Quảng Ngãi: "Đánh thức" dòng vốn sau các dự án tồn đọng, quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục phát huy nội lực, quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng 6 tháng cuối năm, phấn đấu trên 10%. Ảnh: Chinhphu.vn

Khơi thông nguồn lực, mở dư địa tăng trưởng

Sau hợp nhất Kon Tum và Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi mới có diện tích khoảng 14.500 km², đứng thứ 5 cả nước, dân số khoảng 2,1 triệu người, với 9 phường, 86 xã và 1 đảo. Không chỉ mở rộng về không gian phát triển, Quảng Ngãi có vị trí chiến lược về kinh tế, là cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên và khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam, nằm trên hành lang kinh tế Đông - Tây, có cảng biển nước sâu Dung Quất và cửa khẩu quốc tế Bờ Y… tạo cho Quảng Ngãi nhiều tiềm năng, lợi thế và dư địa phát triển.

Trong những tháng đầu năm, kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận nhiều kết quả tích cực, nhất là về tăng trưởng, thu ngân sách và giải ngân vốn đầu tư công. Theo số liệu Thống kê tỉnh Quảng Ngãi, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 74.382,4 tỷ đồng, tăng 8,55% so với cùng kỳ năm 2025, cao hơn mức tăng chung cả nước (8,18%).

Trong 7 tháng, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tăng 14,1% so với cùng kỳ năm trước; vốn đầu tư thực hiện từ nguồn vốn nhà nước do địa phương quản lý đạt 4.451,3 tỷ đồng. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 86.501 tỷ đồng, tăng 15,3%.

Khu vực doanh nghiệp tại Quảng Ngãi tiếp tục khởi sắc khi số doanh nghiệp thành lập mới tăng mạnh, quy mô vốn đăng ký được mở rộng và số doanh nghiệp trở lại hoạt động có xu hướng gia tăng. Toàn tỉnh có 1.064 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 28% so với cùng kỳ, với tổng vốn đăng ký hơn 7.100 tỷ đồng.

Theo số liệu thống kê mới nhất, thu ngân sách trên địa bàn tỉnh 8 tháng ước đạt 23.946 tỷ đồng, bằng 71,2% dự toán Trung ương giao và bằng 111,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Công tác thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp được đẩy mạnh. Từ đầu năm đến nay, tỉnh cấp chủ trương đầu tư cho 13 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký khoảng 3.862 tỷ đồng; chấp thuận chủ trương đầu tư để đấu thầu 2 dự án với tổng vốn hơn 932 tỷ đồng; lựa chọn nhà đầu tư cho 7 dự án bất động sản thông qua đấu thầu, với tổng vốn khoảng 43.467 tỷ đồng.

Lũy kế đến ngày 13/8, toàn tỉnh giải ngân khoảng 2.700 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt hơn 35% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.

Những con số này cho thấy nền kinh tế Quảng Ngãi đang duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Quảng Ngãi đặt mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 9% trong cả năm 2026. Đây là mục tiêu có tính thách thức, nhất là trong bối cảnh tỉnh vừa bước vào một giai đoạn phát triển mới sau hợp nhất. Để hoàn thành mục tiêu cả năm, dư địa tăng trưởng còn lại đòi hỏi một cuộc tăng tốc mạnh mẽ hơn trong những tháng cuối năm.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ngãi ngày 15/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị Quảng Ngãi tiếp tục phát huy nội lực, chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành động lực phát triển nhanh và bền vững; quyết liệt thúc đẩy tăng trưởng 6 tháng cuối năm, phấn đấu trên 10%.

Tinh thần chỉ đạo này đặt Quảng Ngãi trước một yêu cầu rõ ràng: không thể tăng trưởng chỉ bằng những động lực cũ, mà phải mở rộng không gian và tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới.

Phó Thủ tướng yêu cầu tỉnh cần rà soát kịch bản tăng trưởng theo từng tháng, quý, ngành, lĩnh vực, xác định rõ dư địa và đóng góp của từng ngành, từng địa bàn. Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần phân công trách nhiệm cụ thể để đôn đốc, hỗ trợ các ngành, địa phương, nhất là những nơi còn khó khăn.

Một trong những hướng đi quan trọng là Quảng Ngãi cần đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế tạo hiện đại, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và các ngành có giá trị gia tăng cao; đồng thời thu hút mạnh đầu tư trong nước và nước ngoài.

Bên cạnh đó, tăng tốc giải ngân đầu tư công, hoàn thành phân bổ ngân sách trong tháng 8; rà soát toàn bộ danh mục dự án, phân loại dự án có thể giải ngân ngay và dự án còn vướng mắc để xử lý cụ thể, kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt.

Bên cạnh đó, Quảng Ngãi cần ưu tiên phát triển hạ tầng khu công nghiệp, chế biến, dược liệu, logistics; tăng cường liên kết Khu kinh tế Dung Quất, Khu kinh tế mở Chu Lai và Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y, gắn với sân bay Chu Lai và cảng biển Dung Quất, hình thành trung tâm công nghiệp, logistics của khu vực. Tập trung phát triển công nghiệp sau lọc hóa dầu, hóa chất, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và năng lượng.

Tỉnh cần hỗ trợ cả doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa; chú trọng doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp tạo nguồn thu lớn và bảo vệ môi trường. Chủ động phối hợp triển khai các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Cảng hàng không Măng Đen và Quốc lộ 24; mở rộng thị trường trong nước, xuất khẩu qua cảng Dung Quất và cửa khẩu Bờ Y, giảm chi phí logistics, đẩy mạnh thương mại điện tử và nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, đầu tư.

Để tiếp tục hỗ trợ địa phương giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, tại buổi làm việc với Đoàn công tác của Bộ Tài chính do Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm Trưởng đoàn, lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện cho Quảng Ngãi về một số nội dung liên quan đến Đề án hình thành Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất; phát triển đặc khu Lý Sơn thành Trung tâm du lịch biển - đảo quốc gia; triển khai thủ tục thực hiện dự án đường bộ cao tốc Quảng Ngãi – Kon Tum; nâng cấp, mở rộng tuyến đường Quốc lộ 24 kết nối giữa tỉnh Quảng Ngãi (cũ) và tỉnh Kon Tum (cũ); Dự án đường ven biển Dung Quất - Sa Huỳnh (giai đoạn III và giai đoạn IV); bổ sung nguồn lực thực hiện các mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Qua đó, tiếp tục tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tễ - xã hội của Tỉnh và khu vực, đưa Quảng Ngãi trở thành trung tâm kinh tế biển năng động của Quốc gia.

Đánh giá cơ cấu phát triển kinh tế của tỉnh hiện nay cơ bản đi đúng hướng và có xu hướng bền vững, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Bộ Tài chính sẵn sàng hỗ trợ tối đa để Quảng Ngãi phát triển kinh tế - xã hội, trở thành cực tăng trưởng phía Nam.

Sự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cùng sự đồng hành của Bộ Tài chính đã tiếp sức cho Quảng Ngãi quyết tâm khơi thông nguồn lực, mở đường cho những động lực phát triển mới.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định Bộ Tài chính sẵn sàng hỗ trợ tối đa để Quảng Ngãi phát triển kinh tế - xã hội, trở thành cực tăng trưởng phía Nam.

Đánh thức dòng vốn sau những dự án tồn đọng

Một thách thức lớn đối với Quảng Ngãi hiện nay là xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài, qua đó giải phóng nguồn lực cho những dự án có khả năng tạo động lực phát triển mới.

Theo hệ thống cơ sở dữ liệu 751, địa bàn tỉnh Quảng Ngãi có 111 dự án, bao gồm: 61 dự án áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại Nghị quyết số 29 của Quốc hội; 50 dự án thuộc thẩm quyền giải quyết khó khăn của tỉnh.

Ngay sau buổi làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm đã liên tục làm việc với các ban quản lý dự án và cũng đã trực tiếp đi kiểm tra thực tế nhằm rà soát tiến độ các dự án, tình hình giải ngân vốn đầu tư công và chỉ đạo giải pháp tăng tốc trong những tháng cuối năm.

Đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Dân dụng và Công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi, Chủ tịch Nguyễn Đức Tâm đã yêu cầu rà soát toàn bộ dự án đang thực hiện, nhất là những dự án không có khả năng giải ngân theo kế hoạch. Những dự án này phải được tổng hợp, gửi Sở Tài chính tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển vốn, hoàn thành ngay trong tháng 8/2026. Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ; kiên quyết chấn chỉnh, xử lý các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu về tiến độ và năng lực, không để việc chậm trễ của nhà thầu ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án. Mục tiêu đặt ra là đến ngày 15/9/2026, tỷ lệ giải ngân của Ban Quản lý phải cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh, Chủ tịch Nguyễn Đức Tâm yêu cầu khẩn trương rà soát toàn bộ dự án, phân loại cụ thể theo tiến độ, khả năng hoàn thành và những khó khăn, vướng mắc; xây dựng kế hoạch thực hiện theo tuần, tháng, quý và hoàn thành trước ngày 25/8 để gửi các xã, phường phối hợp. Các nhà thầu được yêu cầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị, vật tư, tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh tiến độ trước mùa mưa. Đồng thời, phải rà soát năng lực toàn bộ nhà thầu để xử lý những đơn vị không đáp ứng yêu cầu; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng nhưng vẫn bảo đảm quyền lợi chính đáng và nơi ở của người dân thuộc diện di dời.

Đáng chú ý, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các sở, ngành khi được xin ý kiến phải trả lời trong 3 ngày, đi thẳng vào giải pháp tháo gỡ và hướng dẫn cụ thể, không trả lời lòng vòng hoặc chỉ viện dẫn quy định chung.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm kiểm tra dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp VSIP II Quảng Ngãi.

Quyết tâm đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư trên địa bàn tỉnh, tại buổi làm việc với đoàn công tác của Bộ Tài chính do Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn làm trưởng đoàn (ngày 27/8), đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi cho biết, từ nay tới cuối năm, tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu giải ngân 100% số vốn được giao. Địa phương đặt mục tiêu hoàn tất xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài vào cuối tháng 11/2026.

Đối với dự án áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại Nghị quyết số 29 của Quốc hội, trong tháng 8/2026 dự kiến giải quyết thêm 18/61 dự án và đến hết tháng 11/2026 dự kiến giải quyết dứt điểm 61/61 dự án. Đối với các dự án thuộc thẩm quyền xử lý của tỉnh, đến nay đã giải quyết 16/50 dự án; dự kiến trong tháng 9/2026 giải quyết thêm 20/50 dự án và đến hết tháng 11/2026 dự kiến giải quyết dứt điểm 50/50 dự án.

Nếu thực hiện đúng tiến độ, Quảng Ngãi sẽ giải phóng một lượng nguồn lực đang bị “đóng băng”, tạo điều kiện để dòng vốn công và tư chuyển sang những lĩnh vực, dự án có hiệu quả và sức lan tỏa cao hơn, đóng góp chung cho mục tiêu tăng trưởng năm 2026 của địa phương.