Gần 200 hợp tác xã mới được thành lập trong quý I/2026

Cả nước đã thành lập mới 198 HTX trong quý I/2026.

HTX nông nghiệp giữ vai trò chủ đạo

Số liệu thống kê cho thấy khu vực HTX nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo với 23.512 HTX, tương đương 66,8% tổng số. Trong khi đó, khu vực phi nông nghiệp có 11.685 HTX, chiếm 33,2%, phân bổ ở nhiều lĩnh vực như công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ, giao thông vận tải, xây dựng, môi trường và tín dụng nhân dân.

Một trong những điểm sáng đáng chú ý là vai trò ngày càng rõ nét của HTX nông nghiệp trong việc tổ chức lại sản xuất. Bên cạnh cung cấp dịch vụ đầu vào như giống, vật tư, kỹ thuật, nhiều HTX đã chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị từ xây dựng vùng nguyên liệu, sơ chế, bảo quản đến tiêu thụ sản phẩm. Điều này góp phần kết nối chặt chẽ hơn giữa nông dân, doanh nghiệp và thị trường, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho sản phẩm nông nghiệp.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy mô hình HTX đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Tại Hưng Yên, hàng loạt HTX đã xây dựng được vùng sản xuất tập trung và phát triển sản phẩm đặc trưng như gạo chất lượng cao, rau sạch, tinh dầu hay sản phẩm chăn nuôi đặc sản. Những sản phẩm này từng bước xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Đáng chú ý, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục ghi nhận sự đóng góp lớn từ khu vực HTX. Tính đến hết năm 2025, cả nước có gần 17.500 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó hơn một nửa có nguồn gốc từ các HTX. Đây là minh chứng rõ ràng cho vai trò trung tâm của HTX trong phát triển sản phẩm đặc trưng và thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Bên cạnh đó, việc triển khai Luật HTX năm 2023 đang tạo ra những chuyển biến tích cực. Luật mới mở rộng cơ chế huy động vốn, tăng khả năng liên kết với doanh nghiệp, nhà đầu tư và chuyên gia, từ đó giúp HTX nâng cao năng lực quản trị và tổ chức sản xuất. Nhiều HTX đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, từng bước thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

Đổi mới để thích ứng trong bối cảnh mới

Trong năm 2026, Chính phủ xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ HTX tiếp cận công nghệ số và các nền tảng hiện đại. Đây được xem là “chìa khóa” để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm cũng như năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế hợp tác. Việc ứng dụng chuyển đổi số không chỉ giúp HTX tối ưu hóa hoạt động sản xuất, mà còn mở rộng kênh tiêu thụ, tiếp cận thị trường trong và ngoài nước hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, khu vực HTX vẫn đối mặt với không ít thách thức. Yêu cầu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Điều này đòi hỏi các HTX phải thay đổi tư duy sản xuất, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu, kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường đầu ra vẫn là những “nút thắt” cần được tháo gỡ. Nhiều HTX quy mô nhỏ, năng lực quản trị còn hạn chế, chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Do đó, việc tăng cường hỗ trợ từ phía Nhà nước, đồng thời thúc đẩy liên kết giữa HTX với doanh nghiệp và các tổ chức khoa học công nghệ là hết sức cần thiết.

Có thể thấy, với gần 35.200 HTX đang hoạt động, khu vực kinh tế hợp tác tại Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là một thành phần quan trọng của nền kinh tế. Trong bối cảnh mới, việc tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ là những yếu tố then chốt giúp HTX phát triển bền vững, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và xây dựng nông thôn mới.