Đồng bộ giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Vũ Kiều Chinh

Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính

Email: vukieuchinh@mof.gov.vn

Thực trạng triển khai công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Hiện nay, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) ở nước ta đang được triển khai trên phạm vi rộng, bao gồm các lĩnh vực liên quan đến: (1) Quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước (NSNN), vốn nhà nước, tài sản nhà nước, lao động, thời gian lao động trong khu vực nhà nước; (2) Quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên; (3) Hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.

Luật THTK, CLP năm 2013 đã tạo dựng khung pháp lý quan trọng nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, tăng cường trách nhiệm giải trình, phòng ngừa thất thoát và các hành vi gây lãng phí. Qua hơn 10 năm thực hiện Luật THTK, CLP 2013, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã đạt được những kết quả quan trọng, cụ thể:

Thứ nhất, việc xây dựng và ban hành Chương trình THTK, CLP theo quy định tại Điều 68 Luật THTK, CLP 2013 và Điều 13 Nghị định số 84/2014/ NĐ-CP đã dần đi vào nề nếp và có những chuyển biến rõ nét.

Từ năm 2016 đến năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã ký các quyết định ban hành Chương trình tổng thể của Chính phủ về THTK, CLP hằng năm và dài hạn trên cơ sở bám sát chủ trương, quan điểm tại các văn kiện, nghị quyết của Đảng, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn, hằng năm được Quốc hội thông qua và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Việc xây dựng, ban hành các quyết định này kịp thời đã góp phần huy động các nguồn lực trong xã hội, phòng chống, khắc phục hậu quả của thiên tai, dịch bệnh, đảm bảo hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế, ổn định đời sống của nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội.

Trên cơ sở quy định pháp luật về THTK, CLP và Chương trình tổng thể do Thủ tướng Chính phủ ban hành, các bộ, ngành, địa phương đều ban hành Chương trình THTK, CLP 05 năm và hằng năm để tổ chức triển khai thực hiện đến các cơ quan, đơn vị trực thuộc đảm bảo thống nhất.

Thứ hai, công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong các ngành, lĩnh vực đã góp phần nâng cao năng lực phản ứng chính sách, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho hoạt động sản xuất kinh doanh, khơi thông nguồn lực thúc đẩy phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Báo cáo của Đoàn Giám sát Quốc hội về thực hiện chính sách, pháp luật trong THTK, CLP giai đoạn 2016 - 2021, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua 179 luật, pháp lệnh, nghị quyết; Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành ở Trung ương đã ban hành theo thẩm quyền 5.978 văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác THTK, CLP. Các bộ, ngành, địa phương đã ban hành 11.858 văn bản liên quan đến tiêu chuẩn, định mức, chế độ mới; sửa đổi, bổ sung 6.053 văn bản. Mức độ hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế được nâng lên, đến năm 2020 có khoảng 13.000 tiêu chuẩn Việt Nam, tỷ lệ hài hòa khoảng 60%. Tổng số định mức chuyên ngành các bộ, cơ quan trung ương sau khi rà soát đã ban hành khoảng 18.000 định mức mới. Ngoài ra, một số địa phương đã rà soát và ban hành khoảng 1.000 định mức xây dựng.

Thứ ba, công tác thanh tra, kiểm tra về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được tăng cường và đạt nhiều kết quả tích cực.

Triển khai Nghị quyết số 74/2022/QH15 ngày 15/11/2022 của Quốc hội về đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, các bộ, ngành, địa phương đã tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật về THTK, CLP. Trong công tác xây dựng định hướng chương trình, kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm đã lồng ghép nội dung thanh tra, kiểm tra THTK, CLP vào nội dung thanh tra, kiểm tra trách nhiệm, hành chính. Trong đó, chú trọng lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, tài chính công, tài nguyên, khoáng sản…

Trong năm 2023, ngành Thanh tra cả nước đã triển khai 7.689 cuộc thanh tra hành chính và 193.774 cuộc thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, trong đó, phát hiện vi phạm về kinh tế 257.703 tỷ đồng, 616 ha đất; kiến nghị thu hồi 188.607 tỷ đồng (trong đó thu hồi về NSNN 57.397 tỷ đồng, thu hồi về tổ chức, đơn vị 131.209 tỷ đồng) và thu hồi 166 ha đất; xuất toán, loại khỏi giá trị quyết toán do chưa thực hiện đúng quy định và đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét xử lý 69.096 tỷ đồng, 450 ha đất; kiến nghị chấn chỉnh công tác quản lý, hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật trên nhiều lĩnh vực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, quản lý, sử dụng NSNN, tài sản công, vốn nhà nước...

