Đa dạng hóa kênh đầu tư vàng để nâng chất thị trường

Diễn biến giá vàng từ đầu năm 2026 đến nay trên sàn Kitco.

Giá vàng lập đỉnh và sự tái định vị của nhà đầu tư toàn cầu

Tại buổi họp báo thường kỳ của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) vào sáng 2/2/2026, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC cho hay, năm 2025 ghi nhận mức nhu cầu vàng toàn cầu cao kỷ lục, vượt mốc 5.000 tấn, tăng mạnh cả về khối lượng lẫn giá trị.

Kết hợp với đợt tăng giá kỷ lục của vàng khi thiết lập 53 mức cao kỷ lục mới trong năm 2025, nên đã tạo ra nhu cầu vàng trong năm đạt giá trị chưa từng có là 555 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Theo ông Shaokai Fan, điều này phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của vàng trong danh mục đầu tư của cả khu vực công và tư nhân.

Một trong những điểm nhấn quan trọng là sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư, đặc biệt thông qua các quỹ hoán đổi danh mục vàng (ETF) và vàng vật chất.

Theo số liệu của WGC, tổng lượng vàng nắm giữ thông qua các quỹ ETF trong năm 2025 đạt mức kỷ lục khoảng 4.025 tấn, với giá trị dòng vốn lên tới 89 tỷ USD. Đáng chú ý, dòng vốn ETF không chỉ tăng tại các thị trường truyền thống như Bắc Mỹ mà còn mở rộng nhanh tại các thị trường châu Á như Trung Quốc và Ấn Độ, nơi các sản phẩm tài chính gắn với vàng ngày càng đa dạng.

Song song với ETF, đầu tư vào vàng miếng và vàng xu cũng ghi nhận mức tăng mạnh. Riêng quý IV/2025, nhu cầu đầu tư vàng vật chất toàn cầu đạt khoảng 420 tấn, mức cao nhất trong vòng 12 năm, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục là hai thị trường dẫn đầu, chiếm gần một nửa tổng nhu cầu vàng vật chất toàn cầu.

Ở chiều ngược lại, nhu cầu vàng trang sức giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm, do giá vàng tăng cao làm hạn chế khả năng mua sắm về khối lượng. Tuy nhiên, ông Shaokai Fan lưu ý rằng giá trị tiêu thụ vàng trang sức vẫn tăng, cho thấy nhu cầu cơ bản của thị trường chưa suy yếu, mà chỉ đang điều chỉnh về hình thức và quy mô.

Ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC.

Trong bức tranh chung của khu vực ASEAN, ông Shaokai Fan cho biết nhiều thị trường ghi nhận xu hướng tăng nhu cầu đầu tư vàng, song Việt Nam là một trường hợp ngoại lệ, khi nhu cầu đầu tư vàng miếng và vàng xu giảm trong quý IV/2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nguồn cung hạn chế và chênh lệch giá trong nước – thế giới ở mức cao, khiến nhà đầu tư chuyển sang các lựa chọn thay thế như vàng nhẫn 24K.

Bên cạnh dòng vốn tư nhân, khối ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò quan trọng trên thị trường vàng. Trong năm 2025, các ngân hàng trung ương mua ròng khoảng 863 tấn vàng, thấp hơn mức kỷ lục của các năm trước nhưng vẫn duy trì xu hướng tích cực. Một số ngân hàng trung ương nổi bật gồm Ba Lan, Kazakhstan và Brazil, trong đó Ba Lan tiếp tục dẫn đầu về lượng mua ròng.

Đáng chú ý, theo ông Shaokai Fan, hoạt động mua vàng của ngân hàng trung ương thường gia tăng trong các giai đoạn giá điều chỉnh, phản ánh cách tiếp cận mang tính chiến lược, tương tự hành vi của nhiều nhà đầu tư tổ chức trên thị trường.

Vàng trong thế cân bằng mới

Tại họp báo, trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính liên quan đến việc dòng vốn toàn cầu đang chảy mạnh vào ETF vàng và vàng vật chất, trong khi lựa chọn đầu tư vàng tại Việt Nam còn hạn chế, ông Shaokai Fan cho rằng việc đa dạng hóa các kênh đầu tư vàng luôn mang lại lợi ích cho thị trường.

