Tổng rà soát hệ thống pháp luật: Không dừng ở “đếm” văn bản, phải tháo gỡ điểm nghẽn

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì họp về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: chinhphu.vn

Sáng 19/8, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).

Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan: Tài chính, Tư pháp, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thông tin và Truyền thông, Giáo dục và Đào tạo, Nội vụ, Ngoại giao, Công Thương, Khoa học và Công nghệ và Văn phòng Chính phủ.

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, đến nay, về cơ bản, các cơ quan Trung ương và địa phương đã xác định được đối tượng, phạm vi thuộc trách nhiệm tổng rà soát. Các cơ quan cũng bước đầu nhận diện những vướng mắc, bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, những quy định không còn phù hợp trong phạm vi phụ trách; đồng thời đề xuất phương án, hình thức và lộ trình xử lý.

Kết quả bước đầu đã phản ánh tương đối toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay, qua đó tạo cơ sở để tiếp tục xác định những nội dung cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới.

Việc tổng rà soát tập trung vào các tiêu chí có số lượng văn bản cần xử lý lớn. Trong đó, trọng tâm là đánh giá sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Cùng với đó là rà soát những quy định không rõ ràng, có nhiều cách hiểu; những quy định không hợp lý, không phù hợp thực tiễn, không khả thi, gây khó khăn, vướng mắc trong áp dụng, thực hiện hoặc cản trở quá trình phát triển. Các nội dung, lĩnh vực, vấn đề chưa có quy định pháp luật điều chỉnh cũng thuộc diện được xem xét trong quá trình rà soát.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp cho biết kết quả bước đầu vẫn còn một số hạn chế. Số liệu tại một số cơ quan, địa phương chưa đầy đủ, chính xác và thống nhất; một số báo cáo còn chung chung, sơ sài. Việc cập nhật các văn bản có bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo cũng chưa đầy đủ.

Sau khi nghe báo cáo và ý kiến của các đại biểu, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận nỗ lực của Bộ Tư pháp, các Bộ, ngành, địa phương trong triển khai tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Theo Phó Thủ tướng, kết quả quan trọng nhất của tổng rà soát không phải là đã rà soát được bao nhiêu văn bản, mà là kiến nghị xử lý như thế nào; sau xử lý, hệ thống pháp luật được tinh gọn, thống nhất hơn ra sao; những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn nào được tháo gỡ.

Nhấn mạnh kết quả cuối cùng phải phục vụ trực tiếp việc thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW, Kết luận số 09-KL/TW và Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Phó Thủ tướng yêu cầu sản phẩm của tổng rà soát phải là phương án xử lý, không chỉ dừng ở việc lập danh mục văn bản.

Theo đó, báo cáo tổng hợp của Bộ Tư pháp, các Bộ, ngành và các báo cáo chuyên đề cần tập trung làm rõ 4 nội dung.

Thứ nhất, sau rà soát, hệ thống pháp luật được tinh gọn như thế nào, có bao nhiêu văn bản cần sửa đổi, thay thế, bãi bỏ.

Thứ hai, những mâu thuẫn, chồng chéo, khó khăn, vướng mắc lớn nào được xử lý; mức độ đáp ứng các yêu cầu theo Kết luận số 09, Nghị quyết số 66 và chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ ra sao.

Thứ ba, việc xử lý các quy định bất cập mang lại kết quả gì đối với đổi mới mô hình phát triển đất nước, nhất là về thủ tục, điều kiện kinh doanh, thời gian và chi phí tuân thủ.

Thứ tư, kết quả rà soát được chuyển hóa thành những nhiệm vụ lập pháp, lập quy cụ thể như thế nào và lộ trình thực hiện ra sao.

Đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện báo cáo và kết quả rà soát thuộc phạm vi quản lý.

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp nghe báo cáo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác, chất lượng của kết quả rà soát.

Những vấn đề đã rõ, có đủ cơ sở thì chủ động xử lý hoặc đề xuất xử lý ngay theo thẩm quyền. Việc xác định lộ trình xử lý tập trung trước hết vào những vấn đề trọng tâm trong năm 2026 và 2027.

Phó Thủ tướng cũng lưu ý yêu cầu tổ chức tham vấn thực chất đối với các đối tượng chịu sự tác động của chính sách, đội ngũ trực tiếp thi hành, các hiệp hội đại diện ngành và những chủ thể có liên quan. Qua đó, kết quả rà soát phải gắn với yêu cầu đổi mới mô hình phát triển, tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Về phía Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ các ý kiến hợp lý, tiếp tục rà soát và hoàn thiện Báo cáo của Chính phủ.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị các Bộ, ngành, địa phương cùng Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện kết quả tổng rà soát, lấy chất lượng phương án xử lý và khả năng triển khai thực hiện làm thước đo kết quả của cuộc tổng rà soát.