Một số hạn chế, bất cập trong công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Bên cạnh những kết quả đạt được nêu trên, công tác THTK, CLP cũng bộc lộ một số hạn chế, bất cập như sau:

Về các quy định pháp luật liên quan đến công tác THTK, CLP:

- Quy định pháp luật về các lĩnh vực quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống lãng phí còn thiếu đồng bộ, chưa sát với thực tiễn:

Kể từ khi Luật THTK, CLP 2013 được ban hành, Quốc hội đã ban hành nhiều Luật mới có liên quan, trong đó có nhiều luật chuyên ngành như Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Luật Đầu tư công năm 2014, Luật Tài nguyên môi trường biển và hải đảo năm 2015, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2025… Theo đó, đã có nhiều sự thay đổi cả về khái niệm cũng như chính sách trong từng lĩnh vực. Vì vậy, một số quy định tại Luật THTK, CLP 2013 không còn phù hợp, chưa đảm bảo đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật chuyên ngành.

Mặt khác, một số quy định hiện tại của Luật THTK, CLP về tiết kiệm, chống lãng phí trong các lĩnh vực chủ yếu đưa ra một số nguyên tắc chung đối với việc quản lý, sử dụng các nguồn lực (vốn, tài sản, tài nguyên, nguồn nhân lực…) trùng lặp với quy định cụ thể tại các Luật chuyên ngành. Do đó, cần thiết phải rà soát với các Luật có liên quan để làm rõ mối quan hệ giữa Luật THTK, CLP 2013 và các Luật này, đảm bảo không chồng chéo, trùng lặp đồng thời đảm bảo hiệu quả của công tác THTK, CLP.

- Còn thiếu các quy định về hành vi gây lãng phí và chế tài xử lý đủ mạnh để răn đe, phòng ngừa các trường hợp lãng phí có thể xảy ra:

Luật THTK, CLP 2013 đã quy định cụ thể các hành vi gây lãng phí trong một số lĩnh vực nhưng chưa bao quát hết hành vi gây lãng phí trên thực tế như các các hành vi gây lãng phí trong việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, hành vi gây lãng phí trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công...; chưa có sự phân biệt giữa hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí; một số hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí lại chưa được quy định tại Luật như chậm/không ban hành các Chương trình THTK, CLP trong từng lĩnh vực; không thực hiện việc đánh giá hiệu quả, đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm và yêu cầu chống lãng phí được giao...

Đồng thời, chế tài xử lý vi phạm liên quan đến hành vi gây lãng phí chưa đủ sức răn đe, thiếu quy định cụ thể gắn với trách nhiệm cá nhân, nhất là đối với người đứng đầu. Trong khi đó, việc theo dõi, giám sát tình hình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trên cả nước cơ bản mới chỉ được thực hiện thông qua báo cáo hàng năm của từng đơn vị, các đợt giám sát chuyên đề của từng cơ quan, tổ chức hoặc thông qua việc công khai thông tin của từng ngành, từng lĩnh vực có liên quan. Theo đó, chưa có một hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất, công khai các thông tin liên quan đến tình hình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trên cả nước để Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Nhân dân theo dõi, quản lý, kiểm tra, giám sát chặt chẽ các nguồn lực của kinh tế.

