Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi): Ưu tiên nguồn lực, đổi mới truyền thông chính sách

Quốc hội vừa thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Ảnh: VPQH.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Trước đó, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo Luật theo hướng đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật được hoàn thiện theo quan điểm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; chuyển mạnh phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường và các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật.

Cùng với đó, chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật; xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức mới, hiệu quả, ứng dụng công nghệ số có tính tương tác đa chiều.

Dự thảo Luật cũng quy định cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua chính sách xã hội hóa.

Một trong những nội dung được tiếp thu, chỉnh lý đáng chú ý là chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó, chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách được chỉnh lý theo hướng ưu tiên, khuyến khích chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; đồng thời có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Dự thảo cũng được chỉnh lý nhằm bảo đảm tính phù hợp, khả thi và khái quát địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia. Theo hướng này, Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực.

Dự thảo khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; đồng thời bổ sung quy định về kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Qua đó, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách.

Bổ sung nhiều nhóm đối tượng đặc thù, ưu tiên nguồn lực

Về các đối tượng đặc thù, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý trên cơ sở các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù và những đối tượng cần có sự thay đổi nhận thức hoặc điều chỉnh hành vi.

Trên cơ sở kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, dự thảo Luật bổ sung một số nhóm đối tượng như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng.

Đối với một số nhóm đối tượng khác được đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị bổ sung, Chính phủ cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu quy định chi tiết trong nghị định của Chính phủ theo khoản 8 Điều 16 của dự thảo Luật, nhằm thực hiện chính sách ưu tiên phù hợp trong từng thời kỳ.

Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: VPQH.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và thể chế hóa chủ trương về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, Chính phủ bổ sung quy định về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Về truyền thông chính sách, dự thảo Luật được chỉnh lý về phạm vi, nội dung, hình thức và thời điểm truyền thông chính sách, bảo đảm không trùng lặp, chồng chéo với các quy định về truyền thông chính sách trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo Chính phủ, các quy định này góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tạo đồng thuận xã hội và hỗ trợ hoạt động thi hành pháp luật sau khi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành.

Đối với Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã nói riêng và các hội đồng từ Trung ương đến cấp xã nói chung hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế, tổ chức và bộ máy mới.

Về kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật, Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉnh lý nhằm bảo đảm thống nhất về nguồn lực, kinh phí. Trong đó, dự thảo Luật quy định ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng đặc thù, phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.