Khi công nghệ “làm phẳng” ngân hàng

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc TPBank nhấn mạnh, chuyển đổi số không thay thế con người mà giúp tinh giản thủ tục, giải phóng nguồn lực để tập trung tạo giá trị cho khách hàng, đồng thời tăng cường kỷ luật quản trị và kiểm soát rủi ro dựa trên dữ liệu và công nghệ thời gian thực.

Ông Nguyễn Hưng - Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank).

Phóng viên: Thưa ông, năm Bính Ngọ gợi nhắc chúng ta về hình ảnh những chú ngựa chiến dũng mãnh với tốc độ phi thường. Trong bối cảnh kinh tế biến động "vũ bão" như hiện nay, một ngân hàng hiện đại nên có tốc độ như thế nào để vừa đáp ứng thị trường, vừa bảo đảm tính bền vững?

Ông Nguyễn Hưng: Theo tôi, “tốc độ” của ngân hàng không đơn thuần là làm việc nhanh, mà là tổ chức có khả năng ra quyết định đúng, kịp thời và gần khách hàng nhất. Tốc độ bền vững phải được xây dựng trên sự tinh gọn trong quy trình, minh bạch trong dữ liệu và sự rõ ràng về trách nhiệm, chứ không phải bằng cách đẩy nhanh mọi thứ bằng mọi giá.

Khi các khâu trung gian không cần thiết được loại bỏ và công nghệ được đặt đúng vai trò hỗ trợ, tổ chức sẽ vận hành nhẹ nhàng hơn, linh hoạt hơn và phản ứng nhanh hơn với thị trường. Tuy nhiên, tại TPBank, tốc độ luôn song hành với kỷ luật quản trị và kiểm soát rủi ro chặt chẽ, nhằm bảo đảm rằng mọi quyết định đưa ra đều an toàn cho cả khách hàng và ngân hàng.

Chúng tôi chú trọng xây dựng các lớp kiểm soát dựa trên dữ liệu, công nghệ và chuẩn mực rõ ràng, để vừa tăng tốc trong phục vụ, vừa hạn chế phát sinh rủi ro trong quá trình vận hành và cung ứng sản phẩm. Khi đó, sự tinh gọn thực sự trở thành “đôi cánh” giúp ngân hàng bay cao, nhưng vẫn giữ được sự ổn định và bền bỉ trước những biến động của thị trường.

Phóng viên: Trong bối cảnh ngân hàng cần phản ứng nhanh với thị trường như vậy, ông đánh giá vai trò của dữ liệu và công nghệ ra sao trong việc rút ngắn khoảng cách từ quyết định của lãnh đạo đến hành động tại các đơn vị kinh doanh và phòng giao dịch?

Ông Nguyễn Hưng: Ngân hàng vốn là một định chế tài chính có cấu trúc phức tạp, với nhiều lớp kiểm soát và bảo vệ khác nhau nhằm bảo đảm an toàn cho đồng vốn của người gửi tiền và sự ổn định của hệ thống. Những “tầng nấc” này là cần thiết và không thể giản lược một cách cơ học. Tuy nhiên, trong thực tế vận hành, chúng tôi nhận thấy một phần các tầng trung gian mang tính thủ tục đã không còn phù hợp khi công nghệ và dữ liệu phát triển đủ mạnh.

Khi thông tin được kết nối trực tiếp, minh bạch và theo thời gian thực, vai trò của quản trị không còn là kiểm soát theo chiều dọc, mà chuyển sang định hướng, thiết kế khung vận hành và phối hợp nguồn lực hiệu quả hơn. Từ góc nhìn đó, tinh gọn không đồng nghĩa với giảm bớt sự an toàn, mà là tách bạch rõ ràng giữa các lớp kiểm soát cần thiết với những khâu trung gian làm chậm dòng chảy quyết định.

Vì vậy, ví dụ như ở TPBank, việc làm phẳng sơ đồ tổ chức không nhằm cắt giảm năng lực của tổ chức, mà là tái cấu trúc cách thức làm việc, để công nghệ và dữ liệu thay thế các thao tác mang tính thủ tục, giúp con người được giải phóng khỏi những công việc lặp lại và tập trung nhiều hơn vào việc tạo ra giá trị thực sự cho khách hàng, trong khi các lớp bảo vệ cốt lõi vẫn được duy trì một cách chặt chẽ và hiệu quả.