Cơ chế Chương trình TK, CLP hiện hành đã phát sinh một số điểm bất cập:

Luật THTK, CLP hiện hành chưa có quy định tương xứng với mức độ quan trọng của công tác phòng, chống lãng phí mà mới chỉ quy định Chính phủ ban hành Chương trình THTK, CLP theo giai đoạn 5 năm. Việc quy định các Bộ, ngành, địa phương phải chờ Chương trình tổng thể về THTK, CLP hàng năm của Chính phủ mới ban hành Chương trình THTK, CLP của ngành, lĩnh vực, địa phương mình làm giảm tính chủ động của các Bộ ngành, địa phương đối với công tác này trong khi thực tế Chính phủ đã có Chương trình tổng thể về THTK, CLP cho cả giai đoạn, từng Bộ, ngành, địa phương trên cơ sở theo dõi đã nắm bắt được các vấn đề bất cập, các điểm nóng về lãng phí của ngành, lĩnh vực của địa phương mình để có các giải pháp xử lý phù hợp.

Về những tồn tại trong tổ chức thực hiện công tác THTK, CLP:

Một số bộ, ngành địa phương chưa thực sự tự giác trong việc xây dựng các giải pháp để triển khai việc THTK, CLP trong lĩnh vực, phạm vi được giao quản lý. Công tác thanh tra, kiểm tra về THTK, CLP tại các cấp các ngành chưa được thực hiện thường xuyên, liên tục và có hiệu quả; kết quả xử lý các hành vi vi phạm về THTK, CLP chưa rõ nét. Công tác tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về THTK, CLP có nơi còn chưa được chú trọng, chủ yếu thực hiện lồng ghép với các hoạt động tuyên truyền khác, nên hiệu quả chưa cao. Trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thực hiện các biện pháp TK, CLP có nơi, có lúc chưa được đề cao. Công tác giám sát của các cơ quan dân cử, của các tổ chức xã hội và hiệp hội nghề nghiệp, nhất là giám sát của nhân dân chưa được phát huy, hiệu quả thấp.

Một số bộ ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty chưa tuân thủ nghiêm quy định về thời hạn lập, gửi Chương trình và Báo cáo kết quả THTK, CLP; nội dung một số báo cáo chưa đánh giá đầy đủ kết quả TK, CLP, chưa đánh giá so sánh với chỉ tiêu đề ra, một số đánh giá còn chung chung, ảnh hưởng đến công tác tổng hợp, báo cáo.

Việc thực hiện công khai THTK, CLP tại một số cơ quan, đơn vị còn chưa đảm bảo về thời gian cũng như nội dung, hình thức theo quy định làm hạn chế hiệu quả công tác theo dõi, giám sát của các cơ quan có thẩm quyền, các tổ chức và người dân; chưa kịp thời tuyên dương, khen thưởng người thực hiện tiết kiệm hoặc phát hiện lãng phí làm cho việc tuân thủ các quy định của pháp luật còn chưa nghiêm, ảnh hưởng lớn tới hiệu quả của công tác chống lãng phí.

Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Để nâng cao hiệu quả công tác THTK, CLP, điều kiện tiên quyết là phải triển khai một hệ thống giải pháp đồng bộ, toàn diện và có tính khả thi cao. Các giải pháp này cần được xây dựng trên cơ sở tiếp cận tổng thể, gắn kết chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế pháp luật, đổi mới cơ chế quản lý với nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức và phát huy vai trò giám sát của xã hội. Trong đó, các nhiệm vụ, giải pháp chính gồm:

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách, pháp luật trên các lĩnh vực quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống lãng phí. Trong đó, đối với pháp luật về quản lý kinh tế - xã hội cần tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh lãng phí như: quản lý ngân sách nhà nước, tài sản công; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp; xây dựng; đất đai, tài nguyên (bao gồm cả tài nguyên tái tạo), khoáng sản, năng lượng; tín dụng, ngân hàng; tổ chức bộ máy, quản lý nguồn nhân lực… Đối với pháp luật về phòng, chống lãng phí, cần hoàn thiện theo hướng tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, phát hiện, xử lý mạnh, có tính răn đe cao đối với các hành vi lãng phí, trong đó chú trọng hoàn thiện các quy định nhận diện hành vi lãng phí và xử lý hành vi lãng phí trong từng lĩnh vực cụ thể; rà soát, cụ thể hóa quy định về trách nhiệm thủ trưởng các cấp, các ngành và người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trong tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống lãng phí ở địa phương, bộ, ngành, lĩnh vực, cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý, phụ trách.

