành, địa phương và 128 dự án thuộc nhóm PPP, BT.

Kết quả xử lý cho thấy tiến độ tháo gỡ đã có bước chuyển đáng kể. 3.241 dự án với tổng diện tích 137.393,7 ha và tổng mức đầu tư 2.380.179,4 tỷ đồng đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 65,4% tổng số dự án.

Trong số này, 842 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, với tổng mức đầu tư 322.013,851 tỷ đồng; 1.835 dự án đang triển khai, thực hiện và không còn vướng mắc, với tổng mức đầu tư 1.690.693,2 tỷ đồng; 564 dự án được thu hồi hoặc chấm dứt, với tổng mức đầu tư 367.472,4 tỷ đồng.

Bên cạnh số dự án đã được xử lý, 1.392 dự án, chiếm 28,1% đã có cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đang được các bộ, ngành, địa phương tiếp tục xử lý theo thẩm quyền. Cùng với đó, 156 dự án, chiếm 3,1%, được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Quốc hội, Chính phủ; 166 dự án, chiếm 3,4%, được các bộ, cơ quan trung ương và địa phương báo cáo trùng lặp.

Như vậy, cùng với hơn 3.200 dự án đã xử lý dứt điểm về vướng mắc, một khối lượng lớn dự án đã xác định được cơ chế, chính sách và hướng giải quyết cụ thể. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục đưa các dự án đủ điều kiện trở lại triển khai, khai thác nguồn lực đất đai, vốn và tài sản đang bị đình trệ.

Bộ Tài chính điều phối, xác định rõ trách nhiệm và thẩm quyền

Để tổ chức triển khai các cơ chế, chính sách của Chính phủ, Quốc hội, đồng thời tổng hợp các dự án cần tiếp tục có cơ chế, chính sách tháo gỡ theo Kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ Tài chính đã tập trung nâng cấp, hoàn thiện Hệ thống 751 và hướng dẫn, đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương, địa phương cập nhật, rà soát, phân loại các dự án.

Trọng tâm là xác định cụ thể vấn đề vướng mắc, nguyên nhân, thẩm quyền xử lý để chủ động giải quyết hoặc đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp đối với từng dự án. Bộ Tài chính đã có nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc thực hiện.

Đối với 156 dự án được đề xuất thuộc thẩm quyền xử lý của Chính phủ và Quốc hội, Bộ Tài chính đã có 4 văn bản gửi các cơ quan chuyên ngành, lĩnh vực đề nghị rà soát, xác minh hướng dẫn thực hiện hoặc đề xuất giải pháp, cơ chế, chính sách tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo yêu cầu tại Công điện số 58/CĐ-TTg.

Trách nhiệm của từng cấp cũng được xác định rõ. Đối với 3.241 dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, các cơ quan có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện tới cấp có thẩm quyền và Bộ Tài chính. Với 1.392 dự án đã có phương hướng xử lý, yêu cầu đặt ra là các bộ, cơ quan trung ương và địa phương chủ động xử lý theo thẩm quyền để các dự án sớm đi vào hoạt động.

Đối với 156 dự án cần cơ chế thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Quốc hội, các cơ quan, địa phương phải cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình triển khai, khó khăn, vướng mắc, căn cứ pháp lý, đồng thời xác định rõ lĩnh vực và đề xuất cụ thể phương án sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật nếu cần thiết.

Theo tổng hợp của Bộ Tài chính, các dự án thuộc nhóm này phần lớn có tính chất phức tạp về pháp lý, kéo dài qua nhiều thời kỳ pháp luật hoặc mang tính đặc thù riêng lẻ. Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là xác định dự án đang vướng ở đâu mà còn phải làm rõ nguyên nhân, cơ sở pháp lý, thẩm quyền và giải pháp xử lý tương ứng.

Trên thực tế, các bộ quản lý chuyên ngành đang chủ động nghiên cứu, hướng dẫn hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù đối với những trường hợp cần thiết.

Điển hình như Thanh tra Chính phủ đang chủ trì trình Chính phủ ban hành nghị quyết liên quan đến việc sửa đổi, bổ sung kết luận, kiến nghị của thanh tra nhằm tháo gỡ khó khăn trong thực hiện kết luận thanh tra; Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ xử lý vướng mắc về thủ tục đầu tư của Dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An, phương án xử lý tổng thể Dự án Nhà máy thủy điện Hồi Xuân và vướng mắc của Dự án muối Quán Thẻ; Bộ Xây dựng báo cáo kết quả giải quyết các vấn đề tồn tại của Dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn...

Để tháo gỡ dứt điểm các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài đề xuất thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, các địa phương và bộ, cơ quan được giao làm chủ đầu tư hoặc quản lý dự án cần tích cực, chủ động phối hợp với cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực để cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin. Trường hợp kiến nghị đã có quy định pháp luật thì cơ quan được giao chủ trì cần khẩn trương hướng dẫn để tổ chức thực hiện, sớm đưa dự án vào hoạt động và cập nhật sang nhóm phù hợp trên Hệ thống 751.

Trường hợp chưa có cơ sở pháp lý để tiếp tục triển khai, các cơ quan được giao chủ trì cần chủ động nghiên cứu giải pháp, tham mưu cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung pháp luật hoặc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù theo chức năng quản lý nhà nước.

Với cách tiếp cận này, việc xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài được đặt trong một quy trình thống nhất: rà soát, cập nhật dữ liệu - phân loại vướng mắc - xác định thẩm quyền - xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ chế, chính sách - theo dõi kết quả trên Hệ thống 751.

Kết quả cập nhật đến ngày 24/9/2026 cho thấy khối lượng dự án đã được xử lý là đáng kể, trong đó nhiều dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Đối với các dự án còn lại, việc tiếp tục làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền và giải pháp cụ thể được xem là bước quan trọng để thúc đẩy xử lý dứt điểm, qua đó đưa nguồn lực từ các dự án tồn đọng trở lại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.