Doanh nghiệp tăng tốc tìm nguồn nhập khẩu xăng dầu, khí thay thế

TP. Hồ Chí Minh đảm bảo nguồn cung năng lượng phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. Ảnh: T.H

Chuyển hướng nhập khẩu để giữ nguồn cung

Thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu sức ép lớn từ những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn. Với Việt Nam, nơi khoảng 70% lượng LPG nhập khẩu trước đây phụ thuộc vào khu vực này, tác động là rất rõ rệt. Nguy cơ đứt gãy nguồn cung không chỉ đẩy giá nhập khẩu tăng mạnh mà còn đặt ra bài toán cấp bách về bảo đảm an ninh năng lượng cho sản xuất và tiêu dùng.

Trước tình hình đó, các doanh nghiệp xăng dầu, khí đốt tại TP. Hồ Chí Minh đã nhanh chóng kích hoạt các kịch bản ứng phó, chủ động tìm kiếm nguồn hàng thay thế từ các thị trường ngoài Trung Đông.

Đáng chú ý, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đang tăng tốc nhập khẩu khí đốt hóa lỏng LPG từ Úc và Mỹ nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung truyền thống. Ngày 20/3, hệ thống kho cảng Thị Vải (TP. Hồ Chí Minh) đã đón tàu Clipper Vanguard chở gần 38.000 tấn LPG từ Úc. Trước đó, ngày 17/3, PV GAS cũng tiếp nhận 5.000 tấn LPG nhập khẩu từ Mỹ tại cảng Thị Vải.

Không chỉ LPG, nguồn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cũng được doanh nghiệp đẩy mạnh bổ sung. Ngày 10/3, tàu FAT’H AL KHAIR chở 63.000 tấn LNG - lô hàng khí nhập khẩu đầu tiên trong năm 2026 - đã cập kho cảng Thị Vải.

Theo kế hoạch, trong tháng 4 tới, PV GAS dự kiến nhập thêm gần 48.000 tấn LPG từ Mỹ, đồng thời mua bổ sung các chuyến tàu định áp quy mô nhỏ hơn theo từng tháng để đáp ứng nhu cầu khách hàng. Doanh nghiệp cho biết đã bảo đảm nguồn hàng cho tháng 3 và tháng 4, đồng thời kỳ vọng đáp ứng phần lớn nhu cầu trong tháng 5.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, PV GAS và Công ty Kinh doanh Sản phẩm Khí (PV GAS Trading) đã làm việc với các khách hàng để thống nhất phương án cung ứng cho các tháng tới. Trọng tâm được đặt vào việc tăng cường nhập khẩu từ các khu vực ngoài Trung Đông, song song với đẩy mạnh sản xuất trong nước.

Giảm phụ thuộc nguồn cung truyền thống

Không riêng PV GAS, nhiều doanh nghiệp trong ngành cũng đang buộc phải thay đổi chiến lược nhập khẩu để thích ứng với tình hình mới. Theo ông Đinh Khắc Hiểu, Chủ tịch Hiệp hội Khí hóa lỏng TP. Hồ Chí Minh, việc một số nhà máy khí tại Trung Đông bị thiệt hại đã ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nhiên liệu cung ứng cho thị trường.

Ông Hiểu cho biết, khí gas không chỉ phục vụ nhu cầu đun nấu sinh hoạt mà còn là nhiên liệu thiết yếu cho hàng loạt ngành sản xuất như gốm sứ, sắt thép, chế biến công nghiệp… Vì vậy, nếu nguồn cung bị gián đoạn kéo dài, tác động sẽ lan rộng tới hoạt động sản xuất và chi phí đầu vào của doanh nghiệp.

Một áp lực lớn khác là chi phí logistics tăng đột biến, từ 5-7 lần so với trước, trong khi thời gian vận chuyển trở nên khó lường. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp không còn đặt nặng tiêu chí giá rẻ, mà chuyển sang ưu tiên cao nhất là có hàng để duy trì chuỗi cung ứng.

“Trong bối cảnh hiện nay, ưu tiên hàng đầu không phải là giá cả, mà là giữ chân khách hàng và duy trì thị trường”, ông Đinh Khắc Hiểu nhấn mạnh.

Kế hoạch của các doanh nghiệp đặt trọng tâm nhập khẩu từ các khu vực ngoài Trung Đông. Ảnh: T.H

Theo ông Hiểu, trước đây nguồn cung nhập khẩu khí gas của Việt Nam tại khu vực Đông Nam Á chủ yếu đến từ Malaysia và Trung Quốc, nhưng phần lớn (trên 90%) vẫn phụ thuộc vào Trung Đông. Nay, để tránh rủi ro, các doanh nghiệp đang chuyển mạnh sang tìm nguồn cung từ Hoa Kỳ, một phần từ Úc, thậm chí mở rộng thêm sang Mexico.

“Hiện đã có một số doanh nghiệp mua được hàng từ Hoa Kỳ và các lô hàng đang trên đường vận chuyển về Việt Nam”, ông Hiểu cho biết.

Việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu không chỉ là giải pháp tình thế, mà đang trở thành yêu cầu mang tính chiến lược. Trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng khó lường, phụ thuộc quá lớn vào một khu vực cung ứng sẽ khiến thị trường trong nước dễ bị tổn thương khi xảy ra biến động.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng phòng Quản lý Năng lượng (Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh) thông tin, thành phố cơ bản bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu ít nhất đến đầu tháng 5/2026. Đây là tín hiệu quan trọng giúp giảm bớt lo ngại về nguy cơ gián đoạn thị trường, đồng thời góp phần ổn định tâm lý tiêu dùng và hạn chế tác động dây chuyền lên chi phí sản xuất, chỉ số giá tiêu dùng.

Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp, các chính sách điều hành giá cũng đang được điều chỉnh linh hoạt hơn để thích ứng với diễn biến bất thường của thị trường thế giới. Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, ngày 19/3, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 19/3/2026 sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3/2026, theo đó cho phép chỉ điều hành tăng giá khi giá xăng dầu thế giới tăng từ 15% trở lên và điều hành giảm khi mức giảm đạt từ 10%.

Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp việc điều hành giá trong nước bám sát hơn với thực tế, giảm độ trễ chính sách, đồng thời tạo dư địa để doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng phương án kinh doanh.

Trong ngắn hạn, áp lực về giá và nguồn cung năng lượng được dự báo vẫn còn lớn. Tuy nhiên, việc các doanh nghiệp chủ động xoay trục nguồn nhập khẩu, tăng dự trữ và phối hợp chặt với cơ quan quản lý đang cho thấy khả năng thích ứng nhanh của thị trường. Đây không chỉ là giải pháp để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay, mà còn là bước đi cần thiết để củng cố an ninh năng lượng theo hướng linh hoạt, bền vững hơn trong tương lai.