Cắt giảm thủ tục, bãi bỏ điều kiện kinh doanh không còn phù hợp

Cơ quan thẩm định yêu cầu bảo đảm cải cách thực chất, xử lý triệt để các thủ tục, điều kiện kinh doanh chồng chéo.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh vừa chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định độc lập Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nghị quyết được xây dựng nhằm thể chế hóa các phương án cải cách đã được Thủ tướng Chính phủ giao tại 14 Quyết định, góp phần tháo gỡ rào cản pháp lý, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo Nghị quyết gồm 3 chương, quy định việc xử lý các phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và danh mục văn bản cần sửa đổi. Tổng cộng có 65 văn bản quy phạm pháp luật được điều chỉnh, gồm 14 Luật, 46 Nghị định và 5 Quyết định của Thủ tướng. Các nội dung cụ thể được thể hiện tại 14 phụ lục do các bộ, ngành trực tiếp rà soát và chịu trách nhiệm thực hiện.

Qua tổng hợp, dự thảo đề xuất xử lý 327 thủ tục hành chính và 64 điều kiện kinh doanh. Trong đó có phương án rút ngắn thời hạn giải quyết nhiều thủ tục, đơn giản hóa thành phần hồ sơ, bãi bỏ các yêu cầu không còn phù hợp thực tiễn. Dự thảo cũng quy định không thực hiện 42 thủ tục hành chính và 167 điều kiện kinh doanh; một số phương án tuy đã có chủ trương nhưng được đề xuất tạm thời chưa triển khai do cần đánh giá thêm về điều kiện thực tế.

Nghị quyết được xây dựng theo cơ chế tại Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/2/2026 đến 28/2/2027. Sau khi ban hành, các cơ quan chủ trì sẽ tiếp tục trình Quốc hội sửa đổi các Luật, trình Chính phủ sửa đổi hoặc ban hành mới các Nghị định và trình Thủ tướng thay thế các Quyết định liên quan, bảo đảm hoàn thiện khung pháp lý theo lộ trình.

Dự thảo quán triệt nguyên tắc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa thông qua Trung tâm Phục vụ hành chính công. Thành phần hồ sơ được quy định theo hướng chấp nhận bản sao, bản sao điện tử; không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã có trên môi trường điện tử. Với các cơ sở dữ liệu đã kết nối, trách nhiệm tra cứu, xác minh thông tin thuộc về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là phải bảo đảm tinh thần cải cách thực chất, không để tình trạng “cắt giảm trên giấy”. Cơ quan soạn thảo cần rà soát lại toàn bộ dự thảo để thống nhất đầu mối tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính qua Trung tâm Phục vụ hành chính công theo cơ chế một cửa; không để các bộ, ngành tiếp tục quy định tiếp nhận hồ sơ tại sở hoặc cơ quan chuyên môn riêng lẻ, gây phân tán và tăng chi phí tuân thủ.

Về thành phần hồ sơ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp yêu cầu quán triệt nguyên tắc khai thác dữ liệu số, chấp nhận bản sao, bản sao điện tử và tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Trách nhiệm tra cứu, xác minh thông tin phải thuộc về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính. Đây được xác định là yêu cầu bắt buộc để bảo đảm thống nhất với Luật Căn cước, cơ chế một cửa và định hướng chuyển đổi số.

Đối với các phương án chưa thực thi trong một số lĩnh vực, cần làm rõ cơ sở và sự cần thiết. Riêng lĩnh vực bất động sản, cần đánh giá lại việc tiếp tục duy trì 30 thủ tục hành chính liên quan cấp lại chứng chỉ hành nghề môi giới trong thời gian chờ sửa luật, tránh kéo dài thủ tục không cần thiết. Với lĩnh vực xây dựng, phải rà soát các điều kiện kinh doanh còn mang tính can thiệp sâu vào hoạt động nội bộ doanh nghiệp, không gắn trực tiếp với mục tiêu quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội để tiếp tục cắt giảm.

Ngoài ra, cần rà soát toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh liên quan các ngành nghề đã bị loại khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư. Thủ tục phát sinh nhiều cần tiếp tục đơn giản hóa, thủ tục phát sinh ít cần nghiên cứu bãi bỏ, không đưa vào dự thảo. Mục tiêu là bảo đảm hệ thống pháp luật đồng bộ, nhất quán và tạo chuyển biến thực chất trong cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.