Ba phẩm chất của nữ lãnh đạo trong thời kỳ biến động

Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3), Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - Giám đốc kiêm Luật sư điều hành ATA Legal Services về xu hướng phụ nữ tham gia ngày càng sâu vào các vị trí lãnh đạo trong lĩnh vực tài chính - pháp lý, cũng như những phẩm chất cần có để đưa ra các quyết định quản trị hiệu quả trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - Giám đốc kiêm Luật sư điều hành ATA Legal Services.

Phóng viên: Hiện nay ngày càng nhiều phụ nữ tham gia các vị trí lãnh đạo trong lĩnh vực tài chính, và đều gặt hái được nhiều thành công. Bà nhìn nhận xu hướng này như thế nào?

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh: Thực ra, dù ở Việt Nam và một số quốc gia, đặc biệt là những quốc gia từng trải qua thời kỳ phong kiến, vẫn còn nhiều định kiến về giới, nhưng chúng ta đều biết, trong lịch sử thế giới, thời kỳ nào cũng luôn có những người đứng đầu, những người lãnh đạo là những người phụ nữ vô cùng tài năng và thành công. Họ có thể là những người lãnh đạo một doanh nghiệp và nhiều phụ nữ còn là những nhà lãnh đạo của cả một đất nước.

Do đó, tôi cho rằng, việc ngày càng nhiều phụ nữ tham gia các vị trí lãnh đạo trong lĩnh vực tài chính cũng là một xu hướng, một xu thế hoàn toàn phù hợp với thời cuộc. Lĩnh vực tài chính cũng như lĩnh vực pháp lý, đều đề cao yếu tố tư duy hệ thống và quản trị rủi ro. Ở góc độ này, phụ nữ thường có một lợi thế nhất định: sự cẩn trọng, khả năng nhìn vấn đề dưới nhiều góc độ và xu hướng cân nhắc kỹ các hệ quả dài hạn. Trong quá trình làm việc với nhiều tổ chức tài chính, ngân hàng, công ty chứng khoán và doanh nghiệp lớn, tôi nhận thấy ngày càng nhiều nữ lãnh đạo tham gia sâu vào các quyết định chiến lược, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến tuân thủ pháp lý, cấu trúc giao dịch và quản trị doanh nghiệp. Điều đó cho thấy một thực tế rất rõ: trong môi trường kinh doanh hiện đại, năng lực phân tích và sự chính trực nghề nghiệp ngày càng được coi trọng hơn các định kiến truyền thống về giới.

Phóng viên: Là người điều hành công ty luật, một lĩnh vực khá nhạy cảm và đặc thù, bà làm thế nào để cân bằng giữa áp lực công việc, trách nhiệm điều hành doanh nghiệp và cuộc sống cá nhân?

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh: Ngành luật có một đặc thù là áp lực không chỉ đến từ khối lượng công việc, mà đến từ trách nhiệm đối với quyết định pháp lý. Một báo cáo hoặc thư tư vấn pháp lý đôi khi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược kinh doanh, quyết định đầu tư, định hướng phát triển của doanh nghiệp, dự án. Vì vậy, người luật sư phải luôn giữ được sự cẩn trọng và độc lập trong tư duy.

Đối với tôi, cách để giảm áp lực không phải là làm ít việc hơn, mà là xây dựng một hệ thống làm việc đủ chuẩn mực và kỷ luật. Tại ATA Legal Services, chúng tôi luôn cố gắng xây dựng quy trình nghiên cứu pháp lý, kiểm soát rủi ro và trao đổi chuyên môn rất chặt chẽ giữa các luật sư, chuyên gia và đội ngũ cán bộ, nhân viên trong công ty. Khi có một đội ngũ tốt và một hệ thống vận hành rõ ràng, người điều hành sẽ không phải “gánh” mọi thứ một mình.

Còn về mặt cá nhân, tôi luôn tin rằng luật sư cần duy trì một đời sống tinh thần cân bằng, đọc sách, tập thể dục, học hỏi thêm các kiến thức ở nhiều lĩnh vực không chỉ trong công việc mà cả trong đời sống và dành thời gian cho gia đình, bạn bè. Đó không chỉ là cách để thư giãn đầu óc, cân bằng cuộc sống mà cũng là cách để giữ được sự tỉnh táo trong nghề.

Phóng viên: Trong môi trường thị trường tài chính và luật đầy biến động và luôn luôn phải cập nhật các chính sách luật mới, những phẩm chất nào giúp nữ lãnh đạo đưa ra các quyết định tài chính hiệu quả và bền vững, thưa bà?

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh: Từ năm 2025 tới nay, thị trường tài chính và pháp lý của cả thế giới và Việt Nam đều chứng kiến những biến động lớn. Ngay cả các Luật sư như chúng tôi thường xuyên tiếp xúc với các văn bản pháp luật còn cảm thấy “chóng mặt” với những quy định mới. Trong tình hình này, với thị trường đầy biến động này, tôi cho rằng, các lãnh đạo nói chung và nữ lãnh đạo nói riêng cần phải duy trì ba phẩm chất rất quan trọng.

