Khu đô thị lấn biển tại TP. Đà Nẵng: Đề xuất loạt cơ chế vượt trội để hút nhà đầu tư chiến lược

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình của Chính phủ tại phiên họp. Ảnh: VPQH.

Nhiều cơ chế đặc thù để thu hút nhà đầu tư chiến lược

Tiếp tục chương trình phiên họp sáng ngày 27/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với Tờ trình của Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định cơ chế, chính sách đặc thù đối với Dự án xây dựng Khu đô thị lấn biển tại TP. Đà Nẵng.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về phát triển TP. Đà Nẵng, trên cơ sở Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị, Kết luận số 79-KL/TW, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nghị quyết số 259/2025/QH15 của Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới, Thành phố cần huy động thêm khoảng 600.000 tỷ đồng từ các dự án chiến lược. Vì vậy, cần có các giải pháp mang tính đột phá, trong đó dự án khu đô thị lấn biển được xác định là một trong những động lực quan trọng.

Theo dự thảo Nghị định, Khu đô thị lấn biển được định hướng phát triển thành đô thị dịch vụ biển đa năng, tích hợp khu nhà ở, du lịch quốc tế, thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, giải trí cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ; hướng tới mô hình đô thị xanh, thông minh, sinh thái, bền vững, đồng thời bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh trên biển.

Dự thảo Nghị định gồm 9 điều, trong đó tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn gồm quy hoạch và đầu tư; đất đai, tài nguyên, môi trường; tài chính, thuế, xuất nhập khẩu; xuất nhập cảnh và thủ tục hành chính.

Đối với quy hoạch và đầu tư, dự thảo Nghị định đề xuất cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định một số chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn quốc gia; nhà đầu tư chiến lược không phải lập nhiệm vụ quy hoạch phân khu, không phải thi tuyển phương án kiến trúc; được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật; áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Về đất đai, tài nguyên và môi trường, dự thảo đề xuất phân cấp mạnh cho TP. Đà Nẵng trong quyết định một số chỉ tiêu sử dụng đất ngoài các chỉ tiêu sử dụng đất được phân bổ theo quy hoạch sử dụng đất quốc gia trong phạm vi khu đô thị lấn biển áp dụng; cho phép áp dụng cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án; quy định nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ về nhà ở xã hội bằng tiền thay vì bố trí quỹ đất; đồng thời đề xuất mở rộng điều kiện sở hữu nhà ở và công trình đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài trong phạm vi dự án.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về phát triển TP. Đà Nẵng.

Ở lĩnh vực tài chính, thuế và xuất nhập khẩu, dự thảo Nghị định đưa ra nhiều ưu đãi như: ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và lao động chất lượng cao; chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của dự án xây dựng khu đô thị lấn biển; áp dụng cơ chế hải quan ưu tiên và nhiều chính sách thuận lợi cho hoạt động thương mại.

Đối với xuất nhập cảnh và thủ tục hành chính, dự thảo Nghị định đề xuất cấp thẻ tạm trú 10 năm cho chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, nhà quản lý, lao động trình độ cao và gia đình; miễn thị thực đối với người nước ngoài sở hữu bất động sản trong thời gian sở hữu; miễn giấy phép lao động đối với một số trường hợp làm việc dưới 12 tháng.

Chính phủ cũng báo cáo một số nội dung khác với Nghị quyết số 259/2025/QH15 của Quốc hội. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất cho phép nhà đầu tư chiến lược được chuyển nhượng tối đa 50% diện tích dự án sau khi hoàn thành hạ tầng kỹ thuật thay vì không được chuyển nhượng trong 10 năm đối với dự án quy mô từ 100.000 tỷ đồng trở lên. Theo Chính phủ, quy định này nhằm tăng khả năng huy động nguồn lực, chia sẻ rủi ro và bảo đảm tính khả thi tài chính của dự án.

Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất điều chỉnh tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu của nhà đầu tư chiến lược xuống còn 15% đối với dự án từ 100.000 - 200.000 tỷ đồng và 10% đối với dự án trên 200.000 tỷ đồng, thấp hơn mức quy định tại Nghị quyết số 259/2025/QH15, do quy mô dự án rất lớn, khoảng 400.000 tỷ đồng, trong khi số lượng nhà đầu tư đáp ứng điều kiện hiện hành còn hạn chế.

Gắn chặt với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị định. Cơ quan thẩm tra cho rằng, phạm vi điều chỉnh của dự thảo đang mở rộng hơn so với nội dung Quốc hội giao và có nhiều cơ chế khác với quy định của pháp luật hiện hành thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Vì vậy, Chính phủ cần báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Đối với từng nhóm chính sách, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ nhiều nội dung như không thi tuyển phương án kiến trúc; cơ chế khai thác khoáng sản phục vụ dự án; phương án thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội; mở rộng tỷ lệ sở hữu nhà ở và kéo dài thời hạn sở hữu của tổ chức, cá nhân nước ngoài; cũng như các chính sách ưu đãi thuế.

Theo Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các chính sách này đều có tác động lớn đến quản lý đất đai, môi trường, thị trường bất động sản, an ninh quốc phòng và nguồn thu ngân sách, do đó cần được đánh giá đầy đủ trước khi quyết định.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị định nhằm thể chế hóa các chủ trương của Trung ương và các nghị quyết của Quốc hội về phát triển TP. Đà Nẵng, tạo cơ sở pháp lý để khơi thông nguồn lực, phát huy tiềm năng, lợi thế của Thành phố và tạo động lực tăng trưởng cho khu vực miền Trung - Tây Nguyên cũng như cả nước.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị định theo hướng bảo đảm đúng thẩm quyền, không quy định những nội dung đã được luật hoặc nghị quyết của Quốc hội điều chỉnh, đồng thời nghiên cứu, đánh giá đầy đủ tác động của từng cơ chế đặc thù. Đối với những nội dung thực sự cần thiết nhưng khác với quy định hiện hành, Chính phủ phải báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi đưa vào Nghị định.

Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu việc triển khai dự án phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, tăng cường trách nhiệm giải trình, phòng chống tham nhũng, lãng phí và lợi ích nhóm; đồng thời xây dựng các kịch bản xử lý nếu dự án gặp khó khăn trong huy động vốn hoặc triển khai kéo dài, nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, quốc phòng, an ninh cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.