 |
| Hội thảo thu hút nhiều chuyên gia, nhà hoạch định chính sách trong và ngoài nước. Ảnh: T.H |
Hướng đến dòng vốn xanh
Ngày 16/1, tại TP. Hồ Chí Minh diễn ra Hội thảo “Thúc đẩy tài chính xanh và sàn giao dịch tín chỉ Carbon trong Trung tâm tài chính quốc tế” do Sở Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức. Các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách đã chia sẻ nhiều giải pháp nhằm thu hút dòng vốn xanh cho phát triển bền vững và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero 2050 của Việt Nam.
Trong bối cảnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và tham gia sâu rộng vào các cơ chế hợp tác khí hậu toàn cầu, thị trường tín chỉ carbon và dòng vốn xanh đang dần trở thành một cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính hiện đại, gắn liền với quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn.
Theo ông Trần Thanh Bình – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, việc hình thành, vận hành và dẫn dắt hiệu quả thị trường tín chỉ carbon không chỉ là yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, mà còn mở ra không gian huy động nguồn lực tài chính mới, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nhận thức rõ vai trò này, trong thời gian qua, khuôn khổ pháp lý về thị trường carbon và tài chính xanh tại Việt Nam từng bước được hoàn thiện, tạo nên tảng cho việc hình thành các công cụ, cơ chế giao dịch và dòng vốn phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.
Khẳng định vai trò trung tâm thu hút dòng vốn xanh, bà Nguyễn Trúc Vân - Giám đốc Trung tâm mô phỏng và dự báo kinh tế - xã hội (Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, trong bối cảnh trung tâm tài chính Quốc tế tại Việt Nam được định hướng trở thành đầu mối kết nối dòng vốn toàn cầu, việc tích hợp thị trường tín chỉ carbon và các công cụ tài chính xanh vào cấu trúc vận hành của Trung tâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Đây không chỉ là điều kiện để thu hút dòng vốn xanh, vốn đầu tư có trách nhiệm và các định chế tài chính quốc tế, mà còn là cơ sở để nâng cao tính minh bạch, khả năng định giá và thanh khoản của tín chỉ carbon, tạo niềm tin cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường.
Cần nguồn vốn lớn để phát thải ròng bằng "0"
Để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 tại COP26, theo các chuyên gia "cần nhu cầu về vốn khổng lồ". Trong đó, vốn cho chuyển đổi năng lượng khoảng 135 tỷ USD đến 2030, đến năm 2040 là 368 tỷ USD, đến năm 2050 nguồn vốn cần khoảng 364 - 511 tỷ USD.
 |
| Ông Shehryar Ali Shah - Trưởng Văn phòng Tổ chức tài chính quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: T.H |
Cùng quan điểm này, ông Shehryar Ali Shah - Trưởng Văn phòng Tổ chức tài chính quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, Việt Nam từ lâu đã là một ưu tiên hàng đầu của IFC. Trong giai đoạn tài khóa 2021 – 2025, IFC đã cam kết tổng cộng 10,1 tỷ USD cho 92 dự án, đưa Việt Nam trở thành một trong những danh mục đầu tư lớn nhất của chúng tôi tại khu vực Đông Á – Thái Bình Dương.
Theo đánh giá của ông Shehryar Ali Shah, việc thành lập VIFC là cơ hội mang tính chuyển đổi. Một trung tâm tài chính được thiết kế tốt có thể nâng cao trình độ kinh tế, làm sâu sắc thêm thị trường vốn, thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao, và củng cố vai trò của Việt Nam trong tài chính khu vực và toàn cầu. Trong đó, tài chính xanh sẽ là trọng tâm của VIFC trong tương lai. Đây không chỉ là một ưu tiên cấp bách toàn cầu, mà còn là cơ hội kinh tế to lớn cho Việt Nam.
Theo Báo cáo khí hậu và phát triển quốc gia của nhóm Ngân hàng thế giới, Việt Nam sẽ cần thêm 368 tỷ USD đầu tư liên quan đến khí hậu từ nay đến năm 2040, tương đương 6,8% GDP mỗi năm. Nguồn lực công không thể đáp ứng nhu cầu này. “Việt Nam sẽ cần huy động vốn tư nhân quy mô lớn – cả trong nước và quốc tế. Và đây chính là vai trò trọng yếu của tài chính xanh”, ông Shehryar Ali Shah khẳng định.
Khẳng định sự phát triển của sàn giao định tín chỉ carbon cũng là một trong những kênh dẫn nguồn vốn xanh quan trọng, Nguyễn Quốc Dũng – Phó Giám đốc sàn giao dịch tín chỉ carbon ASEAN, sàn này cung cấp hệ sinh thái giao dịch và đầu tư tín chỉ carbon linh hoạt, giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thị trường carbon.
Theo ông Dũng, tính hết tháng 8/2025 Việt Nam đã có hơn 30 triệu tín chỉ carbon được phát hành, thuộc 158 dự án trong thị trường carbon tự nguyện. Đặc biệt, tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2023, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Quý Kiên cho biết, Việt Nam thuộc nhóm 5 quốc gia cung cấp tín chỉ carbon hàng đầu trên thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, trên thực tế, thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn hình thành, đối mặt với nhiều thách thức về cơ chế vận hành, tiêu chuẩn tín chỉ, phương thức giao dịch, kết nối với thị trường quốc tế cũng như khả năng hấp thụ và dẫn dắt dòng vốn xanh… cần phải hoàn thiện trong thời gian tới.
