Nhiều bất cập phát sinh trong thực tế
Theo Bộ Tài chính, kết quả tổng hợp báo cáo của các Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương cho thấy quá trình triển khai Nghị định số 165/2017/NĐ-CP về quản lý, sử dụng tài sản tại cơ quan Đảng vẫn còn tồn tại nhiều vướng mắc cần được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế để phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn.
Theo đó, về đối tượng áp dụng, một số cơ quan, đơn vị của Đảng chưa được quy định cụ thể trong Nghị định số 165/2017/NĐ-CP, chẳng hạn như Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các Trường Chính trị cấp tỉnh là đơn vị dự toán cấp I của ngân sách tỉnh.
Khoản 3 Điều 17 của Nghị định quy định cơ quan Đảng được sử dụng nhà ở công vụ, nhà khách và tài sản khác chưa khai thác hết công suất để phục vụ hoạt động theo pháp luật liên quan và quy định của Đảng. Tuy nhiên, hiện vẫn thiếu hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền, trình tự và thủ tục quyết định khai thác tài sản, dẫn đến lúng túng trong quá trình thực hiện.
Cùng với đó, nhiều nội dung quan trọng về quản lý và sử dụng tài sản công tại cơ quan Đảng chưa có quy định chi tiết, khiến các đơn vị khó triển khai, như: trình tự giao tài sản bằng hiện vật; thẩm quyền quyết định bảo dưỡng, sửa chữa; việc thuê đơn vị có chức năng quản lý vận hành; hay quy trình khai thác tài sản sau khi thu hồi.
Một khó khăn khác là việc xác định danh mục tài sản của Đảng và giá trị tài sản hình thành trong từng giai đoạn để phân định phần thuộc Đảng và phần thuộc Nhà nước nhằm phục vụ công tác hạch toán và phân bổ nguồn thu từ thanh lý. Đa số tài sản của các cơ quan Đảng được hình thành từ nhiều năm trước, theo quy định cũ đều được xác định là tài sản của Đảng và không hạch toán riêng, gây khó khăn khi thực hiện theo quy định mới.
Bộ Tài chính cho biết, Quốc hội đã thông qua Luật số 56/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Các luật này đã điều chỉnh nhiều nội dung liên quan đến hình thức xử lý tài sản, trình tự thực hiện và thẩm quyền quyết định trong các hoạt động mua sắm, thuê, sử dụng, khai thác và xử lý tài sản theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Do đó, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2017/NĐ-CP là cần thiết, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, đồng thời góp phần hoàn thiện khung pháp lý về quản lý tài sản công trong hệ thống cơ quan Đảng, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.
Đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật
Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng Nghị định mới nhằm hoàn thiện hệ thống quy định hiện hành về quản lý, sử dụng tài sản tại các cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của bối cảnh tổ chức và quản lý mới. Cụ thể, dự thảo hướng tới ba mục tiêu chính: phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp sau quá trình tinh gọn bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính; tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nảy sinh trong thực tiễn, khắc phục các quy định đã không còn phù hợp; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý, sử dụng tài sản công tại các cơ quan Đảng.
Về quan điểm xây dựng dự thảo, Bộ Tài chính xác định một số định hướng lớn. Theo đó, quá trình xây dựng phải quán triệt đầy đủ các chủ trương của Đảng và Nhà nước về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí theo Nghị quyết số 74/2022/QH15; về tăng cường hiệu quả quản lý, khai thác và phát huy các nguồn lực của nền kinh tế theo Nghị quyết số 39-NQ/TW; về đẩy mạnh phân cấp một cách hợp lý, hiệu quả theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết số 04/NQ-CP của Chính phủ; cũng như các kết luận, nghị quyết mới nhất liên quan đến sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.
Các nội dung sửa đổi, bổ sung trong Nghị định phải bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời kế thừa những quy định hiện hành còn phù hợp và xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn triển khai.
Theo Bộ Tài chính, dự thảo Nghị định sẽ bảo đảm thống nhất với các nội dung đã được sửa đổi tại Luật số 56/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15, đặc biệt là các quy định về thẩm quyền, hình thức xử lý tài sản và trình tự thực hiện.
Cùng với đó, việc sửa đổi cần hướng đến mục tiêu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền và củng cố tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của các cơ quan Đảng ở Trung ương và địa phương trong quản lý, sử dụng và xử lý tài sản công.
