Việt Nam trong “tầm ngắm” vì thặng dư thương mại lớn
Trong bối cảnh Việt Nam – Mỹ tiếp tục thúc đẩy tiến trình đàm phán thương mại, giới đầu tư đang hướng sự chú ý đến các nhóm ngành được kỳ vọng hưởng lợi từ những cam kết chiến lược giữa hai quốc gia.
Theo ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc Chiến lược thị trường tại Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS), những diễn biến mới trong đàm phán đang tạo ra kỳ vọng tích cực cho thị trường chứng khoán, đặc biệt là các cổ phiếu ngành xuất khẩu như dệt may, da giày, thủy sản.
Số liệu năm 2024 cho thấy, Việt Nam là một trong ba quốc gia có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ – lên tới 122 tỷ USD, chỉ sau Trung Quốc và Mexico (nếu không tính Liên minh châu Âu - EU).
Điều này khiến Việt Nam trở thành trọng tâm trong các cuộc thảo luận của các nhà lập pháp Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh Mỹ đang siết chặt kiểm soát chuỗi cung ứng để tránh hiện tượng “lách thuế” thông qua chuyển hướng xuất khẩu từ Trung Quốc.
Dù vậy, ông Sơn cho biết, các cuộc đàm phán gần đây đã ghi nhận những tín hiệu tích cực, khi Việt Nam thể hiện thiện chí rõ rệt trong việc cân bằng cán cân thương mại. Cụ thể, từ đầu năm 2025, Việt Nam đã ký kết các thỏa thuận thương mại và hợp tác trị giá khoảng 90 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực Mỹ có thế mạnh như hàng không, dầu khí, năng lượng, nông sản và khí hóa lỏng.
Tuần vừa qua, Việt Nam cam kết nhập khẩu thêm nông sản của Mỹ với giá trị 3 tỷ USD gồm: ngũ cốc và nguyên liệu chăn nuôi, thịt (1,1 tỷ USD) và nông nghiệp, gỗ. Việt Nam đã ký 20 biên bản ghi nhớ với các bang của Mỹ, chẳng hạn như Iowa (800 triệu USD), Ohio (600 triệu USD), Maryland (300 triệu), Washington DC (1,1 tỷ USD) …
“Với những cam kết có số liệu rõ ràng và quy mô lớn, tôi cho rằng mức thuế mà Việt Nam kỳ vọng đạt được có thể khá tích cực. Con số 46% có thể được giảm xuống rất sâu. Sau đàm phán, nếu thuế quan Việt Nam thấp hơn Trung Quốc, hàng hóa Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì lợi thế và dòng vốn FDI sẽ tiếp tục chảy về nước ta”, ông Sơn nhận định.
Cổ phiếu xuất khẩu đón kỳ vọng từ chính sách thuế mới
Theo chuyên gia của VPBankS, với định hướng của Mỹ dưới thời ông Trump là tập trung sản xuất các ngành công nghệ cao trong nước như quốc phòng, chip bán dẫn, AI, phần mềm…, thì những ngành Mỹ không có lợi thế như dệt may, da giày nhiều khả năng sẽ không bị siết chặt bởi hàng rào thuế quan.
“Nếu áp thuế cao lên dệt may, da giày sẽ đẩy giá hàng hóa lên cao, ảnh hưởng đến lạm phát và người tiêu dùng Mỹ - điều mà Fed đang phải rất thận trọng. Do đó, khả năng cao các mặt hàng này sẽ được ưu đãi về thuế, tạo động lực cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam”, ông Sơn đánh giá.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tỉnh táo trong ngắn hạn. Mặc dù triển vọng trung hạn khả quan nhờ lợi thế về nhân công và chi phí, cùng với sự tin tưởng của các đối tác lớn như Nike, Decathlon... nhưng trong giai đoạn hiện tại, cổ phiếu ngành dệt may, da giày và thủy sản vẫn chịu rủi ro biến động mạnh do chưa có thông tin chính thức từ phía Mỹ.
“Thị trường có thể phản ứng rất nhạy cảm trước bất kỳ động thái nào từ Mỹ. Chỉ khi có các tuyên bố rõ ràng về chính sách thuế, nhà đầu tư mới có thể tự tin giải ngân mạnh với mức chiết khấu tốt”, ông Sơn lưu ý.
Nếu Việt Nam đạt được thuế suất ưu đãi hơn Trung Quốc, vị thế xuất khẩu của Việt Nam sẽ được củng cố vững chắc hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đó sẽ là yếu tố kích hoạt dòng vốn FDI tiếp tục gia tăng trong các năm tới, đặc biệt vào các lĩnh vực chế biến, chế tạo và logistic – từ đó, mở rộng dư địa tăng trưởng cho thị trường chứng khoán.
