Ngân hàng mạnh tay chia "tiền tươi", cổ đông hưởng lợi đến đâu?

LPBank dự kiến chi trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 30%.

Xuất hiện ngân hàng chia cổ tức tiền mặt lên tới 30%

Theo tài liệu dự kiến trình ĐHĐCĐ thường niên 2026 của LPBank, ngân hàng này sẽ trình cổ đông phương án chi trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ lên tới 30%. Với hơn 2,98 tỷ cổ phiếu đang lưu hành, tổng số tiền dự kiến chi trả cho cổ đông lên tới gần 9.000 tỷ đồng.

Đây được xem là mức cổ tức tiền mặt nổi bật trên thị trường, đặc biệt trong bối cảnh phần lớn ngân hàng hiện nay lựa chọn chia cổ tức theo 2 phương án, hoặc chỉ chia cổ tức bằng cổ phiếu, thậm chí là không chia cổ tức.

Việc duy trì tỷ lệ cổ tức tiền mặt cao không phải là động thái mới của LPBank. Trước đó, năm 2025, ngân hàng này từng gây chú ý khi thực hiện chi trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 25% từ nguồn lợi nhuận năm 2024. Việc liên tục duy trì mức cổ tức tiền mặt cao đã thu hút sự quan tâm lớn từ cổ đông.

Phương án cổ tức 30% năm nay được LPBank xây dựng trên nền tảng kết quả kinh doanh năm 2025 tương đối tích cực. Theo đó, năm 2025, LPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 14.300 tỷ đồng, tăng 17% so với năm 2024. Tổng tài sản vượt 605.000 tỷ đồng, tăng 19% so với đầu năm.

Các chỉ số hiệu quả hoạt động của ngân hàng cũng nằm trong nhóm cao của hệ thống. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 25,2% và tỷ suất sinh lời trên tổng tài san (ROA) đạt 2,05%. Đáng chú ý, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) được tối ưu về mức 28,3%, giảm 1% so với năm trước và thuộc nhóm thấp nhất ngành.

ĐHĐCĐ thường niên 2026 của LPBank dự kiến diễn ra vào ngày 28/4/2026 tại Ninh Bình. Trước thông tin như vậy, trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu LPB cũng ghi nhận diễn biến tích cực khi chỉ trong 3 phiên gần đây, thị giá đã tăng gần 15%, trong đó có phiên tăng trần ngày 6/4. Trong phiên giao dịch đầu giờ sáng nay 8/4/2026, cổ phiếu LPB tiếp tục ghi nhận sắc xanh, đang niêm yết quanh mức 49.300 đồng/cổ phiếu.

Với các ngân hàng khác, việc chia cổ tức tiền mặt cũng dự kiến được thực hiện nhưng ở mức thấp hơn, do còn kết hợp với chia cổ tức bằng cổ phiếu. Tại VIB, ngân hàng dự kiến chi trả cổ tức tiền mặt tỷ lệ 9%, đồng thời phát hành thêm 9,5% cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu và 0,24% cổ phiếu theo chương trình ESOP.

Tương tự, ACB dự kiến chia cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 20%, trong đó 7% bằng tiền mặt và 13% bằng cổ phiếu. Quy mô chi trả tiền mặt tương ứng khoảng 10.273 tỷ đồng, một trong những mức chi trả lớn trong hệ thống.

Ở nhóm ngân hàng có quy mô lớn, MB cũng đặt kế hoạch cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 25%. Trong đó, ngân hàng dự kiến chi 8.055 tỷ đồng tiền mặt, tương ứng tỷ lệ 10%, phần còn lại được thực hiện bằng cổ phiếu. Trong khi đó, VPBank dự kiến chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ 5%, tương ứng quy mô khoảng 3.966 tỷ đồng...

Lợi ích cho cổ đông, áp lực vốn phía sau

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia tài chính, việc gia tăng tỷ lệ cổ tức tiền mặt ở mức cao mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho cổ đông, song cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe đối với năng lực tài chính của ngân hàng.