Thứ hai, xây dựng, tinh gọn bộ máy và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hiệu lực, hiệu quả. Trong đó, cần thực hiện nghiêm các Nghị quyết, Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, trọng tâm là rà soát, sắp xếp, kiện toàn, tinh gọn đầu mối bên trong các cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập.

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cần gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát, xác định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp chính quyền địa phương, giữa người quản lý và người lao động cần được ưu tiên. Trong đó, cần hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước và phát huy tính chủ động của các địa phương.

Thứ ba, chú trọng quản lý, sử dụng tài nguyên, nhân lực, vật lực, tài lực hiệu quả; nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Đối với từng lĩnh vực cụ thể, cần tập trung vào các giải pháp sau:

Về quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, quản lý nợ công: (i) Đẩy mạnh việc thực hiện quản lý, phân bổ, sử dụng nguồn lực tài chính - ngân sách nhà nước gắn với hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền; (ii) Tăng cường kỷ cương, kỷ luật, trách nhiệm người đứng đầu của bộ, ngành, địa phương, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước trong quản lý, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước, vốn đầu tư công; nâng cao chất lượng công tác dự báo, lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước đảm bảo sát thực tế, phù hợp với yêu cầu và khả năng thực hiện nhằm huy động sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước.

Về quản lý, sử dụng tài sản công: (i) Đẩy nhanh tiến độ sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc phạm vi và đối tượng sắp xếp theo quy định; xử lý tài sản, trụ sở làm việc của các cơ quan, tổ chức, đơn vị khi sắp xếp, tinh gọn bộ máy đảm bảo tiến độ, tránh thất thoát, lãng phí; (ii) Thực hiện rà soát lại toàn bộ tài sản công, trụ sở làm việc không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích để quyết định xử lý theo thẩm quyền hoặc để báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định xử lý theo quy định.

Về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công: (i) Đẩy mạnh cơ cấu lại đầu tư công, đầu tư trọng tâm, trọng điểm; huy động các nguồn lực đầu tư của khu vực ngoài nhà nước; (ii) Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, các cấp quản lý trong đầu tư công; (iii) Nâng cao năng lực phân tích, chất lượng công tác lập kế hoạch, thực hiện tốt công tác chuẩn bị đầu tư, nâng cao tính sẵn sàng, khả thi và khả năng triển khai thực hiện các dự án, hạn chế vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh: (i) Tiếp tục triển khai các Đề án cơ cấu lại, Chiến lược phát triển, Kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đầu tư phát triển hằng năm và 5 năm của doanh nghiệp đã được phê duyệt; chú trọng nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước theo hướng bài bản, bền vững; đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng hiệu quả các dự án đầu tư phát triển của doanh nghiệp Nhà nước; (ii) Rà soát, đánh giá tổng thể hoạt động đầu tư ra nước ngoài, hiệu quả đầu tư ra nước ngoài, xây dựng phương án tái cấu trúc các dự án có khó khăn, vướng mắc, kém khả thi; (iii) Đẩy mạnh thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia, khơi thông nguồn lực doanh nghiệp nhà nước, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, phân tán, manh mún, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, thu hút nguồn lực của xã hội; (iv) Tiếp tục rà soát, đánh giá, làm rõ thực trạng của từng dự án thua lỗ, kém hiệu quả và có phương án xử lý hợp lý, kịp thời, giảm thiểu tối đa tổn thất cho nhà nước và xã hội.

Về quản lý tín dụng đầu tư của Nhà nước: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán đối với hoạt động huy động, quản lý và sử dụng vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước. Việc xử lý rủi ro tín dụng phải đảm bảo thực hiện theo đúng quy định của pháp luật; gắn trách nhiệm của Ngân hàng Phát triển Việt Nam, khách hàng vay vốn và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc cho vay, thu hồi và xử lý nợ vay.

Về quản lý vốn nhà nước trong các dự án PPP: (i) Thường xuyên tổng kết, đánh giá, hoàn thiện khung pháp lý về đầu tư theo phương thức đối tác công tư; đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về thể chế, pháp luật; (ii) Đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin ở tất cả các bước trong triển khai dự án PPP; tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán dự án PPP; có chế tài xử phạt, quy định rõ ràng về trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các bên liên quan.

Về quản lý, sử dụng tài nguyên, khoáng sản: (i) Sử dụng tài nguyên đất theo đúng Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, Quy hoạch sử dụng đất thời kỳ; Kế hoạch sử dụng đất quốc gia 5 năm; (ii) Thực hiện các chủ trương, định hướng trong điều tra, thăm dò, khai thác, chế biến, xuất khẩu khoáng sản theo Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kiểm soát việc khai thác khoáng sản; cân đối giữa khai thác và dự trữ khoáng sản, phát triển bền vững công nghiệp khai khoáng gắn với bảo vệ môi trường và đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Về quản lý nguồn nhân lực: (i) Tiếp tục đổi mới giáo dục, đào tạo; tập trung phát triển nguồn lao động chất lượng cao theo chuẩn quốc tế. Có cơ chế đột phá thu hút nhân tài trong và ngoài nước; xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực có kiến thức, kỹ năng và tư duy đổi mới, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; (ii) Ứng dụng công nghệ số trong phát triển thị trường lao động; áp dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động của các sàn giao dịch việc làm. Có chính sách, cơ chế hỗ trợ người lao động khi đi làm việc ở nước ngoài về nước tìm kiếm việc làm phù hợp nhằm nâng cao kết nối, tìm kiếm việc làm, rút ngắn thời gian chuyển tiếp việc làm nhằm tối ưu chi phí cơ hội cho người lao động.

Về quản lý, tiết kiệm năng lượng: (i) Phát triển và mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời, gió, thủy điện và năng lượng sinh học theo Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 500/QĐ-TTg ngày 15 tháng 5 năm 2023; (ii) Thực hiện có hiệu quả Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 280/QĐ-TTg ngày 13/3/2019. Đẩy mạnh áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng và quy trình sản xuất hiệu quả năng lượng; tăng cường sử dụng hệ thống quản lý năng lượng thông minh giúp quản lý năng lượng hiệu quả và tối ưu hóa sử dụng năng lượng trong sản xuất và tiêu dùng.

Thứ tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, tập trung cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp, trong đó trọng tâm cần: (i) Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính để đảm bảo các mục tiêu, yêu cầu của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 ban hành kèm theo Nghị quyết số 76/NQ-

CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ, Nghị quyết số 66/ NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026; (ii) Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng nền tảng số kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức, gắn với bảo đảm an ninh, an toàn theo Nghị quyết số 57/NQ-TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ năm, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, xử lý các vụ việc lãng phí. Cụ thể, cần đẩy mạnh, nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán việc thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tập trung lĩnh vực dễ xảy ra lãng phí, nơi có nhiều đơn, thư, khiếu nại, tố cáo, dư luận xã hội quan tâm, bức xúc. Ngoài ra, các cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán cần chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa; rà soát, kịp thời phát hiện, phòng ngừa, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm, gây thất thoát, lãng phí nguồn lực theo quy định của pháp luật; thực hiện nghiêm kết luận, kiến nghị của các cơ quan chức năng, thu hồi triệt để tiền, tài sản nhà nước.

Thứ sáu, nâng cao nhận thức, phát huy vai trò và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và Nhân dân trong phòng, chống lãng phí. Theo đó, cần chú trọng việc xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người đứng đầu trong việc tiếp nhận, xử lý, giải quyết phản ánh thông tin phát hiện lãng phí; thực hiện khen thưởng, bảo vệ người cung cấp thông tin phát hiện lãng phí và xử lý nghiêm các cá nhân cố ý phản ánh, báo cáo, tố cáo sai sự thật để vu khống, gây rối, làm ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, lợi ích của Nhà nước.

Hoạt động đổi mới, nâng cao hiệu quả các phương thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống lãng phí cần được thực hiện ngay từ khâu dự thảo văn bản; tăng cường lồng ghép nội dung giáo dục THTK, CLP trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Thứ bảy, tăng cường năng lực cho các cán bộ, công chức thực hiện công tác phòng, chống lãng phí. Trong đó, cần tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ thực hiện công tác phòng, chống lãng phí; tăng cường công tác nghiên cứu khoa học về phòng, chống lãng phí đảm bảo tính ứng dụng thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả công tác này và nghiên cứu, học tập, tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế về phòng, chống lãng phí phù hợp với thực tiễn của Việt