Theo ông, kinh nghiệm quốc tế cho thấy quá trình phát triển thị trường vàng thường diễn ra theo từng giai đoạn. Ban đầu là đầu tư vàng vật chất, sau đó mở rộng sang các sản phẩm do ngân hàng thương mại cung cấp, như tài khoản tiết kiệm vàng, và tiếp theo là các sản phẩm tài chính hiện đại hơn như ETF hoặc chứng chỉ vàng. Mỗi hình thức đều có ưu điểm và hạn chế riêng, song sự tồn tại song song của nhiều kênh đầu tư giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính.

Ông Shaokai Fan cho biết, khi thị trường vàng phát triển theo hướng đa dạng và có chiều sâu, hiệu quả phân bổ dòng vốn được cải thiện, đồng thời góp phần nâng cao tính ổn định và minh bạch của thị trường. Do đó, việc nghiên cứu và đánh giá các mô hình quốc tế là cần thiết để người dân có thêm lựa chọn đầu tư phù hợp với bối cảnh trong nước.

Cũng trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về việc giá vàng vượt mốc 5.000 USD/ounce đầu năm 2026, nhưng hiện này lại điều chỉnh giảm mạnh về quanh 4.600 USD/ounce, ông Shaokai Fan cho rằng diễn biến điều chỉnh này không làm suy giảm vai trò trú ẩn của vàng.

Theo ông Shaokai Fan, sau các giai đoạn tăng mạnh, việc giá vàng điều chỉnh là diễn biến thường thấy của thị trường. Những yếu tố nền tảng hỗ trợ giá vàng, bao gồm căng thẳng địa chính trị, rủi ro chính sách và những bất ổn kinh tế toàn cầu... vẫn hiện hữu. Do đó, biến động ngắn hạn không phản ánh sự thay đổi trong vai trò dài hạn của vàng.

Ông Shaokai Fan cũng chỉ ra rằng, giá vàng thường phản ứng nhanh trước các sự kiện địa chính trị và kinh tế lớn. Thực tế thời gian qua cho thấy mỗi khi xuất hiện các yếu tố bất ổn mới, giá vàng đều có những phản ứng rõ rệt, cho thấy nhà đầu tư vẫn coi vàng là công cụ bảo vệ giá trị tài sản trong bối cảnh rủi ro gia tăng.

Theo chuyên gia của WGC, trong môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, vàng tiếp tục giữ vị trí là tài sản cân bằng trong danh mục đầu tư, thay vì chỉ được nhìn nhận như một kênh đầu cơ ngắn hạn. Các đợt điều chỉnh giá, vì vậy, được xem là một phần của chu kỳ vận động bình thường của thị trường.

Nhìn về năm 2026, ông Shaokai Fan cho rằng nhu cầu vàng sẽ tiếp tục chịu tác động từ các yếu tố như diễn biến địa chính trị, chính sách kinh tế toàn cầu và hành vi của các nhà đầu tư tổ chức. Dù thị trường có thể còn những biến động, vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều yếu tố bất định.

Ông Shaokai Fan nhấn mạnh, vàng không phải là tài sản được thiết kế để “đánh nhanh, thắng nhanh”, mà phát huy hiệu quả khi được nhìn nhận như một công cụ phân bổ tài sản chiến lược. Những nhịp điều chỉnh nếu xảy ra thường đóng vai trò tái cân bằng thị trường hơn là tín hiệu đảo chiều xu hướng dài hạn.

Theo chuyên gia của WGC, trong bối cảnh rủi ro kinh tế và địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, nhu cầu nắm giữ vàng của các nhà đầu tư tổ chức và ngân hàng trung ương vẫn là lực đỡ quan trọng cho thị trường. Do đó, thay vì tập trung vào biến động giá ngắn hạn, nhà đầu tư cần chú trọng đến mục tiêu bảo toàn giá trị và đa dạng hóa danh mục, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường tài chính toàn cầu còn nhiều bất định.