Đảm bảo thủ tục hành chính đơn giản, hiệu quả
Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Nghị định không quy định cụ thể về thủ tục hành chính. Một số ý kiến cho rằng các quy định liên quan đến điều kiện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, hay điều kiện áp dụng ưu đãi thuế tại các điều khoản như Điều 4, Điều 9 và Điều 21 có thể liên quan đến thủ tục hành chính theo Nghị định 92/2017/NĐ-CP.
Tuy nhiên, theo pháp luật quản lý thuế, người nộp thuế tự chịu trách nhiệm tính, kê khai và nộp thuế. Các hồ sơ quy định tại những điều khoản này nhằm đảm bảo tính minh bạch, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp khi áp dụng và hỗ trợ cơ quan thuế trong quá trình thanh tra, kiểm tra. Vì vậy, các quy định này không làm phát sinh thủ tục hành chính, góp phần giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp.
Về phân quyền và phân cấp, dự thảo Nghị định phân định rõ trách nhiệm cho các cơ quan quản lý nhà nước, phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của từng đơn vị. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ được giao thẩm quyền quyết định các nội dung quan trọng như miễn thuế đối với thu nhập không chia của các cơ sở xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục, y tế, hợp tác xã, với điều kiện phần thu nhập không chia đạt tối thiểu 25% thu nhập tính thuế và đáp ứng danh mục, tiêu chí do Thủ tướng ban hành.
Ngoài ra, Thủ tướng cũng quyết định các khoản tài trợ cho các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bao gồm hỗ trợ xây dựng cầu dân sinh; mức thuế suất từ 25% đến 50% cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí dựa trên vị trí, điều kiện khai thác và trữ lượng mỏ; cũng như kéo dài thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi tối đa 15 năm cho các dự án đầu tư có quy mô lớn hoặc tác động kinh tế - xã hội đáng kể.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ quy định điều kiện công nghệ cho các dự án đầu tư sản xuất có vốn tối thiểu 12.000 tỷ đồng, giải ngân trong 5 năm.
Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn chi tiết nhiều nội dung, từ nghĩa vụ thuế của tổ chức mua hàng hóa, dịch vụ từ doanh nghiệp nước ngoài, xác định thu nhập chịu thuế từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, đến quy định về trích lập dự phòng, khấu hao tài sản cố định, và mẫu báo cáo Quỹ phát triển khoa học và công nghệ.
Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định giá đất trong các trường hợp liên quan đến chuyển nhượng bất động sản hoặc xác định giá trị quyền sử dụng đất.
Hướng tới đối tượng yếu thế trong xã hội
Bên cạnh việc đánh giá về thủ tục hành chính, Bộ Tài chính cũng thực hiện đánh giá về việc bảo đảm bình đẳng giới và thực hiện chính sách dân tộc.
Về bình đẳng giới, chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp được áp dụng công bằng cho các pháp nhân, không phân biệt đối xử, đảm bảo phù hợp với các chủ trương về bình đẳng giới. Để khuyến khích sử dụng lao động nữ, dự thảo Nghị định quy định thu nhập từ Quỹ hỗ trợ phụ nữ nghèo được miễn thuế. Các khoản chi thêm cho lao động nữ, như đào tạo nghề, chi phí nhà trẻ, mẫu giáo, khám sức khỏe, bồi dưỡng sau sinh, và phụ cấp làm thêm giờ, được tính vào chi phí được trừ.
Dự thảo Nghị định quy định, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, với tỷ lệ trên 50% tổng số lao động hoặc trên 100 lao động nữ chiếm hơn 30% tổng số lao động, được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp bằng số chi thêm cho lao động nữ. Những quy định này không chỉ thúc đẩy sự tham gia của lao động nữ mà còn hỗ trợ các doanh nghiệp trong các lĩnh vực xã hội hóa, nông nghiệp, hợp tác xã – nơi lao động nữ chiếm tỷ lệ cao.
Liên quan đến chính sách dân tộc, Bộ Tài chính khẳng định, dự thảo Nghị định đảm bảo nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử, và phù hợp với các định hướng về dân tộc. Thu nhập từ hoạt động giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề cho người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, và đối tượng tệ nạn xã hội được miễn thuế.
Cùng với đó, các khoản chi thêm cho lao động dân tộc thiểu số, như học phí, hỗ trợ nhà ở, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, được tính vào chi phí được trừ. Doanh nghiệp sử dụng lao động dân tộc thiểu số được giảm thuế thu nhập doanh nghiệp bằng số chi thêm cho nhóm lao động này, góp phần thúc đẩy sự tham gia của người dân tộc thiểu số vào hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo đánh giá từ nhiều chuyên gia, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp thể hiện sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân quyền rõ ràng, và thúc đẩy bình đẳng giới cũng như chính sách dân tộc. Các quy định không chỉ đảm bảo tính minh bạch, công bằng mà còn khuyến khích doanh nghiệp đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội thông qua các ưu đãi thuế, từ đó góp phần thực hiện các mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước.
