Hoàn thiện thể chế pháp luật đồng bộ, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng bền vững

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp với Bộ Tư pháp.

Tăng trưởng 2 con số dựa trên cải cách mạnh mẽ thể chế

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung đánh giá, làm rõ kết quả đã đạt được; những khó khăn, thách thức đối với ngành tư pháp, những vướng mắc, tồn tại kéo dài cần tháo gỡ dứt điểm và chỉ rõ nguyên nhân; cho ý kiến về đề xuất, kiến nghị của Bộ Tư pháp với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; xác định những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cần tập trung triển khai trong thời gian tới.

Sau khi nghe các ý kiến phát biểu, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định thể chế là một trong 3 đột phá chiến lược với yêu cầu tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển; hình thành được một hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thông lệ quốc tế, được thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Thủ tướng nhấn mạnh, là cơ quan “gác cổng pháp lý”, tham mưu chiến lược cho Chính phủ về xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế. Bộ Tư pháp có trách nhiệm rất lớn, vai trò quan trọng để pháp luật, thể chế thực sự là một đột phá chiến lược, phục vụ phát triển đất nước, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Do đó, ngành tư pháp cần đi đầu trong đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; phát huy vai trò trong nâng cao khả năng quản trị rủi ro pháp lý quốc gia khi đất nước hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; nâng cao năng lực và tăng cường kỷ luật trong tổ chức thực thi chính sách, pháp luật…

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ, Bộ Tư pháp cần nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để tháo gỡ và giải quyết triệt để trong thời gian tới, trước hết là đổi mới tư duy trong xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật. Đồng thời, Thủ tướng cũng chỉ rõ chất lượng, tiến độ xây dựng, thẩm định một số văn bản quy phạm pháp luật còn chậm; công tác phối hợp với các bộ, cơ quan có lúc chưa chặt chẽ; việc ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật còn hạn chế…

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh, trước hết yêu cầu Bộ Tư pháp tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, toàn diện; rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy chế, đổi mới lề lối làm việc nhằm tạo bước chuyển căn bản trong chất lượng, hiệu quả hoạt động.

Về công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, Thủ tướng nêu rõ, nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách và lâu dài của Bộ Tư pháp là cần bám sát mục tiêu, yêu cầu tăng trưởng 2 con số dựa trên cải cách mạnh mẽ thể chế theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Xây dựng và hoàn thiện thể chế phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách" theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2.

Thủ tướng nhấn mạnh, Bộ Tư pháp có vai trò quan trọng để thể chế thực sự là một đột phá chiến lược tăng trưởng 2 con số.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, triển khai, thể chế hóa kịp thời, triển khai thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trong đó, đặc biệt lưu ý công tác kiểm soát, không để tình trạng luật chờ văn bản hướng dẫn thi hành như thời gian qua; phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cơ chế “xin - cho” trong công tác xây dựng pháp luật; cũng như lưu ý các quy định trên môi trường mạng, môi trường số…

Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện trong Bộ Tư pháp và toàn ngành. Hoàn thành việc xây dựng, kết nối, đồng bộ dữ liệu của các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành về Trung tâm dữ liệu quốc gia, khắc phục các lỗi kỹ thuật của hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, hoàn thành trong tháng 5/2026. Chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, kết nối, chia sẻ, tái sử dụng được”; tái cấu trúc các thủ tục, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp thông tin đã có.

Tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm soát và tổ chức thực hiện rà soát, cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo đúng Kết luận số 18 của Trung ương và kiểm soát chặt chẽ, kiên quyết không để phát sinh thêm sau khi cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa. Nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác cải cách thủ tục hành chính của các Bộ, cơ quan, địa phương.

Thủ tướng chỉ đạo Bộ nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, đặc biệt là thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế; xác định việc nâng cao chất lượng thi hành án dân sự là giải pháp then chốt để giải phóng nguồn lực tài chính, tài sản trong các tranh chấp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo đảm thượng tôn pháp luật. Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp.

Về công tác pháp luật quốc tế và hợp tác quốc tế, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực, hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề pháp lý quốc tế phát sinh, nhất là các tranh chấp đầu tư quốc tế, tổng hợp các bài học kinh nghiệm để các bộ ngành, cơ quan, địa phương tham khảo; hình thành đội ngũ luật sư công chất lượng cao; tập trung phát huy vai trò Cơ quan đại diện pháp lý của Chính phủ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước Việt Nam. Khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế…