“Cởi trói” tín dụng cho doanh nghiệp bất động sản

Thời gian qua, các cấp thẩm quyền cùng với chính quyền tỉnh Quảng Nam đã có nhiều động thái hỗ trợ cho cộng đồng doanh nghiệp bất động sản trên địa bàn. Nhiều giải pháp tháo gỡ pháp lý, mặt bằng, tiến độ,... đã được địa phương tích cực triển khai.

Đặc biệt, tỉnh Quảng Nam cũng thành lập nhiều tổ công tác đặc biệt để phân định rõ dự án triển khai tháo gỡ vướng mắc. Qua đó, nhiều dự án đã tái khởi động trở lại, doanh nghiệp lên kế hoạch thi công, hoàn thiện dự án đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, sau một thời gian dài chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi dịch bệnh và “chu kỳ ngủ đông” của thị trường, các doanh nghiệp thực hiện các dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Đặc biệt, vấn đề tín dụng đang là một trong những yếu tố then chốt để dự án tiếp tục được triển khai vẫn còn trong cảnh “tắc”. Nhiều thủ tục, quy định,... đã khiến các doanh nghiệp gặp khó trong việc tiếp cận khoản vay. Nếu không được “cởi trói” tín dụng, thì việc các doanh nghiệp sẵn sàng, quyết liệt đến mấy dự án cũng rất khó được hoàn thành theo đúng kế hoạch.

Cụ thể như hồ sơ tài chính, báo cáo tài chính của doanh nghiệp được yêu cầu phải có lợi nhuận, trong khi tình hình kinh tế khó khăn khiến cho một số doanh nghiệp phát sinh lỗ trong hoạt động sản xuất kinh doanh, dẫn đến bị hạn chế không thể tiếp cận nguồn vốn mới để duy trì và phát triển trong thời gian tới. Đối với tài sản đảm bảo, các tổ chức tín dụng vẫn chú trọng vào các tài sản hữu hình hiện có mà chưa mạnh dạn cho vay đối với các tài sản hình thành trong tương lai, tài sản hình thành từ vốn vay, quyền tài sản...

Các doanh nghiệp đều cho rằng, hiện nay hầu hết đều đang khó khăn, các tài sản hiện có hầu như đã được thế chấp cho các tổ chức tín dụng để đảm bảo các khoản vay khác, nên không thể tiếp cận được nguồn vốn mới. Cùng với đó là cơ cấu lại khoản vay, theo các doanh nghiệp hiện các tổ chức tín dụng bắt đầu đẩy mạnh các gói vay mua nợ nhưng lại chỉ áp dụng nguyên thời hạn cho vay theo phương án cũ, chưa có cơ chế thay đổi, cơ cấu lại khoản vay theo tình hình kinh tế trong giai đoạn mới, dẫn tới các doanh nghiệp không được cơ cấu khoản vay, giản bớt áp lực trả nợ để tập trung nguồn vốn phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đề cập đến các khó khăn khác, ông Trần Quốc Bảo - Ủy viên BCH VCCI, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Quảng Nam nói thêm về tình hình lịch sử nợ của nhiều chủ đầu tư. Cụ thể, tình hình kinh tế khó khăn trong những năm vừa qua khiến cho một số doanh nghiệp phát sinh nợ quá hạn/nợ xấu trong giai đoạn vừa qua và các khoản nợ này tuy hiện nay đã được chuyển về nhóm nợ đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn còn lịch sử phát sinh nợ được lưu trên thông tin của CIC.

“Các tổ chức tín dụng lại có quy định hạn chế hoặc không cho vay đối với những doanh nghiệp đã từng phát sinh nợ quá hạn/nợ xấu dẫn tới các doanh nghiệp này bị khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh hiện nay”, ông Bảo thông tin.

Từ những ý kiến của doanh nghiệp, ông Trần Quốc Bảo cho biết phía Hiệp đội đã kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp bất động sản, doanh nghiệp làm nhà ở xã hội vay vốn không thế chấp bằng tài sản hữu hình hiện có mà thế chấp hoàn toàn bằng tài sản hình thành trong tương lai của dự án giúp các doanh nghiệp giải quyết được các vấn đề về vốn khi đồng thời triển khai nhiều dự án cùng lúc. Đồng thời, có cơ chế chính sách đặc thù riêng cho nhóm doanh nghiệp bất động sản khó khăn về thủ tục pháp lý kéo dài do thanh tra, kiểm tra nay đã được tháo gỡ như mục đích vay, báo cáo tài chính, cho vay đối với các nhóm có nợ xấu đã tách toán sạch nợ (nhưng nợ xấu vẫn còn trên CIC chưa xoá),...

Ngoài ra, Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh Quảng Nam cũng đề xuất cơ chế chính sách tài trợ cho doanh nghiệp xây lắp. Theo đó, hiện tại có một số tổ chức tín dụng đã linh động áp dụng tỷ lệ đảm bảo/nghĩa vụ bảo lãnh tạm ứng hợp đồng thấp dưới 30% nhưng chưa có nhiều doanh nghiệp được hưởng mà lại yêu cầu phần tỷ lệ này khá cao, ở mức từ 50% trở lên.Vì vậy, Hiệp hội đề nghị Ngân hàng Nhà nước có chỉ đạo sát sao để các đơn vị đẩy mạnh việc chấp nhận phần bảo lãnh tạm ứng hợp đồng.

“Hiệp hội cũng đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh lãi suất cho vay dài hạn hợp lý hơn ( khoảng 10%/năm trở lại), tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bất động sản có thể tiếp cận vốn vay với chi phí hợp lý, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và các yếu tố kinh tế không ổn định. Đối với các dự án nhà ở phục vụ nhu cầu thiết yếu và nhà ở xã hội thì đề nghị Ngân hàng Nhà nước triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi khoảng 4%/năm. Điều này không chỉ giảm bớt gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp đầu tư mà còn mang lại lợi ích trực tiếp cho người mua nhà khi giá bán giảm đi đáng kể”, ông Bảo nói về các đề xuất.

Theo các doanh nghiệp, hiện nay vẫn còn một số tình trạng tuy không nhiều nhưng ở một số ngân hàng cho vay vẫn có những khuyến khích khách hàng tham gia mua bảo hiểm... vì vậy, Ngân hàng Nhà nước cần giám sát chặt chẽ nội dung này tạo điều kiện cho doanh nghiệp hạn chế các chi phí. Song song với đó, các chủ đầu tư cũng đề xuất các ngân hàng đơn giản hóa các thủ tục vay vốn giảm thiểu thời gian rà soát, xét duyệt hồ sơ vay vốn giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ vay.