Phóng viên: Vậy khi đó, quyền lực của người lãnh đạo thay đổi ra sao? Phải chăng sự minh bạch của công nghệ chính là lý do khiến chúng ta tự tin "phân quyền mạnh" mà không sợ mất kiểm soát?

Ông Nguyễn Hưng: Khi dữ liệu được minh bạch từ đầu đến cuối và hiển thị theo thời gian thực, vai trò của người lãnh đạo cũng có sự dịch chuyển rất rõ ràng. Các dashboard (bảng điều khiển) thời gian thực cho phép lãnh đạo nhìn nhận vấn đề đa chiều, dựa trên những con số “động” thay vì các báo cáo “tĩnh” như trước đây.

Nhờ đó, các quyết định được đưa ra nhanh hơn, chính xác hơn và bám sát thực tế vận hành. Sự minh bạch này không làm giảm vai trò kiểm soát, mà ngược lại, nâng cao chất lượng kiểm soát thông qua dữ liệu. Chính vì vậy, công nghệ và dữ liệu trở thành nền tảng giúp chúng tôi tự tin phân quyền mạnh, đưa quyền ra quyết định xuống gần khách hàng hơn, trong khi lãnh đạo vẫn nắm được toàn bộ tình hình và chủ động quản trị rủi ro. Đây là sự thay đổi về bản chất của “quyền lực quản trị”, từ kiểm soát theo tầng nấc sang kiểm soát bằng minh bạch, dữ liệu và niềm tin.

Phóng viên: Còn về triển vọng kinh doanh của ngành Ngân hàng trong năm 2026, ông có nhận định gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Hưng: Năm 2026, trong bối cảnh kinh tế được kỳ vọng tăng trưởng cao hơn, tôi cho rằng triển vọng của ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục được định hình trong một khuôn khổ chính sách ổn định, nhất quán và hỗ trợ phát triển, theo đúng định hướng của Đảng và Nhà nước về thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định vĩ mô và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để hệ thống ngân hàng đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân trong giai đoạn phục hồi và phát triển tiếp theo.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, đòi hỏi các ngân hàng không chỉ cung ứng vốn mà còn phải đóng vai trò đối tác tài chính toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận các giải pháp tài chính phù hợp, hiệu quả và bền vững hơn. Trong bối cảnh đó, tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng sẽ tiếp tục theo hướng thận trọng, có chọn lọc, gắn với kiểm soát rủi ro và chất lượng tài sản.

Một xu hướng rõ nét khác là sự dịch chuyển mô hình kinh doanh, khi các ngân hàng từng bước giảm bớt sự phụ thuộc vào tăng trưởng tín dụng truyền thống, đồng thời đẩy mạnh phát triển các mảng dịch vụ, ngân hàng số, thanh toán, quản lý tài sản và các giải pháp tài chính dựa trên công nghệ. Điều này không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn thu, mà còn nâng cao khả năng phục vụ nền kinh tế một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.

Song song với đó, số hóa và ứng dụng dữ liệu sẽ tiếp tục đi vào chiều sâu, trở thành nền tảng cho quản trị rủi ro, ra quyết định theo thời gian thực và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Trong một thị trường ngày càng cạnh tranh, ngân hàng nào vận hành tinh gọn hơn, ra quyết định nhanh hơn và gắn kết chặt chẽ hơn với nhu cầu thực của khách hàng sẽ có nhiều lợi thế để phát triển bền vững trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Phóng viên: Trong không khí Xuân, nếu dùng một từ (hoặc một hình ảnh) để truyền cảm hứng cho đội ngũ về tinh thần "đi nhanh để dẫn đầu", ông sẽ chọn hình ảnh nào để gửi gắm đến hàng ngàn cán bộ nhân viên đang nỗ lực chuyển mình từng ngày?

Ông Nguyễn Hưng: Tôi hình dung TPBank như một cỗ xe ngựa đang tăng tốc về đích, mang tinh thần mã đáo thành công. Cỗ xe ấy chỉ có thể chạy nhanh và bền khi hướng đi rõ ràng, cương lái vững vàng và mỗi “vó ngựa” đều đồng lòng. Khi bộ máy đã tinh gọn, con người sẵn sàng và mục tiêu chung được quán triệt thống nhất, Ngân hàng sẽ tiến lên chủ động, tự tin và bền bỉ, không chỉ để đi nhanh hơn, mà để về đích sớm, an toàn và vững vàng hơn.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!