Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính cho thị trường xổ số

Ảnh minh hoạ. Nguồn: ST

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định một số nội dung đặc thù về cơ chế quản lý tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số.

Dự thảo Nghị định khi được ban hành sẽ thay thế Nghị định số 122/2017/NĐ-CP nhằm quy định một số nội dung quản lý tài chính đặc thù đối với hoạt động kinh doanh xổ số.

Nghị định được xây dựng nhằm hoàn thiện những nội dung còn vướng mắc, bất cập đảm bảo sự đầy đủ, toàn diện, thống nhất, đồng bộ với pháp luật hiện hành và mục tiêu quản lý nhà nước đối với lĩnh vực xổ số.

Nghị định cũng nhằm tiếp tục hoàn thiện quy định về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực xổ số, tạo lập môi trường kinh doanh công khai, minh bạch, rõ ràng, thuận lợi trong áp dụng đối với các doanh nghiệp, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xổ số.

Theo đó, dự thảo Nghị định quy định đối tượng áp dụng là doanh nghiệp kinh doanh xổ số bao gồm Công ty TNHH một thành viên xổ số kiến thiết do Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thành lập và Công ty TNHH một thành viên Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott).

Cùng với đó là cơ quan chủ sở hữu của doanh nghiệp kinh doanh xổ số, các tổ chức và cá nhân khác có liên quan đến cơ chế quản lý tài chính của doanh nghiệp kinh doanh xổ số.

Theo dự thảo Tờ trình Chính phủ về xây dựng Nghị định, dự thảo Nghị định tiếp tục kế thừa một số quy định tại Nghị định số 122/2017/NĐ-CP còn phù hợp với thực tế hiện nay và không phát sinh các vướng mắc trong quá trình thực hiện thời gian qua.

Cụ thể: doanh thu của doanh nghiệp kinh doanh xổ số; một số khoản chi phí đặc thù của doanh nghiệp kinh doanh xổ số được trừ khi tính thuế thu nhập đối với kinh doanh xổ số; quy định về thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước của Vietlott.

Cùng với quy định về phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp kinh doanh xổ số, trong đó đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số đã được đầu tư đủ vốn điều lệ, thì không được trích quỹ đầu tư phát triển; quy định về đầu tư vốn ra ngoài doanh nghiệp của doanh nghiệp kinh doanh xổ số; trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.

Về các nội dung mới, dự thảo Nghị định bỏ quy định về chi phí trả thưởng đối với cơ chế liên kết phát hành xổ số truyền thống quy định tại Nghị định số 122/2017/NĐ-CP.

Theo Bộ Tài chính, hiện nay, việc phát hành xổ số truyền thống theo cơ chế liên kết phát hành do các doanh nghiệp kinh doanh xổ số miền Bắc thực hiện.

Theo nội dung Đề án sắp xếp doanh nghiệp kinh doanh xổ số đã được Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ, các doanh nghiệp kinh doanh xổ số miền Bắc là công ty con do Vietlott sở hữu 100% vốn; do đó, cơ chế phát hành của khu vực miền Bắc do Vietlott (chủ sở hữu) quyết định.

Dự thảo Nghị định cũng đưa ra quy định, Bộ Tài chính quy định tỷ lệ tối đa chi hoa hồng đại lý trong từng thời kỳ, nhằm đảm bảo chủ động trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp.

Dự thảo cũng quy định tỷ lệ chi tối đa và hồ sơ thực hiện chi trả chi phí ủy quyền trả thưởng cho đại lý xổ số do Bộ Tài chính quy định.

Theo Bộ Tài chính, qua quá trình quản lý, Bộ thấy rằng cần có quy định cụ thể về mức chi hoa hồng đại lý xổ số các hồ sơ chứng từ chứng. Nên cần thay đổi như dự thảo nhằm đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành và tổ chức thực hiện, tăng cường phân cấp.

Về trả thưởng, theo dự thảo Tờ trình của Bộ Tài chính, hoạt động kinh doanh xổ số là hoạt động có phát sinh rủi ro khi tỷ lệ vé tiêu thụ thấp nhưng có nhiều vé trúng thưởng có giá trị lớn sẽ gây ảnh hưởng đến khả năng trả thưởng của doanh nghiệp kinh doanh xổ số, vì vậy, cần tiếp tục duy trì Quỹ dự phòng rủi ro trả thưởng. Tuy nhiên, việc xác định số dư quỹ dự phòng rủi ro trả thưởng cần phù hợp với từng thời kỳ.

Vì thế, dự thảo Nghị định đã đưa một số điều chỉnh việc trích lập quỹ dự phòng rủi ro trả thưởng, nhằm chỉ trích lập đối với các công ty XSKT có rủi ro do tỷ lệ tiêu thụ vé thấp (nhỏ hơn 80%), cũng như thực hiện giảm mức trích tối đa đối với các công ty XSKT ở khu vực miền Nam từ 3% tổng doanh thu có thuế xuống 2% tổng doanh thu có thuế sẽ tăng số thu nộp ngân sách nhà nước.

Đối với Vietlott, dự thảo Nghị định quy định Vietlott kê khai, quyết toán các khoản thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp và thực hiện phân bổ các khoản thuế phải nộp vào ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật thuế và quản lý thuế.

Về phân phối lợi nhuận, dự thảo Nghị định quy định: việc phân phối lợi nhuận trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế và sử dụng các quỹ được trích lập từ lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp kinh doanh xổ số được thực hiện theo quy định về đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế (nếu có); các quy định đặc thù áp dụng đối với doanh nghiệp kinh doanh xổ số tại Nghị định số 122/2017/NĐ-CP còn lại như báo cáo trên sẽ được kế thừa, tiếp tục quy định tại dự thảo Nghị định.

Theo dự thảo Tờ trình, Bộ Tài chính cho hay, Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước số 68/2025/QH14 đã được ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/8/2025, trong đó có nhiều nội dung đổi mới về phương thức quản lý và phân cấp quản lý trong quá trình quản lý và sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp, nên cần sửa đổi để đảm bảo tính tổng quát.