Hướng tới tăng trưởng 2 con số gắn với kiểm soát lạm phát

Tăng trưởng cao không đánh đổi lạm phát

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Đào Tùng - Giám đốc Học viện Tài chính cho biết năm 2025 Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu kép Quốc hội giao, với GDP tăng trên 8% trong khi lạm phát được kiểm soát ở mức 3,3%. Kết quả này đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh do thay đổi thuế quan của Hoa Kỳ, căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực và giá vàng tăng cao. Nhờ chính sách điều hành kịp thời, kinh tế trong nước vẫn tăng trưởng đúng kế hoạch.

PGS.TS Nguyễn Đào Tùng - Giám đốc Học viện Tài chính phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Tính chung năm 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 16,27%, tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng. Các trụ cột trong nước cải thiện rõ nét theo từng quý, với tiêu dùng tăng 7,95% và tích lũy tài sản tăng 8,68%. Dù tín dụng tăng nhanh và chênh lệch lãi suất VND-USD ở mức cao, áp lực lạm phát và tỷ giá vẫn được kiểm soát dưới 4%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

“Bước sang năm 2026, thách thức gia tăng khi mục tiêu GDP 10% đòi hỏi tổng cầu từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu phải tăng mạnh hơn. Điều này tạo áp lực lớn lên chính sách tiền tệ và tài khóa, trong khi yêu cầu ổn định vĩ mô phải đặt lên hàng đầu. Rủi ro bên ngoài tiếp tục hiện hữu, bao gồm bất định về thuế quan, nguy cơ tăng trưởng chậm tại các nền kinh tế lớn và biến động trên thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu”, PGS.TS Nguyễn Đào Tùng nhận định.

Tại Diễn đàn, TS. Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) đưa ra dự báo năm 2026 dư địa giảm giá nguyên, nhiên vật liệu không còn nhiều, trong khi tác động của tín dụng và tỷ giá tới CPI vẫn hiện diện. Theo đó, lạm phát bình quân có thể ở quanh mức 3,5%. Dù áp lực lạm phát không quá lớn, ông lưu ý cần thận trọng bởi rủi ro tiền tệ có thể tích tụ nếu tín dụng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, làm suy yếu nền tảng ổn định giá.

TS. Nguyễn Đức Độ đưa ra dự báo lạm phát bình quân năm 2026 có thể ở quanh mức 3,5%.

Để đạt tăng trưởng cao mà vẫn kiểm soát lạm phát trong mục tiêu 4-4,5%, TS. Độ nhấn mạnh yêu cầu phân công rõ ràng và phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Khi tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã ở mức khoảng 146% - thuộc nhóm cao, chính sách tiền tệ cần ưu tiên ổn định vĩ mô, tập trung kiểm soát lạm phát, giữ lãi suất và tỷ giá hợp lý, hạn chế nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Theo TS. Nguyễn Đức Độ, tăng trưởng cung tiền và tín dụng cần được điều tiết ở mức hợp lý nhằm tránh để tỷ lệ tín dụng/GDP tăng quá nhanh, gây áp lực lên mặt bằng giá và làm gia tăng rủi ro nợ xấu. Về dài hạn, tăng trưởng bền vững không thể dựa vào việc "bơm tiền" vào nền kinh tế, mà phải xuất phát từ nâng cao năng suất lao động trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là con đường giúp Việt Nam tăng trưởng cao gắn với ổn định vĩ mô.

Điều hành giá cả trước những thách thức mới

Tại Diễn đàn, các chuyên gia kinh tế nhận định diễn biến giá cả năm 2025 nhìn chung ổn định, phản ánh hiệu quả công tác điều hành của Chính phủ trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Giá cả các mặt hàng chủ yếu tuân theo quy luật thị trường, không xuất hiện cú sốc lớn, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra và tạo nền tảng thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế.

Các chuyên gia nhận định diễn biến giá cả năm 2025 nhìn chung ổn định, phản ánh hiệu quả công tác điều hành của Chính phủ.

Từ góc nhìn phân tích chính sách, TS. Lê Quốc Phương - Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, các yếu tố giúp ổn định giá cả năm 2026 về cơ bản không khác nhiều so với năm 2025. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng nhằm thúc đẩy tăng trưởng GDP 8% năm 2025 và từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo sức ép lớn lên lạm phát, trở thành thách thức đáng kể đối với công tác điều hành.

Theo TS. Lê Quốc Phương, thúc đẩy tăng trưởng cao thông qua tăng mạnh đầu tư bằng chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng có thể kéo theo lạm phát gia tăng nếu thiếu các biện pháp kiểm soát phù hợp. Vì vậy, cùng với mục tiêu tăng trưởng, cần đặc biệt chú trọng quản lý rủi ro lạm phát, điều tiết hợp lý dòng vốn, giám sát chặt chẽ thị trường và phối hợp chính sách một cách thận trọng để tránh những hệ quả bất lợi đối với ổn định kinh tế vĩ mô.

Nhìn từ khía cạnh điều hành vĩ mô, PGS.TS Ngô Trí Long đánh giá Việt Nam đã kiểm soát lạm phát khá thành công trong năm 2025, dù chịu tác động từ bất ổn quốc tế, biến động giá hàng hóa cơ bản và lộ trình điều chỉnh một số mặt hàng do Nhà nước quản lý. Bước sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong khi CPI bình quân định hướng khoảng 4,5% đòi hỏi cách tiếp cận điều hành theo tư duy quản trị rủi ro và kịch bản.

Theo PGS.TS Ngô Trí Long, các dự báo quốc tế cho thấy CPI năm 2026 của Việt Nam phổ biến quanh mức 3,4-3,8%, song rủi ro “cộng hưởng” giữa chi phí đẩy và cầu kéo vẫn hiện hữu. Để đạt mục tiêu lạm phát Quốc hội đề ra, cần triển khai đồng bộ 6 nhóm giải pháp, gồm: neo kỳ vọng lạm phát, minh bạch lộ trình giá, tăng bộ đệm cung thiết yếu, phối hợp chính sách theo mục tiêu kép, giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả giám sát, cảnh báo sớm thị trường.