Một chuyên gia phân tích trong lĩnh vực ngân hàng cho rằng, cổ tức tiền mặt cao thường phản ánh năng lực sinh lời ổn định và dòng tiền thực sự mạnh của ngân hàng. Việc chi trả bằng tiền mặt giúp cổ đông nhận được lợi ích ngay lập tức, thay vì phải chờ đợi giá trị gia tăng từ cổ phiếu trong tương lai. Ở góc độ thị trường, cổ tức tiền mặt cao cũng được xem là tín hiệu tích cực đối với cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư ưu tiên dòng tiền ổn định.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, việc chia cổ tức tiền mặt ở mức cao đòi hỏi ngân hàng phải có nền tảng tài chính vững chắc và chiến lược cân đối vốn hợp lý. Nếu không kiểm soát tốt, việc chi trả tiền mặt với quy mô lớn có thể làm suy giảm nguồn lực cho tăng trưởng trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao và yêu cầu về an toàn vốn ngày càng chặt chẽ.

Cách đây vài năm, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) từng có giai đoạn hạn chế việc chia cổ tức bằng tiền mặt nhằm ưu tiên nguồn lực xử lý nợ xấu và tạo dư địa để các ngân hàng giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Đến năm 2023, khi kinh tế dần phục hồi và sức khỏe tài chính của hệ thống được cải thiện, cơ quan quản lý đã nới lỏng hơn đối với chính sách chia cổ tức tiền mặt, qua đó tạo điều kiện để nhiều ngân hàng triển khai các phương án phân phối lợi nhuận nhằm đảm bảo quyền lợi cổ đông.

Hơn nữa, việc chia cổ tức hiện nay đang phải tuân thủ chặt chẽ quy định tại Thông tư số 14/2025/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo phân tích của các chuyên gia tại Công ty Chứng khoán VNDirect, với yêu cầu vốn cao hơn cùng các bộ đệm bổ sung, Thông tư số 14/2025/TT-NHNN được kỳ vọng sẽ kích hoạt một cuộc đua tăng vốn trong toàn hệ thống. Những ngân hàng có hệ số an toàn vốn (CAR) ở mức thấp sẽ buộc phải giữ lại lợi nhuận, hạn chế chi trả cổ tức tiền mặt, đồng thời tăng vốn hoặc điều chỉnh tốc độ tăng trưởng tín dụng để đáp ứng quy định.

Thông tư số 14/2025/TT-NHNN không chỉ đặt ra yêu cầu về quy mô vốn tối thiểu mà còn nhấn mạnh đến chất lượng vốn, đặc biệt là vốn lõi cấp 1 (CET1) - nguồn vốn có khả năng hấp thụ tổn thất trực tiếp mà không làm gián đoạn hoạt động của ngân hàng. Nhờ đó, các tổ chức tín dụng có thể duy trì hoạt động ổn định ngay cả trong những giai đoạn khó khăn, góp phần củng cố sự an toàn của toàn hệ thống tài chính. Nhưng điều này cũng khiến các ngân hàng phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong chính sách chi trả cổ tức tiền mặt cũng như các quyết định góp vốn đầu tư, nhằm củng cố bộ đệm vốn.

Đáng chú ý, yêu cầu về tỷ lệ bộ đệm bảo toàn vốn (CCB) được gắn trực tiếp với chính sách phân phối lợi nhuận. Theo quy định, ngân hàng chỉ được chia cổ tức bằng tiền mặt khi các tỷ lệ CCB, vốn lõi cấp 1 (CET1) và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) đều vượt ngưỡng quy định. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tăng cường mức độ ổn định của hệ thống ngân hàng, song đồng thời có thể làm giảm dư địa lợi nhuận ngắn hạn của cổ đông và tạo áp lực đối với những ngân hàng có nền tảng vốn mỏng, buộc họ phải tăng vốn hoặc điều chỉnh tốc độ tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới.