 |
| Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định chi tiết thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Ảnh: internet |
Hoàn thiện quy trình đầu tư dự án BT
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), trong đó tập trung hoàn thiện cơ chế đối với dự án BT, đặc biệt là quy định về quỹ đất thanh toán, công khai thông tin và tăng cường giám sát thực hiện.
Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi khoản 6 Điều 4 Nghị định số 257/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về việc thực hiện dự án áp dụng loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT). Theo đó, quy trình thực hiện dự án được sửa đổi theo hướng trường hợp dự án BT thanh toán bằng quỹ đất cần thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư thì thực hiện lập, thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định hiện hành.
Thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư trong trường hợp này được thực hiện như đối với dự án BT thanh toán bằng ngân sách nhà nước. Việc sửa đổi nhằm bảo đảm phù hợp với pháp luật về đất đai và lâm nghiệp đã được điều chỉnh theo hướng tách biệt thủ tục quyết định chủ trương đầu tư dự án với thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.
Cùng với đó, dự thảo bổ sung quy định liên quan đến lập, thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư. Theo đó, cơ quan có thẩm quyền giao cơ quan, tổ chức, đơn vị trực thuộc đăng tải quyết định chủ trương đầu tư trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và trang thông tin điện tử theo quy định của Luật PPP. Đồng thời, khuyến khích đăng tải thông tin về vị trí, diện tích quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư trên trang thông tin điện tử và tại trụ sở UBND cấp xã nơi dự kiến thu hồi đất.
Theo Bộ Tài chính, nội dung này nhằm thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư nhằm bảo đảm việc thu hồi đất tạo quỹ đất thanh toán cho dự án BT được thực hiện công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.
Minh bạch cơ chế quỹ đất thanh toán
Tại dự thảo, Bộ Tài chính cũng đề xuất bổ sung quy định liên quan đến quỹ đất dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT thanh toán bằng quỹ đất. Theo đó, quy định rõ căn cứ xác định giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán gồm diện tích có thu tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất; giá đất theo bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và chi phí xây dựng hạ tầng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Đồng thời, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi theo hướng cụ thể hóa cách xác định giá trị quỹ đất đối với trường hợp Nhà nước giao đất và cho thuê đất, trên cơ sở diện tích, giá đất theo mục đích sử dụng mới và hệ số điều chỉnh giá đất. Nội dung này được xây dựng theo cách tiếp cận tương tự quy định tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định cho phép khấu trừ chi phí xây dựng hạ tầng khi xác định giá trị quỹ đất thanh toán trong trường hợp đáp ứng các điều kiện nhất định, đặc biệt khi giá đất chưa có trong bảng giá đất và phải tham chiếu khu vực có điều kiện hạ tầng tương tự. Theo Bộ Tài chính, thực tiễn phát sinh trường hợp quỹ đất chưa được đầu tư hạ tầng nhưng giá đất tham chiếu lại là giá đã bao gồm chi phí hạ tầng, do đó cần cơ chế khấu trừ để bảo đảm phù hợp thực tế.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định: nếu không xác định được khu vực, vị trí có điều kiện hạ tầng tương tự thì áp dụng giá đất cao nhất trong bảng giá đất của khu vực, vị trí có cùng mục đích sử dụng. Quy định này nhằm giảm thiểu rủi ro, tăng cường quản lý chặt chẽ nguồn lực đất đai.
Liên quan đến xác định giá trị quỹ đất để thanh toán, dự thảo sửa đổi theo hướng xác định thời điểm tính giá đất thanh toán cho hợp đồng BT là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất hoặc cho thuê đất và giá trị này không thay đổi kể từ thời điểm đó. Quy định cũng làm rõ việc xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; không tính phần miễn, giảm vào giá trị thanh toán; đồng thời bổ sung cơ chế đối với đất phục vụ công trình xã hội hóa.
Đáng lưu ý, trường hợp Nhà nước chậm giao đất hoặc cho thuê đất để thanh toán, nhà đầu tư được hưởng khoản tiền tương ứng với mức lãi suất trung bình của các ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm trên 50% vốn điều lệ, tính từ thời điểm nghiệm thu công trình đến khi có quyết định giao đất, cho thuê đất. Nội dung này nhằm bảo đảm đồng bộ với Nghị quyết số 254/2025/QH15 và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư.
Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định về triển khai thực hiện dự án BT, yêu cầu định kỳ 3 tháng, cơ quan ký kết hợp đồng phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền về tiến độ triển khai dự án BT, các vướng mắc và giải pháp xử lý. Quy định nhằm tăng cường giám sát, bảo đảm tiến độ, hạn chế thất thoát tài sản nhà nước và phòng ngừa lợi ích nhóm, đồng thời thúc đẩy sự tham gia giám sát của người dân trong quá trình thực hiện dự án.
Những đề xuất sửa đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế triển khai dự án BT, bảo đảm việc sử dụng quỹ đất thanh toán minh bạch, hiệu quả hơn. Qua đó, tăng cường quản lý nguồn lực đất đai, hạn chế thất thoát tài sản nhà nước và nâng cao hiệu quả thực hiện các dự án hạ tầng theo phương thức PPP.
