Văn hóa doanh nghiệp phải tạo ra giá trị kinh tế thực chất

Quang cảnh buổi gặp gỡ báo chí.

Xây dựng văn hóa từ quản trị và hiệu quả kinh doanh

Tại buổi gặp gỡ báo chí ngày 15/10/2026 tại Hưng Yên, ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), Trưởng Ban Tổ chức Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” cho hay, sau 10 năm triển khai Cuộc vận động, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục nâng cao nhận thức mà phải chuyển sang những chương trình hành động cụ thể, tạo ra giá trị thực chất.

Theo ông Hồ Anh Tuấn, văn hóa kinh doanh cần được chuyển hóa thành chuẩn mực, hành vi và những kết quả có thể đánh giá. Trong đó, doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp thực hành, cơ quan quản lý nhà nước giữ vai trò kiến tạo môi trường, cơ chế, chính sách; các tổ chức xã hội, chuyên gia và báo chí tham gia kết nối, hỗ trợ và lan tỏa những mô hình hiệu quả.

Một trong những yêu cầu được Hiệp hội đặt ra là xây dựng các công cụ đo lường văn hóa doanh nghiệp. Thay vì chỉ đánh giá thông qua những cam kết hay tuyên bố về giá trị, các bộ tiêu chí cần phản ánh việc doanh nghiệp thực hiện chuẩn mực quản trị, trách nhiệm với người lao động, đối tác, khách hàng và cộng đồng.

Chia sẻ từ thực tiễn, ông Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết, Tập đoàn xác định 4 giá trị cốt lõi gồm “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình”. Đây là những giá trị hình thành từ lịch sử phát triển ngành Dầu khí, được duy trì và phát triển qua nhiều thế hệ người lao động.

Với khoảng 60.000 người lao động, hoạt động trên nhiều lĩnh vực và địa bàn khác nhau, Petrovietnam đặt yêu cầu xây dựng sự thống nhất về nhận thức, trách nhiệm và phương thức phối hợp trong toàn hệ thống. Giá trị quan trọng là khơi dậy tinh thần, củng cố niềm tin, thúc đẩy người lao động làm việc và sáng tạo.

Từ nhận thức đó, Petrovietnam xác định tái tạo văn hóa phải đi trước, tạo đà cho tái tạo kinh doanh. Trong quá trình triển khai Đề án tái tạo văn hóa, Tập đoàn hướng tới đưa những giá trị cốt lõi vào hoạt động quản trị, điều hành và thực hiện nhiệm vụ. Vì thế, cùng với những nỗ lực đổi mới quản trị, sản xuất, kinh doanh và sáng tạo, giá trị thương hiệu Petrovietnam đạt khoảng 1,4 tỷ USD. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Petrovietnam đã hoàn thành trước kế hoạch năm đối với các chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận và đóng góp ngân sách, đạt mức tăng trưởng khoảng 40%.

Theo đại diện Petrovietnam, kết quả này có một phần đóng góp từ yếu tố giá dầu, đồng thời phản ánh hiệu quả điều hành, mở rộng lĩnh vực hoạt động, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và nỗ lực của người lao động. Petrovietnam đang hoàn thiện Chiến lược Nâng tầm văn hóa và Quản trị thương hiệu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến công bố trong tháng 11/2026.

Đoàn công tác tham quan các kỷ vật tại Khu lưu niệm Dầu khí Đồng bằng sông Hồng của Petrovietnam tại Hưng Yên.

Đưa văn hóa vào các tiêu chí đánh giá doanh nghiệp

Bên cạnh hiệu quả quản trị, việc xây dựng văn hóa kinh doanh còn đặt ra vấn đề về khả năng lượng hóa các giá trị, đặc biệt trong mối quan hệ với hoạt động tài chính và tiếp cận nguồn vốn.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về khả năng sử dụng các tiêu chí văn hóa kinh doanh, đặc biệt là Chỉ số niềm tin (Trust Index), làm cơ sở để ngân hàng, tổ chức tài chính và nhà đầu tư đánh giá uy tín, mức độ rủi ro và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, ông Hồ Anh Tuấn cho biết, việc đưa các tiêu chí văn hóa vào đánh giá tài chính là vấn đề không đơn giản, bởi hoạt động ngân hàng có những quy định và tiêu chuẩn rất chặt chẽ.

Ông Tuấn chia sẻ, trước đây, Hiệp hội từng đề nghị một số ngân hàng nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất ở mức nhỏ đối với những doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa kinh doanh Việt Nam, tương tự cách tiếp cận ưu đãi đối với một số hoạt động bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, đến nay, đề xuất này chưa nhận được phản hồi cụ thể.

Theo ông Hồ Anh Tuấn, việc doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa có thể là một thông tin tham khảo, nhưng không thể thay thế những tiêu chí đánh giá tài chính và rủi ro tín dụng của ngân hàng.

Chủ tịch VNABC cũng nhìn nhận, những kết quả tài chính, hiệu quả kinh doanh và năng lực quản trị được tạo ra trong quá trình thực hành văn hóa mới là những thông tin có ý nghĩa đối với tổ chức tín dụng. Vì vậy, để từng bước lượng hóa giá trị văn hóa, VNABC đang xây dựng Khung chương trình hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035.

Trong đó, các công cụ như Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp, Chỉ số niềm tin (Trust Index) và VBCI-Local được định hướng phục vụ đánh giá mức độ thực hành văn hóa tại doanh nghiệp cũng như môi trường văn hóa kinh doanh ở địa phương.

Một nội dung khác là nghiên cứu xây dựng Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh, hướng tới đánh giá việc chuyển những giá trị trong quản trị thành chất lượng sản phẩm. Công cụ này dự kiến áp dụng đối với các doanh nghiệp đã đạt chuẩn văn hóa kinh doanh.

Bên cạnh đó, Hiệp hội định hướng hình thành Mạng lưới Doanh nhân, Doanh nghiệp Việt Nam Toàn cầu (VBN GLOBAL) và Liên minh chiến lược triển khai hành động giai đoạn 2026-2035, nhằm kết nối nguồn lực, kinh nghiệm và các sáng kiến thực hành văn hóa.

Đến nay, sau 10 năm triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, đã có 116 doanh nghiệp được công nhận đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam. Cộng đồng này được kỳ vọng tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, tham gia hoàn thiện các công cụ đánh giá và thúc đẩy thực hành văn hóa trong giai đoạn mới.

Những nội dung trên sẽ được tiếp tục trao đổi tại Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026, dự kiến diễn ra ngày 8/11/2026 tại Khách sạn Grand Plaza Hà Nội. Diễn đàn do Ban Tổ chức Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” tổ chức, VNABC là cơ quan thường trực, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương thực hiện, với sự đồng hành của Petrovietnam.

Chương trình năm nay có chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”.

Trong khuôn khổ Diễn đàn sẽ diễn ra các hoạt động kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đối thoại chính sách, giới thiệu Khung hành động giai đoạn 2026-2035 và tôn vinh các doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2026.