Tín dụng ngân hàng "rộng cửa" với doanh nghiệp, thận trọng với bất động sản

Giai đoạn 2025–2026, tín dụng được định hướng tập trung vào các ngành có quy mô lớn và tính lan tỏa cao.

Kết quả cuộc điều tra xu hướng tín dụng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) thực hiện mới đây cho thấy, trong khi nhu cầu tín dụng được kỳ vọng tăng ở hầu hết các lĩnh vực, rủi ro tín dụng vẫn tập trung cao nhất ở hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản và được dự báo duy trì trong năm 2026.

Theo đó, một trong những điểm đáng chú ý của báo cáo là sự thay đổi trong đánh giá về mặt bằng rủi ro tín dụng. Trái với xu hướng giảm nhẹ được ghi nhận trong 6 tháng đầu năm 2025, các TCTD cho biết rủi ro tín dụng của khách hàng đã “tăng nhẹ” trong 6 tháng cuối năm 2025 và trong cả năm 2025 so với năm 2024.

Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn nhiều so với giai đoạn 2023–2024. Trong số các lĩnh vực được khảo sát, rủi ro tín dụng đối với các khoản vay đầu tư, kinh doanh bất động sản tiếp tục được đánh giá tăng cao nhất trong năm 2025.

Xu hướng này được dự báo có thể tiếp diễn trong năm 2026. Theo kết quả điều tra, các TCTD cho rằng lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản vẫn là khu vực tiềm ẩn rủi ro tín dụng cao nhất, tiếp theo là đầu tư, kinh doanh chứng khoán và hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu. Điều này phản ánh sự thận trọng của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh thị trường tài sản vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định.

Trong 6 tháng đầu năm 2026 và cả năm 2026, các TCTD kỳ vọng nhu cầu tín dụng sẽ “tăng” đối với tất cả các lĩnh vực, đối tượng, loại tiền và kỳ hạn.

Trong đó, nhu cầu tín dụng của khách hàng doanh nghiệp được dự báo tăng cao hơn so với khách hàng cá nhân. Về cơ cấu kỳ hạn, nhu cầu vay ngắn hạn được kỳ vọng tăng mạnh hơn so với vay trung và dài hạn; nhu cầu vay bằng đồng Việt Nam tiếp tục được dự báo tăng cao hơn so với nhu cầu vay ngoại tệ.

Xét theo lĩnh vực, trong 6 nhóm ngành chính được thống kê, lĩnh vực phát triển công nghiệp và xây dựng tiếp tục được dự báo dẫn đầu về mức độ gia tăng nhu cầu vay vốn trong năm 2026, tương tự như năm 2025. Theo sau là các lĩnh vực thương mại và dịch vụ; phục vụ đời sống, tiêu dùng của cá nhân và hộ gia đình; lĩnh vực xanh; phát triển nông, lâm, thủy sản và đầu tư ứng dụng công nghệ cao.

So với kỳ điều tra tháng 6/2025, các TCTD đã điều chỉnh tăng kỳ vọng đối với nhu cầu vay phục vụ đời sống, tiêu dùng, trong khi điều chỉnh giảm kỳ vọng về mức tăng nhu cầu tín dụng đối với 5/6 lĩnh vực còn lại.

Báo cáo của NHNN cho biết thêm, các yếu tố vĩ mô như triển vọng tăng trưởng kinh tế, sự thay đổi trong nhu cầu đầu tư vào sản xuất – kinh doanh, xu hướng điều chỉnh lãi suất cho vay của các TCTD, cơ hội đầu tư mới và biến động trong hoạt động xuất nhập khẩu gắn với các thỏa thuận thương mại song phương và đa phương được dự báo sẽ tác động tích cực đến nhu cầu tín dụng của nhóm khách hàng doanh nghiệp trong năm 2026. Đối với nhóm khách hàng cá nhân, yếu tố chất lượng phục vụ của TCTD được đánh giá là nhân tố có tác động lớn đến sự gia tăng nhu cầu vay vốn.

Về khả năng đáp ứng vốn cho nền kinh tế, báo cáo cho thấy trong 6 tháng cuối năm 2025, có tới 87% TCTD cho biết đã đáp ứng từ 75% nhu cầu vay vốn của khách hàng trở lên. Đặc biệt, 100% các ngân hàng thương mại trọng yếu cho biết đáp ứng từ 75% trở lên nhu cầu vay vốn của khách hàng.

Các nguyên nhân khiến một số TCTD chỉ đáp ứng dưới 75% nhu cầu vay vốn được xác định chủ yếu đến từ giới hạn tỷ lệ cho vay trên huy động vốn, yêu cầu của NHNN về an toàn vốn, "khẩu vị" rủi ro của từng đơn vị và chính sách định hướng, quản lý các ngành kinh tế của Chính phủ.

Để khuyến khích doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng, trong 6 tháng cuối năm 2025, phần lớn các TCTD cho biết có xu hướng “không thay đổi” hoặc “nới lỏng” nhẹ tiêu chuẩn tín dụng, trong đó mức độ nới lỏng chủ yếu áp dụng đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Xu hướng nới lỏng nhẹ tiêu chuẩn tín dụng được các TCTD dự báo sẽ tiếp tục trong 6 tháng đầu năm và cả năm 2026, tập trung vào nhóm khách hàng doanh nghiệp và các lĩnh vực ưu tiên như tín dụng xanh, cho vay đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, phát triển nông – lâm – thủy sản, kinh doanh xuất nhập khẩu, cùng với các lĩnh vực vay qua thẻ tín dụng, công nghiệp chế biến chế tạo, mua nhà ở và đầu tư ngành vận tải, kho bãi, logistics.

Đối với nhóm khách hàng cá nhân, trong 6 tháng đầu năm 2026, các TCTD dự kiến nới lỏng trở lại các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với khách hàng cá nhân.

Theo đánh giá của các TCTD, cơ sở chính của xu hướng này là triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan và tác động tích cực từ chính sách định hướng phát triển ngành của Chính phủ và chính sách điều hành tín dụng của Chính phủ và NHNN. Ngược lại, yếu tố khiến một số TCTD lựa chọn thắt chặt tiêu chuẩn tín dụng vẫn là mức độ rủi ro thị trường gia tăng, bao gồm rủi ro từ phía khách hàng và rủi ro ngành nghề.