Trước hết là tư duy học hỏi liên tục. Một lãnh đạo không thể chỉ giỏi chuyên môn ở thời điểm hiện tại, họ phải có nền tảng tư duy đủ vững để nhanh chóng tiếp thu và áp dụng những thay đổi mới. Các văn bản quy phạm pháp luật luôn cập nhật liên tục, vì vậy không chỉ người lãnh đạo mà cả đội ngũ nhân sự trong công ty đều cần duy trì thói quen học hỏi và cập nhật kiến thức.

Tại ATA Legal Services, chúng tôi khuyến khích các luật sư và trợ lý luật sư thường xuyên đọc, nghiên cứu các văn bản pháp luật mới và thực hiện cập nhật pháp luật hằng tuần trên fanpage và website. Việc trao đổi, chia sẻ thông tin pháp lý trong nội bộ giúp đội ngũ luôn nắm bắt kịp thời các thay đổi của chính sách và xu hướng pháp lý, từ đó có thể đưa ra những tư vấn và quyết định phù hợp, hiệu quả cho khách hàng.

Thứ hai là khả năng phân tích và quản trị rủi ro. Trong lĩnh vực tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp, không phải lúc nào cũng có câu trả lời trắng đen. Đôi khi bạn phải đưa ra khuyến nghị trong điều kiện thông tin không hoàn hảo, dưới áp lực thời gian. Phụ nữ, theo quan sát của tôi, thường rất giỏi trong việc cân nhắc kỹ trước khi quyết định: đó là lợi thế, không phải yếu điểm như một số người vẫn nghĩ.

Ở giai đoạn hiện tại, theo tôi, chúng ta cần đề cao và giữ vững tư duy quản trị rủi ro, trong đó có rủi ro tài chính và rủi ro pháp lý. Thay vì chỉ chú trọng yếu tố lợi nhuận trong kế hoạch kinh doanh như trước đây, chúng ta cần cân nhắc tính hợp lý và hợp pháp của cấu trúc tài chính và các rủi ro tuân thủ ngay từ đầu, đồng thời, phải có bộ phận để duy trì công tác rà soát, kiểm soát rủi ro trong quá trình triển khai kế hoạch vào thực tiễn.

Cuối cùng là sự kiên định với các giá trị đạo đức nghề nghiệp. Trong ngành luật, uy tín và sự minh bạch là nền tảng lâu dài. Một quyết định có thể mang lại lợi ích ngắn hạn, nhưng nếu đi ngược lại chuẩn mực pháp lý hoặc đạo đức nghề nghiệp thì cái giá phải trả về lâu dài sẽ rất lớn.

Phóng viên: Nếu có thể đưa ra một lời khuyên cho những phụ nữ mong muốn trở thành lãnh đạo trong lĩnh vực tài chính và luật, bà sẽ chia sẻ điều gì?

Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh: Tôi nghĩ trước hết cần nhìn nhận đây là những lĩnh vực đòi hỏi sự kiên trì và tích lũy lâu dài. Không có con đường tắt để trở thành một luật sư giỏi hay một nhà quản lý tài chính giỏi. Điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng một nền tảng chuyên môn thật vững. Vì vậy, hãy đầu tư vào chuyên môn một cách nghiêm túc, bởi trong bất kỳ lĩnh vực nào, kiến thức là tài sản bền vững nhất.

Thứ hai, luôn học hỏi, không hạn chế sự hiểu biết chỉ trong lĩnh vực chính mà cần mở rộng, đào sâu, tăng cường cho nhiều lĩnh vực, nhiều ngành nghề. Trong nghề luật, năng lực chuyên môn, khả năng phân tích của người Luật sư đôi khi không phải đến từ các kiến thức pháp lý mà đến từ sự hiểu biết về đối tượng khách hàng và khả năng áp dụng những hiểu biết đó để tìm ra những giải pháp xử lý vấn đề hoặc triển khai kế hoạch một cách phù hợp và thuận lợi.

Đối với lĩnh vực tài chính cũng vậy, trong nhiều trường hợp, nhà tư vấn đôi khi phải đi sâu và đồng hành cùng doanh nghiệp cả một thời gian dài, thậm chí phải tiếp xúc hoặc làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp thì mới đưa ra được phương án, cấu trúc tài chính phù hợp, sát sườn đối với doanh nghiệp đó. Tôi tin rằng, phụ nữ với sự tinh tế, khả năng thấu hiểu và sự chịu thương, chịu khó của mình có thể trở thành những lợi thế rất lớn trong vai trò lãnh đạo.

Và cuối cùng, một nguyên tắc rất quan trọng, cần phải được tuân thủ, đó là: Làm nghề bằng sự độc lập và trách nhiệm. Hãy xây dựng uy tín cá nhân từ những việc nhỏ nhất bởi với nghề này, uy tín là loại tài sản không thể vay mượn và không thể đi mua. Đó cũng là giá trị mà chúng tôi luôn cố gắng theo đuổi tại ATA Legal Services.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn bà và chúc bà có một ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 thật ý nghĩa!